İhale Yeterlilik Belgelerinin Hatalı Değerlendirilmesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Her ne kadar Denetçi tarafından “Taşıt Tanıma Sistemi ile Akaryakıt Alımı İşi”nde yeterlilik belgelerinin hatalı değerlendirilerek ihalenin ekonomik olarak en avantajlı teklifi veren istekli yerine ikinci en avantajlı teklifi veren firma üzerinde bırakılması suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
İşe ait İdari Şartname’nin 7.1/ı maddesinde,
“İstekli bir Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşunun Bayisi ise, Teklif sahibinin Bayisi olduğu kuruluştan verilmiş ve iş bitim tarihine kadar geçerliliği olan Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşu’nun Bayisi olduğuna dair Bayilik Yazısı ve Bayilik Sözleşmesinin aslı veya noter tasdikli sureti”
ifadesine yer verilmiştir.
İdari Şartname’de yer verilmiş olan yeterlilik belgeleri için ‘ve’ ibaresinin kullanılmış olduğu, bu çerçevede, bayilik sözleşmesi ve bayilik yazsının ayrı ayrı ihaleye katılım koşulu olarak sunulması gereken belgeler arasında düzenlendiği ve ayrı ayrı yeterlilik kriteri olarak değerlendirildiği görülmektedir.
Bayilik Sözleşmesi, taraflar arasında sürekli nitelikte borç ilişkisi oluşturan, üreticiyi malların tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede satmak üzere bayiye göndermeyi, buna karşılık bayiyi ise üreticinin dağıtım ağına dâhil olarak sözleşme konusu mal veya hizmeti kendi adına ve hesabına satma ve bu mal ile hizmetlerin sürümünü arttıracak faaliyetlerde bulunma yükümlülüğü altına sokan bir sözleşme niteliğinde olup, tarafların karşılıklı yükümlülükleri, sözleşme süresi vs. unsurları içerir. Bayilik yazısı ise, bayinin isteği üzerine, bayi ile üretici arasındaki bayilik ilişkisinin halen devam ettiğini, bir başka deyişle sözleşmenin geçerli olduğunu gösteren tespit edici bir evrak niteliğindedir. Söz konusu belgeler için mevzuatla tanımlanmış bir şekil ve geçerlilik şartı bulunmamakla birlikte, bahse konu belgelerin veriliş amacı ve konuları bakımından birbirinden tamamen farklı belgeler olduğu ve bu nedenle İdari Şartname’de belirtildiği gibi ayrı ayrı sunulması gerektiği değerlendirilmektedir.
İhaleye ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren firmanın sunduğu evraklar arasında yer alan ‘Bayilik Sözleşmesi ve Ekleri’ başlıklı belgede, lisans sahibi adı, bayilik lisansı sahibi adı, bayi istasyon adresi, bayilik sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri gibi bilgiler yer alsa da, söz konusu belge bayilik sözleşmesinin eki niteliğinde düzenlenmiş olduğundan, bu belgenin hukuken ayrı bir belge olarak dikkate alınması mümkün değildir.
Bu itibarla, idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren firma tarafından sunulan bayilik sözleşmesi içinde yer alan ‘Bayilik Sözleşmesi ve Ekleri’ başlıklı belgenin ‘bayilik yazısı’ olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle ilgili firmanın değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin en avantajlı ikinci teklifi veren firma üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye …’nun karşı oy gerekçesi:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde,
“37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.
…”
denilmektedir.
Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.1/ı maddesinde ihaleye katılabilmek için sunulması gereken belgelere ilişkin olarak,
“İstekli bir Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşunun Bayisi ise, Teklif sahibinin Bayisi olduğu kuruluştan verilmiş ve iş bitim tarihine kadar geçerliliği olan Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşu’nun Bayisi olduğuna dair Bayilik Yazısı ve Bayilik Sözleşmesinin aslı veya noter tasdikli sureti.”
ifadesine yer verilmiştir.
İdari Şartnamede ihaleye katılabilmek için teklif sahibinin bayisi olduğu kuruluştan verilmiş ve iş bitim tarihine kadar geçerliliği olan Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşu’nun Bayisi olduğuna dair Bayilik Yazısı ve Bayilik Sözleşmesinin aslı veya noter tasdikli sureti istenilmektedir. İhale dışı bırakılan ….’nin ihale komisyonuna sunmuş olduğu dosyada yer alan “Bayilik Sözleşmesi ve Ekleri” başlıklı belgenin ilk sayfasında lisans sahibi adı, bayilik lisansı sahibi adı, bayi istasyon adresi, bayilik sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Anılan şirket tarafından sunulan belgeler içerisinde sözleşme eki olarak düzenlenmiş “Bayilik Sözleşmesi ve Ekleri” başlıklı belgede bayilik yazısı içerisinde bulunması gereken bilgiler bulunmakta olup sözleşmenin eki olarak düzenlenmiştir. Ancak, bahse konu evrak ihale komisyonunca dikkate alınmayarak “Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşu’nun Bayisi olduğuna dair, Bayilik Yazısı belgesinin eksik olması” gerekçesiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren “….” değerlendirme dışı bırakılmıştır.
İstenen bayilik yazısı ile ilgili şartnamede standart bir metin veya standart bir tablo belirlenmemiş olup ayrıca bayilik yazısının belli bir tarih itibari ile düzenleme zorunluluğu getirilmemiştir. Bu çerçevede, sözleşme eki içinde yer alan “Bayilik Sözleşmesi ve Ekleri” başlıklı belgede yer verilen bilgilerin, bayilik yazısı kapsamında sunulan olan bir evrakta yer alması beklenen tüm bilgileri karşılıyor olması nedeniyle söz konusu belgenin sözleşme eki niteliğinde olup olmamasının önem arz etmediği ve bu nedenle ilgili firmanın ayrıca bayilik yazısı almamış olmasının evrak eksikliği olarak değerlendirilmemesi gerektiği düşünülmektedir.
Bu itibarla, yeterlilik belgelerinin hatalı değerlendirilmesi sonucu ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilme dışı bırakılması suretiyle neden olunan kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.