Giyim Yardımı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
….yüklenimindeki “… İşi”nde çalıştırılan temizlik personeline Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından Belediye Bütçesinden karşılanmak üzere iş kıyafeti satın alınması suretiyle …TL kamu zararına neden olunduğu iddia edildiği görülmüşse de,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesi,
“İhale dökümanı, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde, isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri”,
“İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlıklı 46’ncı maddesi,
“… İhale dokümanında belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemez.”,
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesi ise,
“Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.
Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.
Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.”
şeklindedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, ihale dökümanının ihale ilanından önce hazır olduğu, ihale dökümanını oluşturan unsurlar arasında idari şartnameler, teknik şartnameler ve sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgilerin yer aldığı, anlaşılmaktadır. İhaleye katılacak isteklilerin ihale dokümanlarını bilerek, anlayarak ve kabul ederek tekliflerini verdiklerinin kabul edilmesi gerekmektedir. Zira istekliler tarafından idareye verilen teklif mektuplarında, ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiği belirtilmektedir. Dolayısıyla ihalelere katılan firmalar, ihale dökümanında yer alan hususları dikkate alarak fiyat tekliflerini hazırlamakta ve idareye sunmaktadırlar. Bu anlamda, tüm istekliler eşit şartlar altında ihaleye teklif sunmuş olurlar.
Dosya kapsamının tetkikinden, “… İşi” ihalesi, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğundan, temizlik personeline yapılan giyim giderinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi gereği %4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerinde yer alması gerekmekle birlikte, idarece hazırlanan ve isteklilere verilen ihale dokümanı içerisinde yer alan Özel Teknik Şartnamenin 36’ncı maddesinde “… İşi”nde çalıştırılacak personele ait kıyafet giderlerinin idare (Belediye) tarafından karşılanacağı hükmüne yer verildiği görülmüştür. İstekliler tarafından ihale dokümanı bu haliyle kabul edilmiş, istekliler tekliflerini bu ihale dokümanına uygun olarak vermişlerdir.
Dolayısıyla her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımında teklif bedeline giyim giderinin dahil olduğu kabul edilse dahi istekliler tarafından maliyet analizi yapılırken, Özel Teknik Şartnamedeki bu hususu dikkate aldıkları yaklaşımıyla tekliflerini verdiklerini kabul etmek gerekir.
Bu itibarla, Denetçi tarafından söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu ve ilgili mevzuat hükümlerinde bu tür işlerde çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin istekliler tarafından teklif edilen tutarlar içerisinde yer alan sözleşme giderleri ve genel giderler kaleminde yer alması gerektiği belirtilmiş olsa da, söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartnamenin 36’ncı maddesinde “… İşi”nde çalıştırılacak personele ait kıyafet giderlerinin idare (Belediye) tarafından karşılanacağı hükmünün yer aldığı ve istekliler tarafından da bu husus dikkate alınarak tekliflerini sundukları görüldüğünden, kamu zararı oluşmayan ….TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Üye ….ve Üye…’ın karşı oy gerekçeleri:
04.03.2017 tarih ve 29997 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,
“78.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.
…
78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:
…
ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden, işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.”
düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirtildiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu işlerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca yine aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, bu tür ihalelerde istekliler tarafından teklif edilen tutarlara, sözleşme giderleri ve genel giderlerin dahil olduğu, bahsi geçen gider kaleminin ise ihale konusu işte kullanılacak giyim giderlerini de içerdiği anlaşılmaktadır.
Belediye tarafından yapılan ihale konusu işe ait ihale dokümanı incelendiğinde, çalıştırılacak 115 adet personelin sayısına ihale dokümanında yer verildiği, söz konusu işin toplam ….TL olarak hesaplanan yaklaşık maliyetinin ….TL’lik kısmının işçilik giderinden oluştuğu görüldüğünden ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olduğu tespit edilmiştir. …
Söz konusu ihaleye ait Özel Teknik Şartname’nin 36 ncı maddesinde ise ihale konusu işte çalıştırılacak personele ait kıyafet giderlerinin idare tarafından karşılanacağı düzenleme altına alınmıştır.
Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu tespit edilmiş olup, ilgili mevzuat hükümlerinde bu tür işlerde çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin istekliler tarafından teklif edilen tutarlar içerisinde yer alan sözleşme giderleri ve genel giderler kaleminde yer alması gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen idare tarafından Teknik Şartname’de personele ait kıyafet giderlerinin idare tarafından karşılanacağı düzenlemesine yer verilmiş ve söz konusu giderlerin bilgi için ilişik tutulan belgeler ile doğrudan temin usulü kullanılarak Belediye Bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
Sonuç olarak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işlerinde çalıştırılan personelin giyim giderinin işin yüklenicisi tarafından karşılanması gerekmekte olup, idare tarafından söz konusu personel için kıyafet alımı yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla,….. yüklenimindeki “… İşi”nde çalıştırılan temizlik personeline …Müdürlüğü tarafından Belediye Bütçesinden karşılanmak üzere iş kıyafeti satın alınması sonucu oluşan ….TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekeceğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.