Yemek Yardımı
… tarih ve … sayılı asıl İlamın …’inci maddesi ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükmün Temyiz Kurulunun ... tarih ve … tutanak sayılı İlamı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Asıl İlamın …’inci maddesiyle, … Belediyesinde yemek yiyen memur ve sözleşmeli personelden yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmının tahsil edilmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak; sorgu konusu … TL’nin, … TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına, geriye kalan ve 2015 yılı Merkezi Bütçe Uygulama Tebliği Hükümlerine göre alınması gereken en az günlük yemek bedeli tutarı toplamı olan … TL’si ise tahsil edildiğinden bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Savcı … … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna sunulan … tarihli temyiz dilekçesi üzerine anılan Kurulca … tarih ve … tutanak sayılı İlamın …’inci maddesinde özetle;
“…Sorumluların savunmalarında, … Odası Başkanlığından alınarak tespit edilen … TL birim fiyata yüklenici karı da eklendikten sonra kurum payına düşen ½’lik kısım üzerinden hazırlanan yaklaşık maliyete istinaden ihalenin … TL olarak sonuçlandırıldığı, tamamı üzerinden ihaleye çıkılmış olması halinde birim fiyatın … TL olacağı ve sadece kurum payı üzerinden ihaleye çıkıldığından dolayı kamu zararının oluşmadığı ifade edilmişse de; anılan Yönetmelik hükümlerine göre Belediye tarafından ödenebilecek tutarın yaklaşık maliyetin yarısı olmadığı, yemek maliyetinin yani ihale bedelinin yarısı olduğu, bu nedenle sorumluların savunmalarının kabulünün mümkün olmadığı,
Bu itibarla, Başsavcılık temyiz talebi kabul edilerek yukarıdaki gerekçelerle yeniden hüküm tesis edilmesini teminen … sayılı sayılı İlamın …’inci maddesiyle verilen hükmün bozularak dosyanın ilgili Dairesine tevdiine”
karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
… Belediyesinde yemek yiyen memur ve sözleşmeli personelden yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmının tahsil edilmemesi nedeniyle toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasıyla ilgili olarak;
Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yemek servisi giderleri” başlıklı 4’üncü maddesinde, “Yiyecek Yardımının gerektirdiği giderler yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. Sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilerek personele yapılan yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yarısının kurum bütçesinden ödenmesi, diğer yarısının da yemek yiyenlerden alınması gerektiği belirtilmiştir.
2015 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memur ve sözleşmeli personelden alınacak en az günlük yemek bedeli tutarı ise 12.01.2015 tarih ve 29237 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği ile belirlenmiştir.
Diğer taraftan, sorumluların yazılı savunmalarında, memurların yiyecek yardımının Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne göre yapıldığı ve Yönetmeliğin, yemek giderlerinin yarısının yardımdan faydalanan memurlarca karşılanması gerektiğine ilişkin amir hükmünün, ihale dosyasının hazırlık aşamasında, bir başka deyişle idarece yapılan yaklaşık maliyet bedel tespitinde dikkate alındığı ifade edilmekte ise de, ödeme aşamasında, yemek bedelinin tamamının bütçeden ödenmesi nedeniyle bu talebin kabulü mümkün değildir. Dolayısıyla, Yönetmeliğin söz konusu hükmünün, yaklaşık maliyet bedelinin tespitinden ziyade, ilgili firmaya yemek bedelinin ödenmesi aşamasında dikkate alınması gerekmektedir.
Anılan Yönetmeliğin 5, 6 ve 7’nci maddelerinden yemek yardımının, memurlara kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığıyla verilmesine göre düzenlendiği anlaşılmakta; servisler aracılığıyla verilen ve yarısı yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde açıklanmaktadır. Yönetmeliğin anılan 9’uncu maddesinde ise, “Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır.
Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden yarısının alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9’uncu maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın hesabı mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, yemek maliyetinin büyük kısmını oluşturan bu unsurlara tekabül eden tutar ile Maliye Bakanlığınca yayımlanan asgari yemek bedelleri toplamı yemek maliyetinin yarısını oluşturmaktadır.
Bahse konu olayda da söz konusu yemek verme hizmetinin ihale yoluyla alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olması sebebiyle memurların ek göstergeleri, sözleşmeli personelin ise ücret düzeyleri dikkate alınarak Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği’nde belirlenen tutarlar üzerinden günlük yemek bedeli alınması uygun görülmektedir.
Bu esas kapsamında konu incelendiğinde, söz konusu personele yapılan yemek yardımı sonucunda, sorumlular tarafından sunulan belgelerdeki ayrıntılı hesaplamalardan da görüldüğü üzere 12.01.2015 tarihli ve 29237 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği’nde belirtilen en az yemek bedelinin alınmaması suretiyle neden olunan kamu zararı tutarının … TL olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, sorumlular tarafından sunulan belgelerden söz konusu kamu zararı tutarı … TL’nin … tarihli ve … no.lu tahsilat makbuzu ile tahsil edildiği görülmektedir.
Açıklanan gerekçelerle, Dairemizce verilen ilk kararda ısrar edilmesi gerektiği sonucuna varılarak sorgu konusu … TL’nin,
…. TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına oy çokluğuyla,
Geriye kalan ve kamu zararı olduğu anlaşılan … TL’si ise … tarihli ve … numaralı tahsilat makbuzu ile hesap yılından sonra tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
Karşı oy:
Üye … …’nun karşı oy gerekçesi;
12.01.2015 tarih ve 29237 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sıra No’lu 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinde belirtilen en az yemek bedelinin alınmaması suretiyle neden olunan kamu zararı tutarı … TL tahsil edildiğinden, tahsil edilen bu tutar için ilişilecek husus kalmadığı yönündeki çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte;
Devlet Memurları Yiyecek Yardımları Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde, “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.
Sorumluların savunmalarında, … Odası Başkanlığından alınarak tespit edilen … TL birim fiyata yüklenici karı da eklendikten sonra kurum payına düşen ½’lik kısım üzerinden hazırlanan yaklaşık maliyete istinaden ihalenin … TL olarak sonuçlandırıldığı, tamamı üzerinden ihaleye çıkılmış olması halinde birim fiyatın … TL olacağı, sadece kurum payı üzerinden ihaleye çıkıldığından dolayı kamu zararı oluşmadığı ifade edilmişse de, anılan Yönetmelik hükümlerine göre Belediye tarafından ödenebilecek tutar yaklaşık maliyetin yarısı değil, yemek maliyetinin yani ihale bedelinin yarısıdır.
Yapılan incelemede, yemek maliyetinin yarısının kurum, kalan yansının da yemek yiyen personelden karşılanması gerekirken yemek ihale bedelinin tamamının kurum tarafından karşılandığı, yemek yiyen personelden ise yemek maliyetinin yarısı yerine 2015 yılı Merkezi Bütçe Uygulama Tebliği hükümlerine göre alınması gereken en az günlük yemek bedeli tutarı olan … TL’nin tahsil edildiği görülmüştür.
Bu itibarla, Belediye bütçesinden yapılacak ödemelerde yemek maliyetinin yarısı aşılamayacağından, kamu zararı tutarı … TL’den tahsil edilen … TL sonrası geriye kalan … TL’ye de tazmin kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.