Sosyal Yardım Yapılması
….. tarih ve …. sayılı ilamın …’nci maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun …. tarih ve ….. tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Anılan İlamın …’nci maddesiyle, İhtiyaç sahibi vatandaşlara dağıtılmak üzere alınan Ramazan paketlerinin …. Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nde belirtilen şartlarda dağıtımının yapılmaması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin tazminine karar verilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı sorumlulardan …. (Harcama Yetkilisi), …. (Gerçekleştirme Görevlisi) ve …. (Gerçekleştirme Görevlisi) tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca ….. tarih ve …. tutanak nolu ilamın ….’inci maddesinde “…. Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ayni yardım “yiyecek giyecek yakacak kırtasiye ev eşyası gibi müracaatçının ihtiyacına göre verilecek mal ve malzeme yardımı” olarak tanımlanmaktadır.
Yönetmelik’in “Yardımlar” başlıklı 5’inci maddesinin “b” bendinde yapılacak yardımların yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan kişilere yapılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin “c” bendinde kimlere nasıl ve ne kadar süre ile yardım yapılacağına sosyal yardım komisyonu kararında yer verileceği belirtilmiş olup komisyon kararı Tanımlar başlıklı 4’üncü maddede “ayni ve nakdi yardımların değerlendirilmesinde talep sahiplerinin sosyal, ekonomik ve çevre şartlarına göre incelenip karar verilmesi sonucu oluşan karar mekanizması” olarak ifade edilmiştir.
Yönetmeliğin 5’inci maddesinin “ı” bendinde “bu yönetmelik kapsamındaki kimselere dağıtılmak üzere kamu ihale kanunu hükümlerine göre alımı gerçekleştirilen veya sosyal yardımlarda kullanılmak üzere belediyeye bağışlanan ayni ve nakdi yardımlar ile belediyece tedarik edilen mal, madde ve malzemeler sosyal yardım işleri müdürlüğünde toplanır ve belediye personeli ve araçlarıyla muhtaç ve yoksul kişilere en uygun yöntemlerle dağıtılır ve tutanak düzenlenir, sosyal yardım işleri müdürlüğü kayıtlarında tutulur” hükmü yer almaktadır.
Yönetmeliğin 7’nci maddesinde belirtildiği üzere yapılacak yardımlar için ihtiyaç sahibi kişilerin şahsen müdürlüğe müracaat veya bu kişilerin yakınları ya da muhtarların müracaatları ve müdürlüğün resen tespitleriyle başvuru listesinin oluşturulacağı, oluşturulan bu başvuru listelerinden ihtiyaç tespiti komisyon kararına göre müdürlükte gerekli evrakların talep edilmesiyle ve talep edenin yaşadığı yerde sosyolog tespitiyle yapılacağı kayıt altına alınmıştır.
Yönetmelik’in "Komisyonun Görevleri" başlıklı 13’üncü maddesinin “a” bendinde “sosyal yardım talebinde bulunan kişilerin seçiminde kullanılacak formları hazırlamak ve ihtiyaç sahiplerine dağıtmak” “b” bendinde “sosyal yardıma ihtiyacı olan kişileri, bu kişilere yapılacak ayni ve nakdi yardımların süresi ve miktarını belirlemek ve listeleri hazırlamak” denilmektedir.
Açıklanan Yönetmelik hükümleri birlikte incelendiğinde ayni yardım dağıtım listelerinin komisyonca hazırlanıp belediye personeli ve araçlarıyla dağıtımının yapılıp, tutanak altına alınması gerekmekte olduğu anlaşılmaktadır.
Ramazan paketi dağıtılacak kişilerden Yönetmelik’in 7’inci maddesinde belirtilen usullere uygun olarak müracaatlar alınmış, sosyolog tespitleri yapılmış ve komisyon kararıyla dağıtılacak kişilerin listeleri bir form şeklinde hazırlanmış olup sırasıyla ramazan paketi dağıtılacak kişilerin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları, adresleri, imzaları, mahalleleri ve verilen erzak paket sayısı gibi bilgilerin istendiği görülmüş ve Yönetmelik uyarınca bu bilgilerin alınması zorunlu kılınmıştır.
Mezkur Yönetmeliğin 7’nci maddesi ile müracaat şekilleri belirlenmiş, muhtarlıklardan yapılan müracaatlara göre yardıma muhtaç kişilerin tespiti doğrudan bir tespit yöntemi olarak kabul edilmiştir.
Belediye tarafından tespit edilen yardıma muhtaç kimselere yardımların yapılıp yapılmadığının tespiti mahallinde mümkünken, listelerde belirtilen kişilere bu yardımların gitmediğinin ispatı yoluna da gidilmemiş ve somut olarak isnat edilen fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği tam olarak ortaya konmadan tazmin hükmedilmesinin hukuken mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Listelerde belirtilen ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere kamu görevlisi olan muhtarlar ve bölge sorumlularına tutanak ile verilmiş yardım paketlerini gerekli araştırma yapılmadan hiç verilmemiş veya bu kişiler tarafından zimmetlerine geçirilmiş gibi değerlendirmesinin mümkün olamayacağı düşünülmektedir.
Kaldı ki mezkur Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin “ı” bendinde “Bu yönetmelik kapsamındaki kimselere dağıtılmak üzere kamu ihale kanunu hükümlerine göre alımı gerçekleştirilen veya sosyal yardımlarda kullanılmak üzere belediyeye bağışlanan ayni ve nakdi yardımlar ile belediyece tedarik edilen mal, madde ve malzemeler sosyal yardım işleri müdürlüğünde toplanır ve belediye personeli ve araçlarıyla muhtaç ve yoksul kişilere en uygun yöntemlerle dağıtılır ve tutanak düzenlenir, sosyal yardım işleri müdürlüğü kayıtlarında tutulur” hükmü yer almaktadır.
Yönetmeliğin dağıtıma ilişkin amir hükmü ile idareye muhtaç ve yoksul kişilere yapılacak yardımın en uygun yöntemlerle dağıtılacağına ilişkin usul belirleme yetkisi verilmiştir. Kaldı ki Yönetmeliğin hiçbir maddesinde yardımdan faydalanan kişilerin imzası karşılığı dağıtım yapılacağı hükmü açıkça yer almamaktadır.
Yönetmeliğin bütünü değerlendirildiğinde yardım faaliyetinin her aşamasında ve dağıtım yöntemine ilişkin kararlar ile muhtarlar ve bölge sorumlularına yardımların tesliminde sadece tutanak arandığı anlaşılmaktadır.
Bu nedenlerle 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen …. sayılı ilamın ….’nci maddesine ilişkin …..TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Bozulmasına ve (tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik) yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye Gönderilmesine,” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan kararına istinaden Denetçisince düzenlenen Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda,
Denetçi tarafından …. Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nde belirtilen şekil şartlar sağlanmadan ramazan paketlerinin dağıtıldığı ve bu nedenle kamu zararı oluştuğu belirtilmişse de,
Sorumluların Temyiz Kuruluna yapmış oldukları temyiz başvurularından ve anılan Kurulca verilen bozma kararından …. Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nin dağıtıma ilişkin amir hükmü ile idareye muhtaç ve yoksul kişilere yapılacak yardımın en uygun yöntemlerle dağıtılacağına ilişkin usul belirleme yetkisi verildiği, Yönetmeliğin hiçbir maddesinde yardımdan faydalanan kişilerin imzası karşılığı dağıtım yapılacağı hükmünün açıkça yer almadığı, Yönetmeliğin bütünü değerlendirildiğinde yardım faaliyetinin her aşamasında ve dağıtım yöntemine ilişkin kararlar ile muhtarlar ve bölge sorumlularına yardımların tesliminde sadece tutanak arandığı anlaşıldığından …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.