Yemek Yardımı
Denetçi tarafından … İhale Kayıt Numaralı, … TL sözleşme bedelli Belediye personeline yemek yerilmesi işi ile … İhale Kayıt Numaralı, … TL sözleşme bedelli Belediye personeline yemek yerilmesi işi kapsamında belediye çalışanlarına Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak yemek yardımı verilmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212’nci maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“ Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.
Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.
Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.
…” denilmektedir.
Madde hükmüne göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği varsayılarak konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir. Kurum bütçesine konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmının yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücreti tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların üzerinde bir fiyat tespit edebilecektir.
Anılan Yönetmelik’in ‘Yardımın Şartları’ başlıklı 5’inci maddesinde ise,
“Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir. Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler sadece yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş tarafından yapılır.
…
Yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşya kurumlarca sağlanır. Bunlara karşılık memurlardan ücret alınmaz.” denilmektedir.
Madde hükmü uyarınca yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşyanın kurumlarca sağlanacağı ve bunlara karşılık memurlardan ücret alınmayacağı hususu açıkça ifade edilmiştir. Nitekim aynı Yönetmelik’in ‘Yemek Maliyetinin Hesabı’ başlıklı 9’uncu maddesinde ise,
“Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve hava-gazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” hükmüne yer verilmiştir. Dolayısı ile yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9’uncu maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerektiği açıktır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır. Firmaya ödenen yemek bedelinin içerisinde firma karı ile birlikte idare tarafından karşılanması gereken bina, tesis demirbaş, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderlerinin de olduğu düşünüldüğünde yemek servisinden faydalanan personelin sadece yemek malzeme maliyetinin yarısını karşılaması gerekmekte ise de, ihale yolu ile yapılan yemek alımlarında bu unsurlara tekabül eden payın düşülerek, memurlarca karşılanması gereken payın tam olarak hesabı mümkün bulunmamaktadır.
Bu nedenle, Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık, Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak katkı paylarına ilişkin yayımlanan tutarların, Yönetmeliğe göre alınması gereken tutarlar olarak kabul edilmesi gerekir. Yemek hizmetinden faydalanan personelden yapılan puantajlar karşılığında Maliye Bakanlığının belirlemiş olduğu Bütçe Uygulama Tebliğine göre … TL’nin memur ve sözleşmeli personelden tahsil edildiği savunmalardan anlaşılmıştır. Dolayısı ile söz konusu miktarın da tahsil edildiği görüldüğünden yapılan uygulama ve ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla belediyenin yılı bütçesine konulan ödeneğin karşılığında, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle memurlara yemek yardımının yerine getirildiği anlaşılmakta olup, belediye bütçesindeki konulan ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde belirlenen yemek bedeli tutarlarının yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığından bahisle konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.