Derneklere Yardım
… Belediyesi tarafından … Derneğine verilmek üzere taşınır alındığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde,
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
…
(Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
…” hükmüne yer verilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde,
“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir. Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmekte,
5393sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesine 6360 sayılı Kanunla eklenen fıkrada ise, “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.
Mevzuat hükmünden, belediyelerin kamu yararına çalışan derneklerin dışında kalan dernekler ise ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, ancak ortak hizmet projesinin gerçekleştirilebilmesi için projenin belediyenin görev ve sorumluluk alanlarına giriyor olması, belediye meclisinin karar alması, ortak bir hizmet projesi için anlaşma yapılması ve mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınmış olması gerekliliğinin kurucu unsurlar olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu koşullar sağlanmaksızın belediyelerin derneklere yârdim yapması mümkün değildir, zira 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75 inci maddesine eklenen fıkra ile belediyelerin dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabilmesinin önü tamamen kapanmıştır.
Yukarıda özetlenen mevzuat düzenlemelerinden anlaşılacağı üzere, belediyelerin derneklere yukarıda izah edilen şartlar sağlanmaksızın ayni yardımda bulunulması mümkün görülmemektedir.
Sorgu konusu olayda, adı geçen dernek ile belediye arasında sporun teşvik edilmesi yönünde bir protokolün var olduğu, ancak kamu yararına çalışan dernek statüsünde bulunmayan … Derneği ile söz konusu ortak hizmet projesinin yürütülmesi için mahallin en büyük idare amirinden onay alınmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, … Belediyesi tarafından … Derneğine mahallin en büyük mülki idare amirinin onayı bulunan bir ortak hizmet projesi yürütülmeksizin ayni yardımda bulunulması suretiyle neden olunan ve ayrıntısına aşağıdaki tabloda yer verilen kamu zararı tutarı olan …-TL’nin, Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.