Araç Kiralaması
..... Belediyesi tarafından …. ihale kayıt numarası ile ihale edilen ve …. Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanan “..... Belediyesi Dört Müdürlüğe ait 362 personel ve 19 araçla personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı” işi kapsamında motor hacmi 1600 cc'yi geçen yabancı menşeli aracın, kasko sigortası değerinin %2’sini aşan tutarlarda aylık kiralama bedeli ile temin edildiği görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun,
“Kurumların edinebilecekleri taşıtlar” başlıklı 7’nci maddesinde, “Kurumların taşıt ihtiyaçlarını hizmet alımı suretiyle karşılamaları esastır. Bu şekilde temini mümkün olmayan, ekonomik bulunmayan veya sağlık, savunma ve güvenlik gibi nedenlerle hizmet alımı suretiyle karşılanması uygun görülmeyen taşıtlar diğer yollarla edinilebilir.
Kullanılacak bu taşıtların, muayyen ve standart tipte, lüks ve gösterişten uzak, memleket yollarına elverişli ucuz ve ekonomik olanlarından temin olunması şarttır (…).”,
10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, “Bu Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.”,
denilmektedir.
Anılan Kanun’un 12’nci maddesine dayanılarak Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan Hizmet Alımı Sureti ile Taşıt Edinilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde,
“Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” ifadesi yer almaktadır.
Usul ve Esaslar’ın “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:
(…)
(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç)1 hizmet alımı yöntemiyle ediniminde,
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.
b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesi, Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.
c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.
(…)” denilmekte, mezkur Usul ve Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde de yabancı menşeli taşıt yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıt olarak ifade edilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde idarenin kullanacağı binek aracın motor hacminin hangi hallerde 1600 cc’yi geçebileceği hangi hallerde de yerli muhteva oranının %50’nin altında kalacak şekilde yabancı menşeli olabileceği belirtilmiştir. Söz konusu istisna halleri dışında motor hacmi 1600 cc’yi geçen veya yabancı menşeli olan taşıtların hizmet alımı suretiyle edinilemeyeceği ifade edilmiştir.
Ancak idarenin herhangi bir kamu görevlisi 237 sayılı Kanun’a ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde bulunmamasına, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre araç tahsis edilmesi ile ilişkilendirilenlerden olmamasına rağmen 1968 cc motor hacimli yabancı menşeli araç, mevzuata aykırı bir şekilde hizmet alımı suretiyle temin edilmiştir.
Öte yandan şoför giderleri hariç olmak üzere hizmet alımı yöntemiyle edinilen binek taşıtların aylık kiralama bedeli (KDV hariç), taşıtın kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerekir.
İdare tarafından ….. araç yıllık …. TL tutar ile kiralanmış olup aylık kiralama bedeli ….. TL tutarına tekabül etmektedir. Söz konusu aracın kasko sigortası değeri …. TL iken kasko sigortası değerinin %2’si de …. TL tutarındadır. Bahsi geçen araca kasko değerinin %2’sinden fazla ödeme yapılarak kiralanması sonucu …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak kamu zararı tutarı …. TL’nin ahizi …. Ltd. Şti.’nden …. tarih ve …. sayılı – …. tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.