Vekaleten Atama
… Belediyesi tarafından … Daire Başkanlığına bağlı … Şube Müdürlüğünün 1’nci derece Şube Müdürü kadrosuna vekalet ettirilen …’a genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımadığı halde ilgiliye 2’nci derece şube müdürünün ek gösterge, gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödendiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarında,
“Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. (…)
Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.”
657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesine istinaden çıkarılan, 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, ödemenin yapıldığı tarihte de yürürlükte olan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9 uncu maddesinde,
“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
(…)
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
(…)
vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”
666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 9’uncu maddede ise,
“… kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre vekalet eden kişiye asli kadrosu ile vekalet ettiği kadroya karşılık gelen ek gösterge, ek ödeme ile zam ve tazminatları arasında kişinin aleyhinde bir fark olması halinde söz konusu farkın ödenmesi belirli şartlara bağlanmıştır. Bahse konu ödemenin yapılabilmesi için, kişinin vekaleten atanma onayının tabi olduğu usule ilişkin şartların yanı sıra, asilde aranan şartların taşınması yönündeki esasa ilişkin yeterlilik koşullarını da (varsa vekaleten atandığı kadro için öngörülmüş olan sınava girebilme hakkının elde edilmesi de dahil olmak üzere) sağlaması gerekmektedir.
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmektedir.
21.10.2016 tarih 26326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, belediye itfaiye teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, itfaiye memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemektir.”
Aynı Yönetmelik’in “Kadro ve unvanlar” başlıklı 8’inci maddesinde ise, “Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre, daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.”
hükümleri yer almaktadır.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde,
“(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için,
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak, (...)
Gerekir.” ifadesi bulunmaktadır.
Mevzuat uyarınca değerlendirildiğinde itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl itfaiye amiri olarak görev yapılmış olunması başta olmak üzere yukarıda zikredilen şartların sağlanması halinde vekalet edilen görevin gösterge, ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarları ilgili personele ödenebilecektir.
Sorgu konusu olayda ise, tekniker kadrosunda bulunan …’ın, … Daire Başkanlığına bağlı … Şube Müdürlüğünün 1 nci derece Şube Müdürü kadrosunda vekaleten görevlendirildiği, ancak ilgili personelin en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmadığı görüldüğünden, bahsi geçen kişiye vekalet ettirildiği şube müdürlüğü kadrosu için öngörülen gösterge, ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarına ilişkin fark ödemesinin yapılması mümkün değildir.
Bu itibarla … Daire Başkanlığına bağlı … Şube Müdürlüğünün 1’nci derece Şube Müdürü kadrosuna vekalet ettirilen …’a genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımamasına rağmen vekalet ettirildiği şube müdürlüğü kadrosunun gösterge, ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi sonucunda …-TL kamu zararına neden olunduğu görülmüşse de, söz konusu kamu zararının … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişinde gösterildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.