Arazi Tazminatı
Asıl İlamın ………’nci maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin 3’üncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.
Anılan İlamın ………..’nci maddesiyle, ………. yılı içerisinde Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personele mevzuata aykırı olarak fazla ek özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak,
“Denetçi sorgusunda ve Yargılamaya Esas Raporda, mevzuata aykırı olarak özel hizmet tazminatı ödemesi yapıldığı iddia edilen personelin ad ve soyadlarının, kadro/branşlarının, arazi tazminatı aldığı günlerin, ilgili ödeme emirlerinin tarih ve numaraları ile kamu zararı hesabının ayrıntılı olarak gösterilmesi gereken “kamu zararı tablosuna” yer verilmediği, ayrıca, ilişikli ödeme emirleri arasında bulunan ve kamu zararı hesabına dahil edilmesi gereken bazı ödeme emirlerinin sorguda yer alan üst tabloda bulunmadığı, dolayısıyla, söz konusu ödeme emirleri ile ödenen ek özel hizmet tazminatı hakkında sorumluların savunmalarının alınmadığının görülüğü,
Oysa, konuya ilişkin tüm ödeme emirlerini kapsayan sorgu üst tablosu ile mevzuata aykırı ödeme yapılan personel ve kamu zararı hesap tablosunun düzenlenerek sorumluların savunmalarının alınması savunma hakkının adil yargılanma ilkelerine uygun olarak kullanılmasının sağlanması bakımından önemli olduğu,
gerekçeleriyle, ilişikli ödeme emirlerini kapsayan yeni sorgu üst tablosu ve ahizler ile kamu zararı hesap tablosunu içerecek şekilde düzenlenecek ek sorgu ile sorumluların savunmalarının yeniden alınması ve sonucun düzenlenecek ek raporla Dairemize intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına”
karar verilmişti.
Bu İlam hükmünden sonra Denetçisince düzenlenen …………. tarihli Ek Raporun incelenmesi sonucunda, Dairemizce verilen hüküm dışı bırakma gerekçeleri dikkate alınarak Ek Raporun düzenlendiği ve böylece dosyadaki eksikliklerin tamamlandığı görülerek gereği düşünüldü:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun zam ve tazminatları düzenleyen 152’nci maddesinin III ortak hükümler bölümünün 1’inci fıkrasında yer alan “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumlan kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur” hükmü uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve aynı Kanun’un ek geçici 9’uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara 2005 yılında ne miktarda zam ve tazminat verileceğine ilişkin hükümler 14/02/2005 tarih ve 2005/8501 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş olup, anılan Karar 24/02/2005 tarih ve 25737 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Zam ve tazminatları belirleyen mezkur Kararnamenin II sayılı cetvelin (E) teknik hizmetler bölümünün 6’ncı fıkrasında,
“Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden, büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara : 3,0
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara : 2,0
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara : 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği, iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla,
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara……………….: 60
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara : 40
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara…………. ..: 24
oranlarını aşamaz.”
hükümleri yer almakta olup, anılan Kararnamede arazi tazminatı ödenmesine ilişkin başkaca bir hükme yer verilmemiştir.
Bu çerçevede Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan unvanlarda görev yapan devlet memurlarına, en az 4 yıllık yükseköğrenim görenlerden, başmühendis, başmimarlar yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, şehir plancılarından, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, bölge plancısı, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi olanlarla, 29.04.1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanun’a göre teknik öğretmen unvanı alanlara %3, unvanları yukarıda sayılmayan diğer mesleki teknik yükseköğrenimliler ve en az iki yıl süreli mesleki teknik yükseköğrenim görmüş olan yüksek teknikerler, teknikerler ile tütün eksperlerine %2 ve lise üzerine en az 2 yıl mesleki teknik kurs görenler ve lise dengi mesleki teknik öğrenim görenlere %1,2 arazi tazminatı ödenmesi öngörülmüştür. Ödenmesi gereken bu tazminatlar üçer aylık dönemler halinde birinci grupta sayılanlara %60, ikinci gurupta sayılanlarda %40 ve üçüncü grupta sayılanlarda %24 oranını geçemez.
Ancak, yukarıda yer verilen Kararname hükümlerince belirlenen sınırlara riayet edilmeyerek araziye çıkılan her gün için bu tazminatın ödendiği görülmüştür.
Diğer taraftan, sorumlular tarafından, geçmiş yıllardaki eksik ödemesi yapıldığı iddia edilen ek özel hizmet tazminatının ödenmesine ilişkin olarak Belediye Başkanlığına ………….. tarih ve ………….. sayılı dilekçe ile başvuru yapıldığı, bu başvurunun …………… tarihinde Belediye Başkanınca onaylandığı, bu sebeple kamu zararı olarak tespit edilen ………… TL’lik ödemenin, geçmiş yıllara ilişkin iade kapsamında ödeme olduğunun iddia edildiği görülmüşse de, yapılan incelemede, tarafların başvurusu ve Belediye Başkanınca bu başvurunun kabulünün sorgu konusu edilen ödemelerin ve ilişikli belgelerin gerçekleşme tarihinden sonra vuku bulduğu, ayrıca Belediye Başkanınca onaylanan bu ödemeye ilişkin ekte sunulan hesaplama tablosunda yer alan geçmiş yıllardaki ek özel hizmet tazminatının taraflara eksik ödendiğine ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmamakla beraber sorguda ilişikli tutulan ödeme emri belgelerinin açıklama kısmında ve eklerinde geçmişe yönelik yapılan eksik ödemelerin iadesi hususuna ilişkin herhangi bir resmi karar veya açıklamaya yer verilmediği, bununla birlikte, sorumlularca sunulan hesap tablosunda yer verilen tarih ve hesaplamaların dayanağını oluşturan ilgili kişinin unvanı ve görevini, arazide görev yaptığı tarih ve saatini gösterir puantaj ve bu puantajın birim yetkilisince onayını gösterir herhangi bir belgenin sunulmadığı, bu durumun yapılan savunmaya esas kılınan geçmiş yıllardaki eksik ödemenin ………… yılı içerisinde taraflara iade edildiği iddiasını ispatlar nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, ………… yılı içerisinde mevzuata aykırı bir şekilde fazla ek özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucu toplam …………… TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, ………….. tarih ve ………… sayılı asıl İlamın …………’nci maddesiyle verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına ve Üye …………’……….., “Savunmalarda kamu zararı olarak tespit edilen 2…………… yılı içerisinde yapılan ……….. TL ödemenin geçmiş yıllara ilişkin iade kapsamında ödeme olduğu iddia edilmiştir. Ancak, geçmiş yıllardaki tazminatın taraflara eksik ödendiğine ilişkin kanıtlayıcı belge sunulmamıştır. Bu itibarla, geçmiş yıllarda eksik ödendiğini ispatlar nitelikteki belgelerin sorumlular tarafından gönderilmesine kadar kamu zararı tutarı …………. TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki farklı gerekçesiyle kamu zararı tutarı ………….. TL’nin, Gerçekleştirme Görevlisi ……….. ve Harcama Yetkilisi …………………’e,
……………..TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi …………………’e,
………….. TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi ………………. ve Harcama Yetkilisi ……………..’a,
…………… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi ……………. ve Harcama Yetkilisi ………………’e,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye ……….’…………. karşı oy gerekçesi,
Raporda 2017 yılı içerisinde Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personele mevzuata aykırı olarak fazla ek özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
159 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin B-II SAYILI CETVELE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR başlığı altındaki 6’ncı bölümde, söz konusu tazminatın alınabilmesi için kadronun Teknik Hizmetler Sınıfında olması, büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışılması (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), söz konusu görevlendirmelere ilişkin olarak ilgili birim amirlerince belirlenen görev ve isimleri ihtiva eden listelerin ibrazı ve onayının olması yeterli sayılmıştır.
Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden, sorguda adı geçen personelin tamamının Teknik Hizmetler Sınıfında teknik bir kadroya sahip olduğu, kurumun onayı ile Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen alanlarda fiilen görev yaptıkları, kamu zararına konu ……….. yılının Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarındaki sorgu konusu ödemeler ile ilgili olarak ………. yılının Kasım ve Aralık aylarında Belediye Başkanından onay alındığı ve alınan onayın ise ………. yılı Ocak ayından …………. yılı Kasım ayı arasındaki tüm aylarda eksik alındığı belirtilen özel hizmet tazminatları ile ilgili olduğu anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, mevzuat hükümlerinden arazi ve açık alanlarda çalışanlar için öngörülen ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için ayrıntılı puantaj cetvellerinin düzenlenmesi ve üst yönetici onaylarının ödeme emri belgelerine ekli olması gerektiği belirtilmişse de, ilişikli belgeler incelendiğinde puantaj cetvellerinin ayrıntılı olarak düzenlenmediği görülmekle birlikte, ilgili personelin arazide çalışmasına yönelik başkanlık olurlarının bulunduğu, personelin arazide çalıştığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, mevzuat yönünden ödeme emri belgelerinde eksiklikler bulunmakla beraber personele yapılan ödemelerden dolayı kamu zararı oluşmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, sorumluların yazılı savunmaları ile savunma ekinde sunulan belgeler yeterli görüldüğünden sorgu konusu husus hakkında kamu zararının oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.