Hakediş
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve sorumluların sözlü savunmalarının dinlenmesi sonucunda,
…. Hiz. İnş. Ltd. Şti ve .... İnş. Ltd. Şti. iş ortaklığı yüklenimindeki “… İnşaatı Yaptırılması İşi”nde,
A) Her ne kadar Denetçi tarafından projesinde olmadığı ve kot farkından dolayı zorunlu olduğu gerekçesi ile ihata duvarı için iş artışı hesaplandığı, teknik ve fiili zorunluluk olmamasına rağmen kompakt laminant dış cephe kaplaması yapılması iş kaleminden vazgeçilerek yerine alüminyum kompozit malzeme ile kaplama iş kaleminin yapılması ve bu değişiklik bedellerinin iş artışı olarak ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesi, “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş,
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
…”, şeklinde olup, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 21’inci maddesinde aynı hükme yer verilmiştir.
Sorumluların savunmalarından ve savunmalara ek olarak sunulan … tarih … yevmiye nolu ödeme emrine bağlanan … nolu kesin hakediş ve eki kesin hesap metraj ve cetvellerinin incelenmesinden dış cephe kaplama imalatı için … ilinde uygulanan diğer kaplama imalatlarının değerlendirilmesi sonucunda teknik olarak uygulamanın sakıncalarının tespit edilmesi nedeniyle projede yer alan Kompakt lamine kaplama yerine Alüminyum kompozit kaplama uygulaması yaptırıldığı, imalat değişikliğinden kaynaklı olarak kompakt lamine kaplama imalatı için … TL iş eksilişine gidilerek, yerine uygulanan Alüminyum kompozit imalatı için ise … TL iş artışı ödendiği, ayrıca binanın kuzey cephesine düşen ana yol kotunun değişmesi nedeni ile binanın su basman kotunun 17 cm yükseltilerek revize edildiği, peyzaj projesinde bulunan ve detayı olmayan ihata duvarı için arka ve yan cephelere ihata olarak değil istinat duvarı olarak imalat yaptırıldığı ve bu imalatlar için beton ve kalıp bedeli ödenmediği, imalatın istinat duvarı olarak yapılması nedeni ile demir projesi çizilerek bedelinin ödendiği, sonuç olarak diğer muhtelif imalat artış ve azalışları ile birlikte inşaat imalatlarının %1,59 oranında arttığı anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, iş artışı kapsamında ödemesi yapılan Alüminyum kompozit kaplama imalatı ve ilave istinat duvarı için yapılan ödemeler kamu zararı oluşturmadığından ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Her ne kadar Denetçi tarafından “… İnşaatı Yaptırılması İşi”nde süre uzatım kararı verildiği halde damga vergisi tahsil edilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.” hükmü yer almakta olup 2’nci maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin damga vergisine tabi olacağı ifade edilmiştir.
Bahse konu Kanun’un 10’uncu maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olacağı, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hüküm altına alınmış olup Kanun’un 14’üncü maddesinde ise belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı, mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I-Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, sözleşme sürelerinin, işte veya taahhütte belli bir artışı gerektirecek şekilde değişmesi halinde artan tutar üzerinden veya sözleşmedeki değişiklik sonucunda ortaya çıkacak artış hesap edilebiliyorsa hesaplanacak tutar üzerinden nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmekte olup, süre uzatımının işte veya taahhütte artışa yol açmaması halinde düzenlenecek kağıt damga vergisine tabi olmayacaktır.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen olayda mevzuata aykırılık bulunmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.