Ek Ödeme Limitlerinin Aşılması
Denetçi tarafından … Fakültesinde görevli bazı öğretim elemanlarına, … Fakültesi döner sermaye birimince üretilen mal ve hizmetlerden “analiz” ve “ampul satışı” gelirlerine ilişkin ek ödeme yapılırken, Yönetmelikte belirlenen üst sınırlara uyulmadığı gerekçesiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrasında,
“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde,
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının, uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200'ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25'ini geçemez. (Ek cümle: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.
Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.
(Ek paragraf: 26/7/2018-7146/8 md.) Yükseköğretim Kurulu tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde, (1) numaralı bentte belirtilen yüzde 800 oranı beş kata kadar artırılarak uygulanabilir. Ancak bu oran mesai dışı çalışmalarda uygulanacak artırımlı oranın hesaplanmasında dikkate alınmaz.
…”
Aynı maddenin (d) fıkrasında ise,
“ Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
… Fakültesi, bünyesinde laboratuvar bulunduran bir kurum olarak 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (d) fıkrasında yer almaktadır. Bu çerçevede, yapılacak ek ödemelerin (c) fıkrası hükümleri doğrultusunda yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Bununla birlikte, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin 7’nci fıkrasında,
“Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen, kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. Anılan fıkra dışındaki birimlerde ise yönetim kurullarınca, yükseköğretim kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak bir veya birden fazlasının kullanılmasına karar verilmek suretiyle belirleme yapılır.”
Aynı Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin 10’uncu fıkrasında,
“Bir öğretim üyesi ve görevlisi ile uzman tabip ve diş tabipine yapılacak ek ödemede, yönetim kurullarınca belirlenen mesai içi ek ödeme tavan oranının en fazla % 35’ine kadar (A) puanı, % 75’ine kadar mesai içi gelir getirici faaliyeti (B1) puanı, en fazla % 25’ine kadar eğitim-öğretim faaliyeti (C) puanı, en fazla % 25’ine kadar bilimsel yayın faaliyeti (D) puanı ve en fazla % 15’ine kadar diğer faaliyetler (E) puanı dikkate alınır. Bunların toplamı yönetim kurullarınca belirlenen tavan oranını geçemez. Nöbet ücretleri hariç olmak üzere mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunulması halinde bu faaliyetlerine karşılık olarak hesaplanan oran, yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının % 50’sinden fazla olamaz.”
Anılan maddenin 13’üncü fıkrasında ise,
“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açıköğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemede, (A), (B), (C), (D) ve (E) puanlarından biri veya birden fazlası kurumun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak kullanılabilir.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki birimlerde Yönetmelik’te yer verilen tüm puan türlerinin kullanılmasının zorunlu olduğu, ancak (c) fıkrası dışındaki birimlerde hangi puan türleri üzerinden ödeme yapılacağının yönetim kurullarına bırakıldığı, Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 10’uncu fıkrasında yer verilen dağıtım esaslarının Tıp ve Diş Hekimliği Fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerine ilişkin olarak düzenlendiği ve söz konusu düzenlemede yalnızca (B) puanı üzerinden ek ödeme yapılması mümkün olmayan bu birimlerde dağıtımın nasıl yapılacağının açıklandığı, aynı maddenin 13’üncü fıkrasında ise, “bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları”nda yapılacak ek ödemelerin Yönetmelik’te yer verilen puan türlerinden biri veya birden fazla kullanılarak yapılabileceğinin ifade edildiği görülmektedir.
Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 13’üncü fıkrasında 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (d) fıkrasında belirtilen birimlere ayrıca yer verilmesi suretiyle söz konusu birimlerin dağılım esasları 10’uncu fıkra hükümlerinden ayrı tutulmuştur. Bununla birlikte, Kanun’da azami oran olarak ek ödeme matrahının %800’ünün alınabileceği belirtilmişken, Yönetmelik’in Tıp ve Diş Hekimliği Fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri esas alınarak düzenlenmiş olan 10’uncu fıkrasının bahse konu birimler dışında kalan ve tek bir puan türü üzerinden ödeme yapabilecek olan bir döner sermaye birimi için uygulanması Kanun ile verilmiş olan bir hakkın Yönetmelik ile sınırlanmasına neden olacaktır. Bu çerçevede, yalnızca (B1) Puanı kullanan … Fakültesinin ek ödeme matrahının %800’ünü geçmeyecek şekilde ek ödeme yapmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Sorumlular savunmalarında süreklilik arz etmeyen ve öncesi olmayan analiz türüne ilişkin ödemenin (e) fıkrasına göre yapıldığını, zaman içinde düzenli sipariş haline geldiği anlaşılan ticari mal satışları için sehven 2547 sayılı Kanun’un (e) fıkrası uygulanarak ödemede bulunulduklarını ifade etmekte ise de, 2547 sayılı Kanun’un (d) fıkrasında, söz konusu gelirlere ilişkin olarak herhangi bir süreklilik şartı aranmamıştır. Bu çerçevede, (d) fıkrası kapsamında bir kurum olan Eczacılık Fakültesinde üretilen mal ve hizmetlerde döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim üyelerine yapılacak ödemelerin sürekli olup olmadığına bakılmaksızın (c) fıkrası hükümleri uyarınca ödenmesi gerektiğinden savunmaların kabulü mümkün olmamakla birlikte, söz konusu ek ödemelerin (e) fıkrası yerine (c) fıkrası hükümlerine göre ödenmesi halinde dahi yapılan ödeme ek ödeme matrahının %800’ünü aşmadığından herhangi bir fazla ödeme söz konusu değildir.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına,
Yersiz tahsil edildiği anlaşılan …-TL’nin ise ilgilisine iadesine,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye … ve Üye …’nun karşı oy gerekçesi:
2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrasında,
“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde,
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının, uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200'ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25'ini geçemez. (Ek cümle: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.
Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.
(Ek paragraf: 26/7/2018-7146/8 md.) Yükseköğretim Kurulu tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde, (1) numaralı bentte belirtilen yüzde 800 oranı beş kata kadar artırılarak uygulanabilir. Ancak bu oran mesai dışı çalışmalarda uygulanacak artırımlı oranın hesaplanmasında dikkate alınmaz.
…”
Aynı maddenin (d) fıkrasında ise,
“ Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin 7’nci fıkrasında,
“Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen, kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. Anılan fıkra dışındaki birimlerde ise yönetim kurullarınca, yükseköğretim kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak bir veya birden fazlasının kullanılmasına karar verilmek suretiyle belirleme yapılır.”
Aynı Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin 10’uncu fıkrasında,
“Bir öğretim üyesi ve görevlisi ile uzman tabip ve diş tabipine yapılacak ek ödemede, yönetim kurullarınca belirlenen mesai içi ek ödeme tavan oranının en fazla % 35’ine kadar (A) puanı, % 75’ine kadar mesai içi gelir getirici faaliyeti (B1) puanı, en fazla % 25’ine kadar eğitim-öğretim faaliyeti (C) puanı, en fazla % 25’ine kadar bilimsel yayın faaliyeti (D) puanı ve en fazla % 15’ine kadar diğer faaliyetler (E) puanı dikkate alınır. Bunların toplamı yönetim kurullarınca belirlenen tavan oranını geçemez. Nöbet ücretleri hariç olmak üzere mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunulması halinde bu faaliyetlerine karşılık olarak hesaplanan oran, yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının % 50’sinden fazla olamaz.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerinden, ilgili mevzuatında belirtilen A, B, C, D ve E puanlarının toplamı için %800 üzerinden ek ödeme yapılabileceği, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamı dışındaki birimlerde söz konusu puanlardan birinin veya birden fazlasının kurumun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak kullanılabileceği, bu durumda ise hangi puanlardan en fazla ne kadar ödenebileceğinin ise Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin 10’uncu fıkrasına tabi olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, yalnızca (B) puanı üzerinden ödeme yapılması kararlaştırılmış ise, mesai içi ek ödeme tavan oranının en fazla %75’ine kadar (B1) puanı üzerinden ödeme yapılabilir. Nöbet ücretleri hariç olmak üzere mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunulması halinde (B2+B3) ise bu faaliyetlere karşılık olarak hesaplanan oran yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının %50’sinden fazla olamaz.
Kanun’un 58’inci maddesinin (d) fıkrası kapsamında yer alan birimler için Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin 10’uncu fıkrasının son cümlesinin yalnızca mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunulması halinde dikkate alınması ve mesai içinde yapılan faaliyetler için uygulanması öngörülen oranların sadece sağlık birimlerinde uygulanacağının düşünülmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, … Fakültesinde döner sermaye ek ödemesi için yalnızca (B1) puanının esas alınması nedeniyle aylık mesai içi tavan oranının %75’ine kadar ödeme yapılabilecek olması sonucunda 800*%75=600 puan üzerinden ödeme yapılması gerekirken 800 puan üzerinden ödeme yapılması suretiyle oluşan kamu zararının sorumlularından tazminine ve yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.