Hakediş
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve sorumluların sözlü savunmalarının dinlenmesi sonucunda,
“… Tadilat Yapım İşi”nde,
A) Her ne kadar Denetçi tarafından … Füme Mermer Döşemesi birim fiyata dahil olduğu halde, YFZ1 no. ile tesviye tabakası yapılması için yeni birim fiyat oluşturularak bedelinin ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
Sorumluların savunmalarından, işin yapılacağı yerdeki mevcut zeminin kaldırılması sonrasında yerinde yapılan tespitlerle 3-6 cm kalınlığındaki tesviye tabakasının yetersiz olacağının savunma ekinde de yer verilmiş olan kontrol tutanağı ile tespit edildiği, uygulamada 12 cm tesviye tabakasına ihtiyaç duyulduğunun tespiti üzerine, imalatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait Y.27.581 numaralı poz tarifine uygun olarak yeni birim fiyat yapıldığı, sorumlularının savunmalarına ek olarak gönderilen YFA.01 200 kg çimento dozlu tesviye tabakası yapılması işine ait birim fiyat analizinin imalatın tarifine ilişkin kısmında tesviye tabakasının ilk imalat ile yapılamayan kısmı olan 6 cm kalınlıkta tesviye tabakası olarak tarif edildiği ve böylelikle herhangi bir mükerrer ödemede bulunulmadığı, yine savunma ekinde gönderilen fiyat olurunda ise söz konusu poz için %20 oranında tenzilat uygulandığı görülmüştür.
Bu itibarla, sorgu konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Her ne kadar Denetçi tarafından dolap yapılması işi için, uygulama projelerinde yerleri ve detayları gösterildiği ve kamu kurum ve kuruluşlarında birim fiyat analizleri mevcut olduğu halde her bir farklı tip için ayrı birim fiyat alınması ve G2, G3 olarak kodlanan dolaplar için projelerinden fazla olarak ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
Sorumluların savunmalarına ek olarak gönderilen birim fiyat analizlerin incelenmesinden bahse konu dolap imalatlarının kullanım amacı, iç raf yapısı ve tasarımı gibi çeşitli özellikleri nedeniyle projeye özel imalatlar olması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarında birim fiyat analizleri bulunan 22.303/iB-l,22303/İB-2, MSB.913/A1 ve PTT P-078 poz tariflerinin bahse konu dolap imalatları için kullanılamadığı anlaşılmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık Maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde,
“(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde,
a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,
c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,
ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,
d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,
esas alınır.
(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde, iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan hüküm uyarınca, projeye özel yapılan dolaplar için idarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespiti yapmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bunun yanı sıra, savunmalara ek olarak gönderilen birim fiyat teklif cetvelinde G1 tipi dolabın 4 adet, G2 tipi dolabın 3 adet ve G3 tipi dolabın 2 adet olarak ihale edildiği görülmüş olup, düzenlenen hakedişlerde de G1 tipindeki dolap 4 adet, G2 tipindeki dolap 3 adet ve G3 tipindeki dolap ise 2 adet olarak yer almış ve bedelleri bu şekilde ödenmiştir. Bu nedenle sorguda konu edildiği gibi yapılmamış bir imalata ait ödeme söz konusu değildir.
Bu itibarla, yapılan işlemde mevzuata aykırılık olmadığından ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Her ne kadar Denetçi tarafından “… Tadilat Yapım İşi”nde süre uzatım kararı verildiği halde damga vergisi tahsil edilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.” hükmü yer almakta olup 2’nci maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin damga vergisine tabi olacağı ifade edilmiştir.
Bahse konu Kanun’un 10’uncu maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olacağı, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hüküm altına alınmış olup Kanun’un 14’üncü maddesinde ise belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı, mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I-Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, sözleşme sürelerinin, işte veya taahhütte belli bir artışı gerektirecek şekilde değişmesi halinde artan tutar üzerinden veya sözleşmedeki değişiklik sonucunda ortaya çıkacak artış hesap edilebiliyorsa hesaplanacak tutar üzerinden nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmekte olup, süre uzatımının işte veya taahhütte artışa yol açmaması halinde düzenlenecek kağıt damga vergisine tabi olmayacaktır.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen olayda mevzuata aykırılık bulunmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.