Arazi Tazminatı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personele mevzuata aykırı olarak fazla ek özel hizmet tazminatı (arazi tazminatı) ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
Zam ve tazminatların ödenmesine ilişkin esasları düzenleyen 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın eki II sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler bölümünün 6’ncı sırasında,
“Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden, büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara:3,0
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara:2,0
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara:1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği, iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla,
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara:60
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara:40
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara :24
oranlarını aşamaz.”
denilmektedir.
160 seri numaralı Devlet Memurları Genel Tebliğinin “C-II Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” kısmının 6’ncı sırasında,
“Buna göre, kadroları Teknik Hizmetler Bölümünün l ila 4 üncü sırasında sayılanlara, söz konusu ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için,
a) Bu personelin büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları gibi “kapalı mahaller ” dışında arazi, park, bahçe, şantiye, inşaat, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri, yol, tünel, demiryolu, büyük içme suyu, köprü, kıyı yapıları, baraj v.b. açık çalışma mahallerinde görevlendirilmiş ve bu mahallerde fiilen çalışmış olmaları yeterli olacaktır.
Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyecektir.”
denilmektedir.
Dolayısıyla, Bakanlar Kurulu Kararına ekli II Sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı sırasında teknik hizmetler sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden, büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, çalışılan her gün için cetvelde belirlenen oranlar üzerinden birim amirinin onayı ile özel hizmet tazminatı ödeneceği ifade edilmiştir.
Sorgu konusu kişiler teknik hizmetler sınıfına ait kadrolarda görev yapmaktadır. Ancak, teknik hizmetler sınıfına ait kadrolarda bulunmak tek başına yeterli bulunmamakta olup, ayrıca açık çalışma mahallerinde fiilen çalışmış olmaları gerekmektedir.
Yapılan incelemede, …………….’ın ................... Belediyesi 127 grup merkezinde ..................., ……….., …………, …………… ve mahallelerinde bulunan 2000 kg’ya kadar olan masa terazisi, baskül, kantar, litre, metre, kütle ölçülerin M1 Etalonlarla işyerlerinde doğruluk tespiti yapıp damgalama işlemlerini yaparak kayıtlarını tutmak ……..……’ın ................... Belediyesi 127 grup merkezinde ..................., , ……………., …………. ve Mahallelerinde bulunan 2000 kg’ya kadar olan masa terazisi, baskül, kantar, litre, metre, kütle ölçülerin M1 Etalonlarla işyerlerinde doğruluk tespiti yapıp damgalama işlemlerini yaparak kayıtlarını tutmak, ……………..’in ................... Belediyesi hizmet binalarının içerisinin ve çevresinin temizlik hizmeti, hizmet binalarındaki tesisatın bakım ve onarımı, müdürlük bünyesindeki hizmet araçlarında şoför çalıştırılması ve bilgi işlem biriminde teknik personel çalıştırılması hizmeti için 57 adet personel hizmet alımı, tankerlerle (taşıtlarla) ................... limanından akaryakıt teslim alındıktan sonra, istasyonda depolara boşaltılması (ayda ortalama 6-7 taşıt) fen işleri, park bahçeler, temizlik hizmetleri ve diğer birimlerinin araçlarına dağıtımının yapılarak sevk ve idaresinin sağlanması, ……………..’ın ihale kontrol teşkilatı görevleri (personel ) araç devir ve hurda işlemleri ile fiyat araştırma görevleri, …………….’in İşletme ve İştirakler Müdürlüğü’ne bağlı birimlerin (................... Şelalesi, …………. Alanları, Otel ve Müştemilatı) yerinde kontrolü, hizmetin devamının sağlanması, alanlardaki personelin sevk ve idaresi, …………….’ın Zabıta Müdürlüğünde işyerlerinde zabıta memurları ile birlikte gıda denetiminin yapılması, işyeri ruhsat komisyonu olarak da işyerlerinin, sıhhi, fenni ve hijyen bakımından kontrolünün yapılması, arazide işyerlerinin imar yönünden sıhhi, fenni ve hijyen bakımından kontrolünün yapılması işinde çalıştıkları ve bu çalışma alanlarının Bakanlar Kurulu Kararı gereğince Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personele arazi tazminatı ödenmesini öngören yerler kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, mevzuat hükümlerinden arazi ve açık alanlarda çalışanlar için öngörülen ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için ayrıntılı puantaj cetvellerinin düzenlenmesi ve üst yönetici onaylarının ödeme emri belgelerine ekli olması gerektiği belirtilmişse de, ilişikli belgeler incelendiğinde puantaj cetvellerinin ayrıntılı olarak düzenlenmediği görülmekle birlikte, ilgili personelin arazide çalışmasına yönelik Başkanlık olurlarının bulunduğu, bu nedenle, mevzuat yönünden ödeme emri belgelerinde eksiklikler bulunmakla beraber personele yapılan ödemelerden dolayı kamu zararının oluşmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …………….. TL ödeme ile ilgili olarak ilişecek bir husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye …………… ve Üye …………..’………… karşı oy gerekçesi,
30.03.2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/11547 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanmasına 2018 yılında devam olunacağı belirtilmiş ve 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ile zam ve tazminatların ödeme esasları düzenlenmiştir.
Karar incelendiğinde II sayılı cetvelde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyerin esas alınacağı, II sayılı cetvelin Özel Hizmet Tazminatı (A) Üst Yönetim ve Genel İdare Hizmetlerinde kadro unvanı ve kadro derecesinin esas alınarak ödeneceği, (E) Teknik Hizmetleri kısmında ise kadroları Teknik Hizmetleri Sınıfında bulunan ve fiilen görev yapanlara buradaki özel hizmet tazminatlarının ödeneceği belirtilmiştir.
(E) Teknik Hizmetleri kısmının 6’ncı sırasında, “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden, büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara .............. : 3,0
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ..........: 2,0
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ................: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği, iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla,
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ............... : 60
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ...........: 40
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara .................: 24
oranlarını aşamaz.”denilmektedir.
Karar’da sayılan baraj, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri belediyelerde bulunmamaktadır. Belediyelerin teknik kadrolarında olan kişiler arazi, şantiye, inşaat, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışabilir. Bu yerlerde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı ödenecektir. Ancak faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmemektedir.
160 seri numaralı Devlet Memurları Genel Tebliğinin C - II Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar kısmının 6’ncı sırasında yapılan açıklamada, “Birim amirleri, iş programlarını ve personelin bir önceki üç aylık dönemlerindeki büro içi ve büro dışı çalışmalarını dikkate alarak her üç ayda bir ek özel hizmet tazminatı ödemesi yapılacak personel listelerini yeniden gözden geçireceklerdir. Birim amirlerince düzenlenecek listelerde personelin unvanı, adı-soyadı ve görevlendirildiği işler ayrıntılı olarak yer alacaktır.” denilmiştir.
Ek özel tazminatı olarak adlandırılan arazi tazminatı mutat bir ödeme değildir. Teknik elemanların arazi vb. yerlerde yani açık mahallerde çalışmalarının karşılığı verilmektedir. Bu çalışmalarda hangi işe hangi tarihte gittiğine dair puantajla belirlenmelidir.
Ödeme emirleri ekindeki listelerin incelenmesinde, sadece puantajda işaretlemelerin olduğu ve bu ödemeyi mutat olarak aldıkları anlaşılmıştır. Kişinin hangi iş için hangi tarihte arazide görevlendirildiği belli değildir. Arazide çalışanlara yapılan ek tazminat ödemesi ile ilgili olarak ödeme yapılan kişilerle ilgili alınan bilgiler ve denetimimiz sırasında yapılan gözlem ve değerlendirmeye göre bu kişiler haricinde diğerlerinde sorun görülmemiştir. Kişilerin hangi tarihte ve ne kadar süreyle çalıştığı belli değildir. Kişilerin görevlendirmesinde görevlendirildiği işlere ait hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Puantaj cetvelinden bu mahallerde fiilen çalışmış olduğu sonucu çıkmamaktadır. Ödeme emri ekinde ayrıntılı liste olmalıdır.
Görevlendirme olurunda hangi iş için hangi tarihte arazide ne iş yaptığı belli olmayan kişiye ek özel hizmet tazminatının ödenmesi Kararname ve 160 seri numaralı Devlet Memurları Genel Tebliğine aykırılık oluşturduğundan kamu zararını oluşturur ve tutarın sorumlulara ödettirilmesi gerekir.
Bu itibarla, Belediyenin teknik kadrosunda olan ancak, çalışmaları arazi ek tazminatı ödenmesi gerektirmeyen görevleri yapan personele mevzuata aykırı olarak ek özel hizmet tazminatı verilmesi sonucu oluşan ………………. TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.