İş Artışı ve Proje Değişikliklerinin Hatalı Yapılması
A) ….. Büyükşehir Belediyesince …. tarihinde ihale edilen …. TL’si Anahtar Teslim Götürü Bedel İşler ve …. TL’si Birim Fiyatlı İşler olmak üzere toplam …. TL sözleşme bedelli “…. Yapılması İşi”nde yüklenicisi olan …. A.Ş. – …. Ltd. Şti (İş Ortaklığı - alt yüklenicisi …. A.Ş.)’ne yapılan ödemelerde iş artışı ile proje değişikliklerinin mevzuata aykırı olarak yapıldığının, yapılan yeni imalatların birim fiyat tarif ve analizlerine göre yapılmadığının, eksik ve kusurlu iş yapıldığının bilirkişi raporuyla tespit edildiği görülmüştür.
İhale ile ilgili veriler aşağıda gösterilmiştir:
İhale Bedeli: Anahtar Teslim Götürü Bedel İşler için …..TL Birim Fiyatlı İşler için ….TL Toplam: …..TL
Sözleşme Tarihi: …..
İşyeri Teslim Tarihi: …..
Yüklenicinin Proje Değişikliği Talebi: ….
İdarenin Proje Değişikliğini Onayladığı Tarih: ….
Geçici Kabul İtibar Tarihi: ….
Görüleceği üzere işyeri tesliminden yaklaşık 20 gün sonra yüklenici mevcut projenin değiştirilmesi talebinde bulunmuş, idare de söz konusu talebi kabul etmiştir.
İdarenin ….. tarihli onay yazısında özetle,
Mevcut projenin yaklaşık 5 metre deniz tarafına kaydırılması ile …. Müdürlüğüne ait …. kollektör hattının deplasesine gerek kalmayacağı, bu proje değişikliği ile maliyetin ciddi oranda azaltılacağı, inşaat çalışmalarının yapılabilmesi için kara tarafına 3 şeritli araç servis yolunun Fen İşleri Dairesi Başkanlığınca yapıldığı, trafiğin bu yol üzerinden işlediği, deniz tarafındaki inşaat çalışmalarına başlayabilmek için deniz tarafında da 3 şeritli araç, yaya ve bisiklet yollarının yapılması gerektiği, bunun için de denizin kıyıdan 3 ila 15 metre arasında doldurulması icab ettiği,
Yapılan deneme kazıklarında Ø65 cm çapındaki fore kazıkların, zemin yapısı ve zeminin kaya dolgu olması sebebiyle uygun olmadığı, gerekli sızdırmazlığı sağlayamayacağı, Ø120 cm (donatılı)- Ø65 cm (donatısız) fore kazık eşleştirilmesinde donatısız kazık çapının bloklu yapı nedeniyle kesişmesinin belirli kesimlerde tam anlamıyla kesişemeyeceği ve bu durumun telafisi zor olaylara yol açabileceği ve söz konusu durumun …..Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ….’un raporunda da belirttiği,
Tüm bu gerekçelerle, projenin 5 metre deniz tarafına kaydırılarak revize edilmesi, mevcut projedeki Ø65 cm (donatısız) olarak yapılması planlanan tüm kalemlerin projeden çıkartılıp yerine Ø120 cm donatısız olarak revize edilmesi ve deniz dolgusunun yapılabilmesi için yeni birim fiyatların oluşturulması gerektiği,
belirtilmiştir.
Bu gerekçeler ile yeni keşif yapılmış ve bu yeni keşif ile aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır:
82 adet kalemden oluşan toplam ….TL Anahtar Teslim Götürü Bedel Kalemlerinin tamamı projeden çıkarılmış,
…..TL Birim Fiyatlı İşlerin birçok kalemi projeden çıkartılmış,
Bu birim fiyatlı işlerden aşağıdaki iki kalem yukarıda bahsedilen onay ve keşif ile projeden çıkartılmıştır.
“B.F.İ. 10- Ø65 cm çapında, C 25/30 basınç dayanımında yerinde dökme betornarme fore kazık yapılması (0,00-18,00 m arası, 18,00 m dahil)” projede …. metre imalat olmakla beraber bu kalem için yüklenicinin ihalede verdiği birim fiyat …TL, bu kalemin yaklaşık maliyeti ise metre başına …..TL’dir (aynı zamanda bakanlık rayicidir),
“B.F.İ. 11- Ø65 cm çapında, C 25/30 basınç dayanımında yerinde dökme betornarme fore kazık yapılması (18,01-36,00 m arası, 36,00 m dahil)” projede ….. metre imalat olmakla beraber bu kalem için yüklenicinin ihalede verdiği birim fiyat …..TL, bu kalemin yaklaşık maliyeti ise metre başına ….TL’dir (aynı zamanda bakanlık rayicidir),
Yukarıda bahsedilen onay gerekçeleri ve keşif ile aşağıdaki iki iş kalemi artırılmıştır. Buna göre,
“B.F.İ. 08- Ø120 cm çapında, C 25/30 basınç dayanımında yerinde dökme betornarme fore kazık yapılması (0,00-18,00 m arası, 18,00 m dahil)” projede ….. metre imalat olmakla beraber bu kalem için yüklenicinin ihalede verdiği birim fiyat …. TL, bu kalemin yaklaşık maliyeti ise metre başına …. TL (aynı zamanda bakanlık rayicidir) olup, bu kalem ….. metre artırılmıştır,
“B.F.İ. 09- Ø120 cm çapında, C 25/30 basınç dayanımında yerinde dökme betornarme fore kazık yapılması (18,01-36,00 m arası, 36,00 m dahil)” projede …. metre imalat olmakla beraber bu kalem için yüklenicinin ihalede verdiği birim fiyat ….. TL, bu kalemin yaklaşık maliyeti ise metre başına ….. TL (aynı zamanda bakanlık rayicidir) olup, …. metre artırılmıştır,
Ayrıca “ÖZEL-01 Ocak taşı ile istifsiz taş dolgu” ile “ÖZEL-02 Deniz dolgusu önüne 2-6 ton kategorisindeki taşlarla tahkimat yapılması (herşey dahil)” olmak üzere iki adet yeni birim fiyatlı iş kalemi oluşturulmuştur.
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde,
“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş,
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Bakanlar Kurulu bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.
İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.
Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi” başlıklı 21’inci maddesinin üçüncü fıkrasında,
“Karma sözleşmelerde, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan koşulların gerçekleşmesi şartıyla, artışa konu iş, sözleşme bedelinin,
a) Götürü bedel teklif edilen iş kısımlarına ait tutarının % 10’una,
b) Birim fiyat teklif alınan iş kısımlarına ait tutarının % 20’sine,
kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. Bakanlar Kurulu birim fiyat teklif alınan iş kısımlarına ait oranı sözleşme bazında % 40’a kadar artırmaya yetkilidir.“ denilmektedir.
Her ne kadar Başkanlık Makamından alınan …. tarihli Keşif Artışı Olurunda …. oranında keşif artışı yapıldığı belirtilse de, gerçek keşif artışı oranı ….’dir. Keşif artış hesabının yukarıdaki açık şartname hükümlerine aykırı bir şekilde yapıldığı görülmüştür. Anahtar teslim götürü bedel işlerin tamamının (…. TL) birim fiyatlı iş kalemlerinin de çoğu projeden çıkartılmış, iki adet de yeni birim fiyat oluşturulmuştur. Keşif artışı oranlaması anahtar teslim götürü bedelin de dahil olduğu toplam sözleşme bedeli olan ….. TL rakamına yapılmıştır. Halbuki yukarıdaki mevzuat hükmünde karma sözleşmelerdeki iş artışlarının anahtar teslim götürü bedel kısımları için %10, birim fiyatlı iş kısımları için %20 oranlaması yapılacağı çok açık şekilde belirtilmektedir. Buna göre birim fiyatlı iş artışları, birim fiyatlı işler için hesaplanan toplam sözleşme fiyatına oranlanmalıdır. Projede anahtar teslim götürü bedelli hiç iş kalmamış, sözleşmeye göre …. TL olan birim fiyatlı işler toplamı yeni keşif ile …. TL’ye ulaşmıştır. Doğru iş artışı hesabı,
Son Hakediş Tutarı …. TL - Birim Fiyatlı İşler için …. TL= …..
Birim Fiyatlı İşler için …. TL
olmalıdır.
Yapılan açıklamalardan da görüleceği üzere zaten işin en başında iş artış oranının aşıldığı çok açık bir şekilde bellidir. Mevzuat hükümlerine göre işin tasfiye edilmesi Kanunun emredici hükmü olup, bilirkişi raporunda da söz konusu husus belirtilmiştir. Bununla beraber işin tamamının ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak tamamlanması gerekmektedir. Ancak işin tasfiyesi yapılmamış, mevzuat hükümlerine aykırı olarak …. oranında iş artışına gidilmiştir. Buna göre …. TL tutarındaki iş yasal dayanaktan yoksun olarak yaptırılmıştır.
Ayrıca mevcut projenin yaklaşık 5 metre deniz tarafına kaydırılması ile …. Müdürlüğüne ait …. kollektör hattının deplasesine gerek kalmayacağı için bu proje değişikliği ile maliyetin ciddi oranda azaltılacağı belirtilmiştir. Ancak görüleceği üzere bu ihale …. TL, ikinci iş …. TL ve ….. A.Ş.’nin “İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması” işi içerisinde örtülü olarak ….. TL tutarında olmak üzere toplam …. TL harcama yapılmıştır. İlk işin ihale bedeli toplam …. TL olup proje değişikliği ile maliyetin yaklaşık olarak 3 kat arttığı görülmüştür.
Yüklenici tarafından yaklaşık birim maliyeti …..TL ve …...TL (aynı zamanda bakanlık rayiçleridir) olan ve sırasıyla ….. metre ve …. metre imalat miktarı olan Ø65 cm çaplı fore kazık için birim başına sadece ….TL teklif fiyatı verilmiştir. Ancak yüklenici, aynı metrajlarda yapılması öngörülen yaklaşık maliyetleri sırasıyla ……TL ve ….TL (aynı zamanda bakanlık rayiçleridir) hesaplanmış Ø120 cm çaplı fore kazık için ise ….’şer TL teklif birim fiyatı vermiştir. Yapılan proje değişikliği ile birim fiyatı …TL olan iş kalemleri tamamen projeden çıkartılmış, birim fiyatı ….TL olan iş kalemleri toplam …. metre artırılmıştır. Ayrıca ihalelerde bazı önemsiz veya miktarı düşük kalemler için ihaleye girenler ….TL gibi bir fiyat verebilirler, ancak işin içinde miktar ve tutar olarak önemli yer tutacak kalemler için bu tarz teklifler dikkat çekicidir. Söz konusu …..TL fiyat verilen kalemlerin toplam yaklaşık maliyeti ….TL dir. Söz konusu yaklaşık maliyet Çevre Şehircilik Bakanlığının 2015 yılında açıkladığı rayiç birim fiyatlarla hesaplanmıştır. İlgili iş kalemlerinin birim fiyatlı işlere oranına bakıldığında ….’e tekabül etmekte, anahtar teslim götürü bedel sözleşme tutarının da dahil edildiği toplam sözleşme bedeline oranı ise ….’e tekabül etmektedir.
Diğer taraftan kalem bazında sırasıyla …. m. ve ….. m. olmak üzere toplam …. metre iş artışı yapılan 120 cm çapındaki fore kazık imalatları incelendiğinde, sırasıyla sadece …. metre ve …. metre olmak üzere toplam …. metre fazladan imalat yapılmıştır. Yani tüm proje değiştirilip 120 cm çapındaki fore kazık imalat miktarlarında … metre iş artışına gitmelerine rağmen sadece …metre imalatı yapılmıştır. Toplamda …. metre iş artışı imalatları yapılmamıştır.
Ayrıca proje değişikliği onayında, deneme kazıklarında Ø65 cm çapındaki fore kazıkların, zemin yapısı ve zeminin kaya dolgu olması sebebiyle uygun olmadığı, gerekli sızdırmazlığı sağlayamayacağı, Ø120 cm (donatılı)- Ø65 cm (donatısız) fore kazık eşleştirilmesinde donatısız kazık çapının bloklu yapı nedeniyle kesişmesinin belirli kesimlerde tam anlamıyla kesişemeyeceği ve bu durumun telafisi zor olaylara yol açabileceği, söz konusu durumun …. Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ….’un raporunda da belirttiği açıklanmıştır. Ancak söz konusu rapor incelendiğinde, “65 cm çapındaki fore kazık eşleştirilmesinde sızdırmazlığın olamayabileceği” ifadesinin kullanıldığı görülmektedir. Yani bir ihtimal durumundan söz edilmektedir. Raporda daha açık olan, “120 cm çapındaki fore kazıklarla değiştirilmesinin teknik olarak sakıncası olmadığı” ifadesinin kullanıldığıdır. Söz konusu fore kazıklar sızdırmazlığı sağlamak için yapıldığından, iki adet donatılı fore kazığın ortasına bir adet donatısız kazık yapılması öngörülmüştür. Raporda da kenarlarından 22,5 cm kesilince ortada 20 cm lik bir genişlik kalacağı açıklanmıştır. Söz konusu durumun sızdırmazlığı sağlamadığı belirtilmemiş, sağlamayabileceği açıklanmıştır. Esasında amaç sızdırmazlığı sağlamak olduğu için ortada kalan donatısız kazıkların çapının 120 cm olmasına gerek olmayıp, söz konusu donatısız kazıkların 80, 90 veya 100 cm çapında olabileceği açıktır.
Oluşturulan “ÖZEL-02 Deniz dolgusu önüne 2-6 ton kategorisindeki taşlarla tahkimat yapılması (herşey dahil)” yeni birim fiyat analizinde taş ve ekskavatör çalıştırılması iş kalemlerinin yanı sıra duvarcı ustası ve duvarcı ustası yardımcısı kalemlerine de yer verildiği görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince deniz tahkimatı yapımına ilişkin yeni birim fiyatın tespitinde esas alınan Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanan 01.01.2012 tarihinden sonra ihale edilecek işler için kullanılacak Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine Ait Fiyat Analizleri kitabında bulunan KGM/34.009/K poz incelendiğinde, analiz içeriğinde sadece taş bedeli ve ekskavatör çalıştırılmasına ait iş kalemlerinin bulunduğu ayrıca ekskavatör saatlik ücretine ilişkin rayicin yine Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanan 01.01.2012 tarihinden sonra ihale edilecek işler için kullanılacak 2015 Yılı Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat listesi kitabındaki 03.504 rayiç üzerinden hesaplanması gerektiği tespit edilmiştir.
Bahse konu deniz tahkimatına ilişkin İdare ve Yüklenici firma arasında imzalanan Özel-02 poza ait yeni fiyat tutanağında hesap edilmiş olan ….. TL/ton fiyatın, yukarıda bahsedilen KGM/34.009/K pozun analizine göre, duvarcı ustası ve duvarcı ustası yardımcısına ait rayiçlerin çıkartılması, ekskavatör saatlik ücretinin 03.504 rayicin kullanılması ve ocak taşı nakliyesinin de İdare ile Yüklenici arasında imzalanan nakliye fiyatının doğru kabul edilerek yeniden hesap edilmesi sonucunda yeni birim fiyatın ....TL/ton olması gerekmektedir. Şantiye sahası çalışma yeri fotoğraflarında da söz konusu işlerin ekskavatör aracılığı ile yapıldığı görülmekte olup, zaten en küçüğü 2 tondan başlayıp 6 tona kadar ulaşan kaya parçalarının duvarcı ustaları ile taşınması ve istif edilmesinin mümkün olmadığı bilirkişilerce incelenmiştir. Buna göre oluşturulan yeni birim fiyat ile 2-6 ton olarak yapılmış deniz tahkimatı için ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ayrıca yapılan fiili fiziki inceleme sonucunda, tahkimat imalatının en az %30’nun olması gerektiği gibi 2-6 ton kategorideki taşlar ile yapılmadığı, imalatın %30’unun 0,4-2,00 ton aralığında olduğu, yukarıdaki doğru analize 0,4-2,00 ton taş ve ekskavatör maliyeti değiştirilip konularak hesaplama yapıldığı, bu kısım için birim fiyatın ….. TL/ton olması gerektiği, ihale dökümanlarına ve fen kurallarına göre olması gerektiği gibi olmayan, eksik ve kusurlu kısım (en az %30) için ödeme yapılması sonucu ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bununla beraber Bilirkişi Raporu’na göre, taş tahkimatı yapım tekniği açısından değerlendirildiğinde, taslak projede belirtilen kategorideki (2-6 ton kategorideki) taşların en fazla %70 seviyelerinde olduğu, yer yer 0,4-2 ton ve altı kategorideki taşların bulunduğu, bu taşların bir kısmının imalatın en üst tabakasında bulunması ve tahkimat yapım tekniğine uygun olmayan istifli taş dolgusu şeklinde yapılmış olan deniz tahkimatının ilerleyen zamanlarda oluşacak fırtına dalgalarına karşı yol platformunu koruyamayacağı, daha da önemlisi trafik, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüreceği anlaşılmaktadır.
Ayrıca söz konusu yeni birim fiyat fazla hesaplandığı için bu kaleme ait hesaplanan fiyat farkının da fazla ödenmesi sonucu ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Projelerin yükleniciye teslimi” başlıklı 11’inci maddesinde,
“ (1) Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde, yapılacak işlerin uygulama projeleri, şartnameler ve diğer teknik belgelerle birlikte, sözleşmenin imzalanması sırasında yükleniciye verilir.
(2) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde, işlerin ön veya kesin projeleri, şartnameler ve diğer belgelerle birlikte, sözleşmenin imzalanması sırasında yükleniciye verilir.
(3) Ön ve/veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılan işlerde, uygulama projesinin idare tarafından hazırlanması veya hazırlatılması esas olup, bunlar, iş programına göre gerekli oldukları zamanlarda, ikişer takım olarak bir yazı ekinde yükleniciye teslim edilir.
(4) Uygulama projelerinin yüklenici tarafından hazırlanması da istenebilir, bu durumda aşağıdaki esaslar geçerlidir:
…
(5) Karma sözleşmelerde, işin götürü bedel ve birim fiyat teklif alınan kısımlarında ilgisine göre birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkradaki hükümler uygulanır.
…”,
“Projelerin uygulanması” başlıklı 12’nci maddesinde,
“ (1) Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.
(2) Birim fiyatlı işlerin, onaylı uygulama projesi hazırlanmamış kısımlarına idarenin izni olmadan başlanamaz. Aksine bir davranışın sorumluluğu yükleniciye aittir.
(3) Projelerin zemine uygulanması sırasında meydana gelen hataların sorumluluğu ve hataların neden olduğu zararlar ve giderler yükleniciye ait olup, bunun sonucu olarak meydana gelen hatalı işin bedeli de yükleniciye ödenmez.
…” denilmiştir.
Mevzuat hükümlerine göre olması gereken deniz dolgusu ve tahkimata ait onaylı proje ve hesap raporlarının bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla “ocak taşından (2-6 ton kategorideki) taşlar ile deniz tahkimatı yapımı” imalatına ilişkin projenin yapım tekniğine göre, trafik akışını aksatmamasıyla beraber can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem arz eden, dalga iklimi, fırtına koşulları, deniz ve kıyı topoğrafyası ve kıyı şeridi özelliklerinin araştırılması ve kıyıya yakın tesis, liman, yol vb. gibi yapıları ile yörede oluşacak en yüksek fırtına dalgalarına göre hazırlanması gereken onaylı uygulama projesi ve hesap raporu bulunmadığı ve yapılan imalatta hangi parametrelerin esas alındığı anlaşılamayan şantiye ortamında hazırlanmış taslak proje üzerinden imalat yapıldığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.
Yapılan harita ölçümü çalışmalarında yürüyüş yolu sahil duvarının ilk hali olan sınırları son duruma göre değerlendirmeye alınmıştır. Servis yolu, bisiklet yolu ve yaya yolu için projenin deniz tarafında yapılmış olan dolgunun ne kadar olduğunun ve nerden başladığının sınırları ve hesabı eski sahil duvarı esas alınarak yapılmıştır
Bilirkişi Raporu’nda, “Her ne kadar incelememize temel teşkil etmesi maksadıyla sayısal ortamda tarafımıza verilen ”Kıyı Dolgu Tahkimat” alanlarını gösteren kesitte (EK-2.16) A2 (10.630,624 m2) alanı ile gösterilen sınırların gerçeği yansıtmayacağı ancak onaylı deniz tabanı haritası olduğu takdirde alanların doğruluğunun tespit edilebileceği görülmüştür. Bu sebeple söz konusu kesitlerdeki hesaplanan (A1+A2 alanları kullanılarak) hacim hesabı ve tonaj hesabı kesin bir doğruluk içermeyecektir.
…
Proje genelinde dolgu alanında yapılan deniz dolgusu çalışmasına ait proje çalışmaları öncesinde herhangi deniz tabanı haritası ve bunun sonucunda da deniz tabanı derinliği bilinmediğinden yapılan tüm dolgu miktarının hacimsel olarak hesaplanmasının mümkün olmayacağı kanaati bulunmaktadır.” denilmektedir.
Buna göre bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, gerekli yasal izinleri olmadan yapılan deniz dolgusu ve tahkimatı işlerine ait yasal olarak hazırlanması gereken onaylı uygulama projesi ve hesap raporu bulunmamaktadır. Ayrıca işin imalatının ve kübaj hesaplarının doğru yapılabilmesi için gerekli olan deniz tabanı haritası ve deniz derinliği bilgilerinin hiçbir şekilde hazırlanmadığı görülmüştür. Söz konusu hususların yapılan imalattaki her türlü hesaplanabilirliği ve ölçülebilirliği ortadan kaldırma amacını taşıdığı değerlendirilmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde ve bilirkişi raporuna göre, A2 alanı içerisinde kalan ve tahkimat yapılmamış, sadece kıyı dolgusu yapılarak tamamlanmıştır. Dolgu alanı miktarı mevcut arazi ölçümleri sonucunda yaklaşık ….. m2’dir. Buna göre tam kübaj hesabı yapılamasa da m2 üzerinden yapılacak oranlama ile bulunacak miktarda deniz tahkimatı yapılmamıştır. Söz konusu imalat eksik ve kusurlu yapılmıştır.
Bilirkişi Raporunda, “…… Yapım İşinde, deniz dolgusun yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hangi malzemenin kullanıldığı ve hangi derinliğe kadar yapıldığının tespiti hususunda, karotlu temel sondajının yapılması uygun değerlendirilmiş, bu kapsamda 4 adet lokasyon belirlenmiştir. Sondajlar 31/07/2017 – 08/08/2017 tarihleri arasında tamamlanmıştır.” denilmektedir.
Bilirkişi Raporunda özetle, yapılan 4 adet sondajdan genel itibari ile dolgunun ocak taşından yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak dolgu malzemesinin boyutları itibariyle, herhangi bir zonlu dolgu paterni izlemediği, boyutların mıcırdan blok boyutuna değiştiği, onaysız projede belirtilen 0,4-2 ton aralığıyla çoğunlukla örtüşmediği tespit edilmiştir. Söz konusu imalat onaysız projeye aykırılık teşkil etmektedir.
Sorumlular savunmalarında özetle,
Taşların vinç ile yerleştirildiğini, denizde ekskavatör ile tahkimat yapılmasının imkansız olduğunu,
Ayrıca vinç ile taş tahkimat yapılmasına ait tek bir poz olan 17.090/1 (DSİ) pozunun bulunduğunu, bu pozun tarifinde, “ En az 150 kg. ağırlığındaki ocak taşı ile kuruda, ya da su içinde el veya vinç ile yerine konmak suretiyle istifli tahkimat yapılması, üst tabakasının oldukça düzgün ve uygun taşlarla düzgün olarak teşkili, ocakta ve inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme ve zayiat, makine, alât ve edevat giderleri ile yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil yalnız taş taşınması hariç olmak üzere ocak taşı ile yapılan istifli tahkimat beher metreküp fiyatı.” denildiğini, sahada yapılan imalat yöntemine en uygun tarifi içeren DSİ 17.090/1 pozu baz alınarak yapılan analiz sonucunda da birim fiyat (Ek-7) te görüleceği üzere ….. TL/Ton olarak hesaplanmış kamu yararı gözetilerek bu poza en yakın poz olan daha düşük maliyetli KGM/3410 pozundan yararlanılarak yeni fiyat analizi yapıldığını,
Yerinde yapılan imalatın poz karşılığı tam olarak bulunamadığından, en yakın analizin 17.090/1 (DSİ) pozu olması sebebiyle ve kamu yararı gözetilerek daha düşük maliyetteki KGM/3410 pozundan faydalanılarak ….. TL/Ton yerine ….. TL/Ton fiyatı kullanıldığını,
Ayrıca taşın piyasadan alındığını, kamuya ait bir ocaktaşı olmadığı, bu yüzden de (kendi analizleri de dahil olmak üzere) gerçekte ocak taşı temininin gerçekte çok daha pahalı olduğunu,
belirtmişlerse de,
Bilirkişi raporunda da kullanılan analizden de görüleceği üzere, Karayolları Genel Müdürlüğünün KGM/34.009/K Ocak taşından (2-6 Ton) taşlar ile tahkimatın yapılması (Dalga Kıran ve Deniz Tahkimatı Gibi İnşaatta) pozu ekskavatör ile deniz tahkimatı yapılabilecektir. Kaldı ki taşların ağırlığına göre çok daha farklı pozları da vardır. Ayrıca, imalatta vinç kullanılacağı belirtilmişse de analizde vinç kalemi bulunmamaktadır.
17.090/1 (DSİ) pozunda vinç için hiçbir ödeme yoktur. Zaten “El veya araç karşılığı” ibaresi vardır sadece. Ancak işimizde işçilerin en küçüğü 2 ton olan ve 6 tona kadar artan taşları taşıması imkansızdır. Karayolları analizinde zaten “el veya vinç” kalemi yerine bilimsel zorunluluktan dolayı (insan gücünün 2-6 ton taşı taşıyamaması) ekskavatörün saatlik ücreti bulunmaktadır.
DSİ pozu en son 2015 yılında güncellenmiş olup aktif bir poz değildir. DSİ pozundaki el veya vinç ile ibaresi taş ağırlığının 150 kg olmasından kaynaklanmaktadır. Karayollarının pozu doğru poz olup aktif şekilde halen mevcuttur. Taş ağırlıklarına göre de farklı pozları vardır. Sorumluların ekskavatör ile deniz tahkimatı yapılmasının imkansız olduğu ifadesinin, Karayolları Genel Müdürlüğü pozlarına bakınca muteber olmadığı açıktır.
Sorumlular KGM/3410 “Ocak taşından istifli köprü ve menfez tahkimatı” pozunu tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Ancak bize ve bilirkişi raporuna göre olması gereken poz KGM/34.009/K Ocak taşından (2-6 Ton) taşlar ile tahkimatın yapılması (Dalga Kıran ve Deniz Tahkimatı Gibi İnşaatta) pozudur. Zaten pozların ayrıntılı isimlerine bakacak olursak sorumluların baz aldığı pozun iş ile ilgisi olmayıp, köprü ve menfez tahkimatıdır. Ancak bizim dayanak gösterdiğimiz poz birebir bizim işimizdir. Sorumlular savunmalarında içinde vinç geçiyor ibaresinden başlayıp, analize vinç koymadan, oradan da köprü ve menfez tahkimatının analizini baz almışlardır. Halbuki ortada aynı kurumun asıl işi ile birebir aynı olan pozunu almamışlardır.
Söz konusu ocaklardan alınan irsaliyeli faturalardan ocak taşının maliyetinin sorumluların dedikleri yüksek olmadığı da anlaşılmıştır.
Sorumlular savunmalarında fiili ve fiziki tespitlere dayalı olarak yapılan kamu zararı hesaplamalarında, fiili ve fiziki tespitin bilimsel ve teknik gereklere uygun, şüphe götürmez kesinlikte, açık kanıt niteliği taşıması gerektiğini belirtmişlerse de,
Fiili ve fiziki tespit bilimsel ve teknik gereklere dayalı olarak yapılmıştır. Ancak sorumlular, deniz dolgusu ve tahkimatı işlerine ait onaylı uygulama projesi ve hesap raporları ile işin imalatının ve kübaj hesaplarının doğru yapılabilmesi için gerekli olan deniz tabanı haritası ve deniz derinliği bilgilerini hazırlamamışlardır.
Eski Genel Sekreter’in ayrıca gönderdiği…. ve duruşmada belirttiği savunmasında özetle, kendisinin sadece söz konusu onayları verdiğini, işin uygulama aşamasında görevde bulunmadığını, harcama yetkililiği mevzuatını açıklayıp yetki devri yapıldığını, imza atmalarının geçmişten gelen bir alışkanlık olduğunu, iş artışlarında bütün yetkinin Fen İşleri Daire Başkanlığında olduğunu, ifade etmişse de,
İmza atılmasının bir alışkanlık olması savunmasını kabul etmek mümkün değildir. Ayrıca proje değişikliği, iş artışı ve yeni birim fiyatların oluşturulması bilgisi dahilinde yapılmıştır. Dolayısıyla savunması yerinde görülmemiştir.
Sorumlulardan …..’un sorumluluğa ilişkin yapmış olduğu savunmasında, mevzuata aykırı olduğu iddia edilen iş ve işlemlerle kasıt, kusur ve ihmal ilişkisi içerisinde bir dahli bulunmadığı, şahsına ait imza, ödeme belgesi üzerindeki prosedürel bir işleme ilişkin olup, mevzuatın tanımladığı şekilde gerçekleştirme görevlisi sıfatım olmadığı gibi, ödeme belgesi ekindeki hakediş raporunu veya fiyat tutanaklarını imzalayan sıfatının da bulunmadığı ifade edilmişse de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde gerçekleştirme görevlilerinin bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır. …. ödeme emri belgesini gerçekleştirme görevlisi olarak imzaladığından sorumluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle savunması kabul edilmemiştir.
Sorumlulardan …. gönderdiği savunmasında özetle, belirtilen imalatlar içerisinde "Elektrik" imalatı bulunmadığı, yapılmış olan tüm imalatlar inşaat imalatı olması nedeni ile mesleki olarak herhangi bir bilgi ve yetkisinin bulunmadığı sorumlu olmadığı ifade edilmişse de, yeni birim fiyat analizinde imzası bulunduğundan savunması kabul edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, …. Yapılması İşi”nde yapılan yeni imalatların birim fiyat tarif ve analizlerine göre yapılmaması, eksik ve kusurlu iş yapılması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi …., Gerçekleştirme Görevlileri …., Diğer Sorumlular …., ….’e,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi …., Gerçekleştirme Görevlileri …., Diğer Sorumlular …., …..’e,
müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Üye ….’in sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
…. Yapılması İşi”nde yapılan yeni imalatların birim fiyat tarif ve analizlerine göre yapılmaması, eksik ve kusurlu iş yapılması sonucu …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
…. işin uygulama aşamasında görevde bulunmamış, sadece ilamda bahsi geçen teknik gerekçelerle hazırlanan yazılara onay vermiştir.
Konunun uzmanı birimlerce hazırlanan, şube müdürlüğü tarafından tanzim ve imza edilen, ilgili daire başkanı tarafından imzalanan ve bağlı bulunan teknik genel sekreter yardımcısının uygun görüşü bulunan onay sonucu yapılan işte ortay çıkan kamu zararından işin bilfiil yerine getirilmesinde görevli olanlar sorumlu olacağından Eski Genel Sekreter ….’in sorumluluğu bulunmadığı düşüncesiyle sorumluluğa ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
B) …. tarihinde ihale edilen …. TL sözleşme bedelli “….. Yapılması İşi” nin yüklenicisi …. A.Ş. – …. A.Ş. (İş Ortaklığı)’ne tasfiye edilmemiş olan yani devam eden ilk işi başka bir isim altında başka bir iş olarak göstererek tekrar ihale edilmiş olduğu, ilk iş bitmemiş olmasına rağmen aynı iş kalemleri için ikinci iş içerisinde yüksek fiyatlar belirlenmesi sonucunda ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
İhale ile ilgili veriler aşağıda gösterilmiştir:
İhale Bedeli: Anahtar Teslim Götürü Bedel İşler için ….TL Birim Fiyatlı İşler için …. TL toplam: ….TL
Yaklaşık Maliyet Onay Tarihi: ….
İhale Onay Tarihi: ….
İlan Tarihi: ….
İhale Tarihi: ….
Sözleşme Tarihi: …..
İşyeri Teslim Tarihi: ….
İlk işin Geçici Kabul İtibar Tarihi: …. (tasfiye tarihi aynı zamanda)
İlk iş olan “….Yapılması İşi”nin tasfiye edilmesi gerekirken, mevzuata aykırı şekilde tasfiye edilmediği, hukuka aykırı oranda iş artışı yapıldığı, buna rağmen işin keşif artışının da yetmemesi sonucunda başka bir isim altında (“….. Yapılması İşi”), başka bir işmiş gibi gösterilerek ikmal ihalesine çıkılmıştır.
Bilirkişi Raporu’nda da, “Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, söz konusu her iki ihaleye ait olan incelememize temel teşkil edecek proje dokümanları ve planlarına, proje dizaynı ve uygulama esaslarına bakıldığında keşfinin bitmiş olması sebebiyle “….Yapılması İşi” adı altında ikinci kez ihaleye çıkılmış, ancak ikinci iş ile “…. Yapılması İşi” projelerinin aynı ve ilk işin devamı niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.” denilmektedir.
Mevcut işin tasfiye edilmeden (tasfiye tarihi ….) idare aynı iş için ihaleye çıkmış ve de aynı zamanda hakediş ödemesi yapmıştır. Daha mevcut iş tasfiye edilmeden, başka bir isim altında bu işin …. tarihinde ihale onayı çıkmış, …. tarihinde de ihalenin ilanı yapılmıştır. Görüleceği üzere aynı iş için, iş devam ederken başka bir ihaleye çıkılmıştır.
İlk işte Ø120 cm çaplı fore kazık için ….’şer TL ihale birim fiyatı verilmiştir. Yapılan proje değişikliği ile birim fiyatı …. TL olan iş kalemleri tamamen projeden çıkartılmış, birim fiyatı …. TL olan iş kalemleri toplam …. metre artırılmıştır. Ancak sırasıyla …. m. ve …. m. olmak üzere toplam …. metre iş artışı yapılan 120 cm çapındaki fore kazık imalatları incelendiğinde, iş artışı kapsamında sırasıyla sadece ….metre ve …. metre olmak üzere toplam ….metre fazladan imalat yapılmıştır. Yani tüm proje değiştirilip fore kazık imalat miktarlarında …. metre iş artışına gidilmesine rağmen sadece …. metre bu kalemlerin imalatı yapılmıştır. Söz konusu fore kazıklar ikinci iş kapsamına bırakılmıştır. Daha ilk iş bitmeden ikinci işin ihale onayı alınmış ve ilana çıkılmış olmasına rağmen, ilk ihalede …. TL olan Ø120 cm çaplı fore kazık kalemlerinin bu ihaledeki fiyatı …. TL olmuştur. Söz konusu kalemlerin sırasıyla yaklaşık maliyetleri …. TL ve …. TL olup, söz konusu rakamlar aynı zamanda Çevre Şehircilik Bakanlığının 2016 yılına ait rayiç fiyatlarıdır. İlk işte bile fahiş fiyatlı olan “120 cm çapında fore kazık imalatı” kalemleri için iş artışı yapılmış olup, ancak yapılan keşif artışı bu kalemler için kullanılmamıştır. Söz konusu kalemler ikinci işe aktarılarak rayiç fiyatın yaklaşık 3 katına ihale edilmiştir. İlk işteki iş artışı, birim fiyatı yüksek belirlenmiş deniz tahkimatında kullanılmıştır.
İkinci işte Ø120 cm çaplı fore kazık kalemleri imalatı 3. hakediş itibariyle sırasıyla …. m. ve ….. m. olarak gerçekleşmiştir. Aynı işin devamı olan, aynı tarihlerde gerçekleşen ve en önemlisi tasfiye edilmemiş olan yani devam eden iş tekrar ihale edilmiş ve söz konusu iş kalemleri için metre başına KDV hariç …. TL daha fazla fiyat belirlenmesi suretiyle …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular savumlarında özetle, fore kazık imalatının bir kısmının işlerin öncelik sırasından dolayı ikinci ihaleye aktarıldığını, ikinci İhale ile birinci ihale arasında fiyat farkı olduğunun kabulünü, iki ihalenin farklı ihaleler olduğu için fiyatlarının farklı olmasının normal olduğunu, ifade etmişlerse de,
Birinci İhaledeki iş artışına bakılacakcak olursa ….. TL’lik fore kazıkların çıkarılıp yerine fiyatı yüksek fiyatlı fore kazıkların miktarı artırılarak iş artışına gidilmiştir. Yani iş artışının temel kalemi bu fore kazıkların miktarının artırılmasıdır.
Sorumlular ikinci ihale ile birinci ihalenin projelerinin aynı ve ilk işin devamı niteliğinde olduğu hususunda hiçbir açıklama yapmamışlardır. Ancak ikinci ihaleye bakınca tamamen başka bir iş ve başka bir yerdeymiş gibi gösterilmiş olmasına rağmen ilk işin devamı niteliğinde olduğu görülecektir. Ayrıca ikinci ihale ile ilgili hiçbir yerde ve belgede ikmal ihalesi olduğu da belirtilmemiştir.
Ayrıca ilk işin son hakedişi için yüklenici …. tarihinde hakedişin ödenmesini talep etmiş, idarede hakedişi aynı tarihte düzenlemiştir. Daha mevcut iş bitmeden, başka bir isim altında bu işin ….. tarihinde ihale onayı çıkmış, …. tarihinde de ihalenin ilanı yapılmıştır. Görüleceği üzere aynı iş için, iş devam ederken başka bir ihaleye çıkılmıştır. Sorumluların dediği gibi ortada aslında iki farklı ihale olmayıp, sadece görünürde iki ihale vardır. Daha ilk iş bitmemiş olmasına rağmen aynı yer için başka bir iş gibi gösterilerek yeniden ihaleye çıkılmıştır.
Daha ilk iş bitmeden ikinci işin ihale onayı alınmış ve ilana çıkılmış olmasına rağmen, ilk ihalede …. TL olan Ø120 cm çaplı fore kazık kalemlerinin bu ihaledeki fiyatı ….. TL olmuştur. Söz konusu kalemlerin sırasıyla yaklaşık maliyetleri …. TL ve …. TL olup, söz konusu rakamlar aynı zamanda Çevre Şehircilik Bakanlığının 2016 yılına ait rayiç fiyatlarıdır. İlk işte bile fahiş fiyatlı olan “120 cm çapında fore kazık imalatı” kalemleri için iş artışı yapılmış olup, ancak yapılan keşif artışı bu kalemler için kullanılmamıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, ….Yapılması İşi”nin ilk iş bitmemiş olmasına rağmen aynı iş kalemleri için ikinci iş içerisinde fahiş fiyatlar belirlenmesi sonucunda neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi …., Gerçekleştirme Görevlileri …., Diğer Sorumlu ….’e
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi ….., Gerçekleştirme Görevlileri …., Diğer Sorumlu ….’e
müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.
C) “…. Yapılması İşi” ve “….Yapılması İşi” içinde yapılması gereken iş kalemlerinin örtülü bir şekilde büyükşehir belediyesinin şirketi olan ….A.Ş.’nin “İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması İşi”nde yaptırıldığı görülmüştür.
…. tarihinde ihale edilen ve …..Büyükşehir Belediyesinin şirketi olan …. A.Ş. üzerinde kalan “İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması” İşi ile ilgili olarak Bilirkişi Raporu’nda, “Söz konusu her iki işe ait iş kalemlerinin Belediye şirketi olan …. tarafından “İl sınırları içindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplanması Bakım ve Onarım Yapılması İşi” kapsamında hakedişlerde ve incelememize temel teşkil edecek olan tarafımıza teslim edilen dökümanlar içerisindeki fotoğraflarda ve yine inceleme alanında çalışanlar tarafından verilen ifadelerden de anlaşıldığı üzere …. tarafından (Ek-2.15) da gösterilen alanın dolgusu ve tahkimatının yapılmış olduğu anlaşılmıştır. ….tarafından yapılmış olduğu yukarıdaki belirtilen emarelerle anlaşılan dolgu alanı miktarı arazi ölçümleri neticesinde yaklaşık alan: …. m2’dir. Bu alanın da yaklaşık ….m2’ lik kesimi tahkimat alanını oluşturmaktadır.” denilmektedir.
Görüleceği üzere ilk iki iş içerisinde yapılması gereken iş kalemlerinin örtülü bir şekilde büyükşehir belediyesinin şirketi olan …. A.Ş.’nin tüm il sınırları içerisinde asfalt kaplanması ve bakım onarım işi içerisinde yaptırılması sonucu …..TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular savunmalarında özetle,
İdare ile …. A.Ş. arasında "İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması" işi şeklinde geniş kapsamlı bir sözleşmenin bulunduğu ve bu sözleşme dâhilinde şehir genelinde ihtiyaç duyulan alanlarda muhtelif inşaat imalatları yaptırıldığı, yine aynı sözleşme kapsamında ….A.Ş. ye tahkimat ve servis yollarının da yaptırıldığı, …. A.Ş. tarafından gerçekleştirilen bu imalatların sözleşme ve eki belgeler ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine uygun şekilde kontrol edildiği, gerekli ölçümler yapılarak bedelinin hakedişlere yansıtıldığı,
Söz konusu bölgede …. A.Ş. yükleniminde "İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması" işi kapsamında …. ton tahkimat yapılmış, …. ton da taş temin edilerek yerine nakli sağlandığı,
Kamu zararı tespitinin, açık ve kesin kanıtlarla, bilimsel ve teknik açıdan kabul gören objektif gerekçelerle ortaya konulması gerektiği,
ifade edilmişse de,
…. imalatları yaptığı saha tamamen birebir olarak birinci ve ikinci ihale içerisinde kalan yerlerdir. Söz konusu ihale alanı birinci işe ait olup, ikinci işte de başka bir işmiş gibi ihale edilmiş ve tekrardan ….. A.Ş. de üçüncü iş içerisinde söz konusu imalatları örtülü olarak yapmıştır.
Ayrıca ….A.Ş.’nin söz konusu ihalesi temel olarak asfalt yol, kaldırım ve korkuluk işidir. Kesinlikle iş tanımında deniz tahkimatı olmayıp, daha öncede bu kalemler yapılmamıştır.
Sorumluların savunmalarından “…işi kapsamında …. ton tahkimat yapılmış, ….. ton da taş temin edilerek yerine nakli sağlanmıştır” denilmek suretiyle …. A.Ş.’nin bu işleri yaptıklarını belirtmişlerdir.
Yapılan bütün tespitler bilimsel verileri ve belgelere dayanmakta olup, işin örtülü şekilde yapıldığı konusu da açıktır. Dolayısıyla sorumluların savunmaları yerinde görülmemiştir.
Sorumlulardan …..’un sorumluluğa ilişkin yapmış olduğu savunmasında, mevzuata aykırı olduğu iddia edilen iş ve işlemlerle kasıt, kusur ve ihmal ilişkisi içerisinde bir dahli bulunmadığı, şahsına ait imza, ödeme belgesi üzerindeki prosedürel bir işleme ilişkin olup, mevzuatın tanımladığı şekilde gerçekleştirme görevlisi sıfatım olmadığı gibi, ödeme belgesi ekindeki hakediş raporunu veya fiyat tutanaklarını imzalayan sıfatının da bulunmadığı ifade edilmişse de,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde gerçekleştirme görevlilerinin bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır. ….ödeme emri belgesini gerçekleştirme görevlisi olarak imzaladığından sorumluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle savunması kabul edilmemiştir.
Dairemizce sorumluluğa ilişkin yapılan değerlendirmede, …. A.Ş.’nin imalatları yaptığı saha tamamen birebir olarak birinci ve ikinci ihale içerisinde kalan yerler olup bu imalatların yapılmasından Harcama Yetkilisi …., Gerçekleştirme Görevlileri …..ile …. ve Üst Yönetici ….’dir. Sorgu ile sorumlu tutulan Diğer Gerçekleştirme Görevlilerinin ise sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, İlk iki iş içerisinde yapılması gereken iş kalemlerinin örtülü bir şekilde büyükşehir belediyesinin şirketi olan …. A.Ş.’ye yaptırılması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin,
…. TL’sinin Genel Sekreter …. (Kararları Onaylayan), Harcama Yetkilisi ….ile Gerçekleştirme Görevlisi (Yol Altyapı Şube Müdürü) ….’a,
…. TL’sinin Genel Sekreter …. (Kararları Onaylayan), Harcama Yetkilisi ….ile Gerçekleştirme Görevlisi (Yol Altyapı Şube Müdürü) ….’a,
müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.