Hakediş
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve sorumluların sözlü savunmalarının dinlenmesi sonucunda,
… Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “… Yaptırılması İşi”nde,
A) Sözleşme eki birim fiyat cetvellerinde yer alan iş kalemi miktarlarında yüzde yirmiden fazla artış olduğu ve bu artış sözleşme bedelinin yüzde birini aştığı halde sözleşme gereği hesaplanması gereken revize birim fiyatın uygulanmadığı görülmüştür.
İdare ile yüklenici arasında akdedilen Sözleşmenin 28’inci maddesinde,
“28.2.1. Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her hangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20'yi aşan artışın meydana gelmesi ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1'ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R = F x [ 1 - (A x F) / S ]
S = Sözleşme bedeli ( TL),
F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ....),
A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R = Revize birim fiyat (TL / ....)” denilmektedir.
Anılan hüküm uyarınca, sözleşmede yer alan miktarlara göre yüzde yirminin üzerinde artış olan ve söz konusu artışların sözleşme bedelinin yüzde birini aştığı bazı iş kalemleri için revize birim fiyat yapılması gerektiği halde, revize birim fiyat hesaplanmaması nedeniyle kamu zararına neden olunduğu görülmüşse de, bahse konu kamu zararı tutarı olan …-TL’nin … tarih ve … tahsilat makbuzu ile yüklenici … Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, sorgu konusu kamu zararı tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
B) Renkli mermer levha ile döşeme kaplaması yapılması iş kalemi için, ataşman hesap ve metrajında gösterilen miktardan daha fazla ödeme yapıldığı görülmüştür.
İşe ait, 4 ve kesin nolu hakediş ve eklerinin incelenmesinde, 109 sıra 3 cm kalınlığında renkli mermer levha ile döşeme kaplaması yapılması (3cmx30-40-50 cmxserbest boy) (honlu ve cilalı hariç her türlü yüzey işlemli) iş kaleminin ataşman cetvelinde toplamda 70,49 m2 olarak yer aldığı ve uygulama yerlerinde hesaplanan miktarların toplamının da 70,49 m2 olduğu anlaşıldığı halde, söz konusu rakamların metraj icmali ve hakedişte yapılan işler listesine 87,84 m2 olarak işlendiği ve bu miktar üzerinden ödeme yapıldığı görülmektedir.
Bu çerçevede, ataşmanlarda 70,49 m2 olarak gösterilen imalat miktarının hakedişe 87,84 m2 olarak yazılması ve bu miktar üzerinden ödemelerin yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu görülmekle birlikte, bahse konu kamu zararı tutarı olan …-TL’nin … tarih ve … tahsilat makbuzu ile tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, sorgu konusu kamu zararı tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Her ne kadar Denetçi tarafından Sözleşme eki teklif cetvelinin 79’uncu sırasında yer alan “Müzeyyen alçı pencere yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için yeni birim fiyat yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
Sözleşme eki teklif cetvelinin 79’uncu sırasında yer alan “Müzeyyen Alçı Pencere Yapılması ve Yerine Konması” iş kaleminin, poz tarifinde, “Poz no : V.2066 şartlarıyla müzeyyen alçı işçilik pencere yapılması ve yerine konması, her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher m2 bedeli” tarifi yer almakta olup, sorumluların savunmalarından bahse konu iş kalemi kapsamında yüklenici firmaya cami dış penceresine V.2066 şartlarıyla uygulanan Basit Alçı İçlik Pencere Yapılması ve yerine konulması imalatı için 36,3 m2 üzerinden ödeme yapıldığı, YFA.Camii.01 Poz numarası ile tanımlanan " Basit Müzeyyen Elvan Alçı İşçilik Yapılması ve Yerine Konulması" imalatının ise … Belediye Başkanlığı talebi doğrultusunda cami içerisine uygulanan bir imalat olduğu ve söz konusu imalatın yüklenicinin teklifinin 79. sırasında yer alan imalat ile aynı olmadığı, bu çerçevede yüklenici ile anlaşma suretiyle yeni birim fiyat oluşturularak, ödemenin yeni birim fiyat üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yapılan ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
D) Her ne kadar Denetçi tarafından “… Yaptırılması İşi”nde süre uzatım kararı verildiği halde damga vergisi tahsil edilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.” hükmü yer almakta olup 2’nci maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin damga vergisine tabi olacağı ifade edilmiştir.
Bahse konu Kanun’un 10’uncu maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olacağı, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hüküm altına alınmış olup Kanun’un 14’üncü maddesinde ise belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı, mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I-Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, sözleşme sürelerinin, işte veya taahhütte belli bir artışı gerektirecek şekilde değişmesi halinde artan tutar üzerinden veya sözleşmedeki değişiklik sonucunda ortaya çıkacak artış hesap edilebiliyorsa hesaplanacak tutar üzerinden nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmekte olup, süre uzatımının işte veya taahhütte artışa yol açmaması halinde düzenlenecek kağıt damga vergisine tabi olmayacaktır.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen olayda mevzuata aykırılık bulunmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.