Yeni Birim Fiyatın Hatalı Belirlenmesi
.... Büyükşehir Belediyesinin …. TL bedelli ve …. Tic. Ltd. Şti ve …. ortak girişimi yükleniminde “…..Parkı Yapım İşi” ihalesinde sonradan eklenen moloz nakli imalatının yeni birim fiyatının hatalı hesaplandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde,
“(1) 12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.
(5) Yeni fiyatın hesabında, ikinci fıkranın (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.
6) İdare istediği taktirde, bir işte, sözleşmeye esas proje içinde kalan ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde, ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan bir işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz.”
denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere yeni birim fiyat tespit edilirken öncelikle bu iş kalemine benzerlik gösteren kalemlerde yapılan analizler sonrasında idarede veya diğer idarelerde kullanılan analizler dikkate alınacaktır. Yukarıda öncelik sırasına göre yapılan analizlerden sonra üçüncü fıkrada belirtilen sıraya uygun olarak kaynakların verimli kullanılması ilkesi gözetilerek yeni birim fiyat uygulanacaktır.
Ancak .... Büyükşehir Belediyesi moloz nakli iş kalemi için herhangi bir analiz yapmadan …. tarih ve …. sayılı yazı ile .... Ticaret Odası’ndan birim fiyat teklifi alarak ve bu birim fiyat teklifini 2015 yılına göre uyarlayıp yeni birim fiyat oluşturmuştur. Belediye …. tarihli olur yazısı ile moloz nakli birim fiyatını …. TL olarak belirlemiştir.
Oysaki belediyenin iş kalemi ile ilgili gerekli fiyat analizlerini yapması gerekmektedir ki sabit nakliye fiyatlarını hesaplamak için gerekli formül Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının birim fiyat tarifleri eki birim fiyat listesinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Belediyenin bu formülü kullanmayıp Ticaret Odasından fiyat alıp kendi fiyatını belirlemesi sonucu ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular savunmalarında kamu zararı tutarı olan …. TL'nin tahsil edileceğini bildirmelerine rağmen tahsilata ilişkin herhangi bir belge göndermemişlerdir.
Bu itibarla, “…. Parkı Yapım İşi” ihalesinde sonradan eklenen moloz nakli imalatının yeni birim fiyatının hatalı hesaplanması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ….. TL’nin Harcama Yetkilisi (Park ve Bahçeler Daire Başkanı) ….. Gerçekleştirme Görevlisi (Park ve Yeşil Alanlar Şube Müdürü) ….. Diğer Sorumlular (Ziraat Mühendisi) …., (İnşaat Mühendisi) ….., (Peyzaj Mimarı) …., (Makine Mühendisi) …., (Elektrik Elktronik Mühendisi) ….’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.