Hakediş Ödemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
………. ihale kayıt numaralı “………. Yapılması İşi”nde ihale sonrası yapılan yeni birim fiyat TBF.13 parke adi kaldırım sökülmesi imalatına ilişkin fiyatın, Sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun olmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 22’nci maddesinde,
“Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş,
a. Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b.İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise %20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
…”
“Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 23’üncü maddesinde ise,
“a) Doğal afet sebebiyle ön veya kesin proje üzerinden sözleşmeye bağlanan işler ile işin yapımı sırasında arazi ve zemin etütleri gerektirmesi sebebiyle kesin proje üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri,
b) Bu şartnamenin 22’nci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri,
Yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
….”
denilmektedir.
“…………… Yapılması İşi”ne ait Sözleşmenin 6.1’inci maddesinde ,“Bu Sözleşme, birim fiyat sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan ön projeye/ projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak, İdarece hazırlanmış birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan ……………. TL bedel üzerinden akdedilmiştir.” denilmek suretiyle söz konusu işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği belirtilmiştir.
Sorguya konu “TBF.02-Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi” iş kaleminin yaklaşık maliyet fiyat analizi, prefabrik beton parke (malzeme), kum (parke altında tesviye amacı ile) ve işçilik (kum yerleştirilmesi ve beton parke döşenmesi işçilikleri) kalemlerinden oluşmakta olup, bu pozun teknik tarifi ise, “Kaplama yapılacak tabanın düzenlemesi ve 10 cm kalınlıkta kum serilmesi, 6 cm yüksekliğinde doğru kenarlı ve prizmatik normal çimentolu, her ebat, renk ve desende buhar kürlü beton parke taşının kum tabakası üzerine istenen eğimde ve derz aralığında döşenmesi, taşların tokmaklanması, derz aralarının kumla doldurulması, yüzeyinin süpürülmesi, inşaat yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltmalar, her türlü malzeme ve zayiat, işçilik araç ve giderleri, yüklenici genel giderleri ve karı dahil, 1 m2 fiyatı” şeklindedir.
Dosya kapsamının tetkikinden, ihale dökümanı ekinde yer alan idarece yapılacak işler arasındaki “Parke ve Adi kaldırım Sökülmesi” iş kaleminin, iş makinalarının yoğunluğu nedeniyle idare tarafından yapılamaması üzerine bu iş kaleminin yüklenici tarafından yapılmasına karar verildiği ve bu karar ile “Parke ve Adi kaldırım Sökülmesi” iş kaleminin “Muhtelif Sokaklara Kaldırım Düzenlemesi Yapılması” işi bünyesine dahil edildiği, bu sebeple, yükleniciye yaptırılmasına karar verilen yeni imalatların birim fiyat tarifinde ve cetvelinde yer almaması nedeniyle bu kalem ile ilgili “TBF 13-Parke ve Adi Kaldırım Sökülmesi” adlı yeni birim fiyat oluşturularak “TBF 13-Parke ve Adi Kaldırım Sökülmesi İşi”nin yüklenici marifeti ile gerçekleştirildiği ve yükleniciye ödeme yapıldığı, yine ihale dökümanı ekinde yer alan “TBF 2 Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi” iş kaleminin analiz girdileri incelendiğinde ise, TBF 2 pozunun sadece parke yapımı iş kalemi imalatını tarif ettiği, mevcut parke, adi kaldırım, blokaj ya da asfaltın sökülmesi işi ile ilgili olmadığı, kazı ve sökümden sonra oluşan ve parke döşenecek alana yapılacak işin tarifi olduğu, işin analiz girdilerinde parke ve adi kaldırım sökümü ile ilgili herhangi bir imalatın yer almadığı, bu anlamda TBF 13 ile TBF 2 pozlarının içerik olarak farklı kalemleri ihtiva ettikleri görülmüştür.
Açıklanan gerekçelerle, TBF 13 “Parke, Adi Kaldırım Sökülmesi” iş kaleminin yükleniciye yeni birim fiyat yapılmak suretiyle ödenmesi ile ilgili gerçekleşen mükerrer bir ödemenin bulunmadığı görüldüğünden, sorgu konusu husus ile ilgili kamu zararının oluşmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ……………. TL ödeme ile ilgili olarak ilişecek bir husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye …………..’………. karşı oy gerekçesi:
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde,“12 nci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılması istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 nci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir” denilmektedir.
Maddeye göre sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde mümkündür. İhale dokümanında ve/veya teklif kapsamında TBF.13’ün fiyatı bulunmaktadır. Bu imalat idarenin özellikle istediği bir imalat değildir. İdarenin yapılmasını istediği imalat TBF.02’dir. TBF.02’nin yapılabilmesi için mecburen mevcut kaldırımın sökülmesi gerekmektedir. Yani TBF.13, TBF.02’ye bağlı bir imalattır. İhale öncesi yani keşifte TBF.02 yapılacağı bellidir. İlişikli belgelerin incelenmesinden de böyle anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, TBF.02 pozun tarifine göre ihale öncesi belirtilen ekli projeye uygun yerlerde yapılacak kaldırım sökümü için YBF yani TBF.13 yapılarak ödeme yapılması sonucu oluşan ……….. TL kamu zararının TBF.13’ün fiyat tespit tutanağını düzenleyen ve fiyat olurunu onaylayanlara ödettirilmesine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.