Gelir Vergisi Tevkifatı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Yaz okullarında eğitim veren öğretmenlere encümen kararına dayanarak ödenen ücretlerden gelir vergisinin eksik kesildiği görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Gelirin Unsurları” başlıklı 2’nci maddesi,
“Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:
…
3. Ücretler,
…”,
“Ücretin Tarifi” başlıklı 61’inci maddesi,
“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
…
Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır:
…
2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler”,
“Vergi tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesi,
“… 1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre… vergi tevkifatı yapılır …”
“Esas tarife” başlıklı 103’üncü maddesi,
"Gelir vergisine tabi gelirler,
• 12.600 TL 'ye kadar % 15
• 30.000 TL ’nin 12.600 TL ’si için 1.890 TL, fazlası % 20
• Ücret gelirlerinde 110.000 TL ’nin 30.000 TL için 5.370 TL, fazlası % 27... oranında vergilendirilir. ”
şeklindedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, hizmet erbabına ödenen ücretlerden anılan Kanun’un 103 ve 104’üncü maddelerine göre gelir vergisi tevkifatı yapılacağı anlaşılmaktadır. Ücret ödemelerinin vergilendirilmesine ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise ödenecek verginin mezkur Kanun’un 103’üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi uygulanmak suretiyle hesaplanacağı ifade edilmektedir. Söz konusu vergi tarifesi ise 302 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile her yıl güncellenmekte olup, bu Tebliğ hükümlerine göre 2017 yılı için mükellefin yıllık kümülatif gelirinin …TL’nin altında olması durumunda söz konusu tutarlara %15 oranında vergi uygulanması gerekmektedir.
Dosya kapsamının tetkikinden, … tarih ve … no’lu …Belediyesi Encümen Kararı ile yaz okullarına katılan öğrencilere eğitim vermek üzere 7 adet öğretmene kişi başına aylık …TL brüt ücret verileceğinin karar altına alındığı, söz konusu kararda yapılacak ödemelerin ücret olduğunun belirtildiği, dolayısıyla Belediye tarafından öğretmenlere yapılan brüt ödemelere %15 oranında vergi uygulanması gerekirken, %10 oranında vergi uygulanarak gelir vergisinin eksik kesildiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesi,
“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”,
“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinin 2’nci fıkrası,
“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesi,
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”,
“Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesi ise,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
Esas alınır.
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.”
şeklindedir.
Söz konusu mevzuat hükümlerinden, kamu görevlilerinin kusurlarından kaynaklanan mevzuata aykırı işlemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması sonucunda kamu zararının meydana geleceği, idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmamasının da kamu zararına sebebiyet veren haller arasında sayıldığı ve oluşan kamu zararının ise oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edileceği anlaşılmaktadır.
Ayrıca ilgili madde hükümlerinde, gider gerçekleştirilirken, gerçekleştirme görevlisi tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisi tarafından imzalanması gerektiği görülmekte olup, söz konusu hükümlerden kişilerin gerçekleştirdiği işlemler sebebiyle sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla gerçekleştirme görevlisi ile ödemeyi onaylayan sıfatıyla harcama yetkilisi meydana gelen zarardan sorumludur.
Bu itibarla, yaz okullarında eğitim veren öğretmenlere encümen kararına dayanarak ödenen ücretlerden, gelir vergisinin eksik kesilmesi sonucu oluşan ….TL kamu zararının Harcama Yetkilisi ….ve Gerçekleştirme Görevlisi ….’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.