Sosyal Güvenlik Primi Kesintisi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
… Belediyesinde çalışan işçilere yapılan ilave tediye ödemeleri ile sendika ikramiyelerinden sosyal güvenlik primi kesintisi yapılmadığı görülmüştür.
11.07.1956 tarih ve 6773 sayılı “Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanun’la 6212 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde,
“Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmeyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır”,
Anılan Kanun’un 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında,
“(…)Bu tediyelerden çeşitli işçi sigortalarının icap ettirdiği primler kesilmez (…)”
hükümleri yer almaktadır.
16.06.2006 tarih ve 5510 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun "Sigortalı Sayılanlar" başlıklı 4’üncü maddesinde,
"Bu Kanun’un kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından, a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar, (...)"
Bahse konu Kanun'un “Prime Esas Kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde,
“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.
a) Prime esas kazançların hesabında,
1) Hak edilen ücretlerin,
2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.
b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.
c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz. (...)” denilmekte,
Kanun'un "Prim Oranları ve Devlet Katkısı" başlıklı 81’inci maddesinde ise,
"Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:
a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir. (...) c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder. (...)
f) (Değişik: 17/4/2008-5754/48 md.) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir. (...) (...)"
hükmü yer almaktadır.
Anılan mevzuat uyarınca, işçilere verilen ilave tediyeler sosyal güvenlik primleri sosyal güvenlik primine esas kazançlar kapsamında yer almaktadır.
Sorgu konusu olayda ise, … Belediyesinde çalışan işçilere 2017 yılında yapılan ilave tediye ödemeleri ile sendika ikramiyelerinden sosyal güvenlik primi kesilmediği görülmüştür.
Bu itibarla, … Belediyesinde çalışan işçilere 2017 yılında yapılan ilave tediye ödemeleri ile sendika ikramiyelerinden sosyal güvenlik primi kesilmemesi suretiyle neden olunan ve ayrıntısına aşağıdaki tabloda yer verilen kamu zararı tutarı olan …-TL’nin,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Muhasebe Yetkilisi …’a
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.