Akademik Teşvik Ödemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve sorumluların sözlü savunmalarının dinlenmesi sonucunda,
Akademik teşvik ödemesi başvurularının değerlendirilmesi sırasında yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılan bazı başvurularda kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin eksik olması ve bazı başvuruların mevzuatta yer alan şartları sağlamaması nedeniyle başvurular için teşvik ödemesi yapılamayacağı, buna rağmen söz konusu başvurular için akademik teşvik puanı hesaplanarak ilgililere ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak,
31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin “Akademik teşvik başvuru ve değerlendirme süreci” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, öğretim üyelerinin başvurularını ilgili Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonuna YÖKSİS’ten alınan çıktı ile birlikte akademik faaliyetlere ilişkin örnek, kanıt ve belgeleri ilan edilen usule uygun olarak sunması gerektiği ifade edilmiştir. Anılan mevzuat hükmü uyarınca, kanıtlayıcı bilgi ve belge ibraz edilmeyen faaliyetlerin Yönetmelik’te yer alan belirleyici şartları taşıyıp taşımayacağının değerlendirilmesi mümkün olmadığından akademik teşvike konu edilmesi de mümkün değildir.
Bunun yanı sıra Yönetmelik’in “Akademik teşvik faaliyet alanlarının değerlendirilmesi” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında uluslararası tebliğlerin puanlanabilmesi için yurtiçinde veya yurtdışında yapılmış olmasına bakılmaksızın toplantı/sempozyum/kongre bilim kurulunda en az beş yabancı uyruklu ve yurtdışından akademisyenin bulunması gerektiği hüküm altına alınmış olup, bilim kuruluna dair söz konusu şartı sağlamayan tebliğlerin de akademik teşvik ödemesine konu edilmesine imkan bulunmamaktadır.
Yönetmelik’in “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (ç) bendinde atıfın, “öğretim elemanlarının yazar olarak yer almadığı yayınlarda öğretim elemanının eserine yapılan atıfları” ifade ettiği hüküm altına alınmış ve Yönetmelik eki “faaliyet ve puan tablosu”nda ise atıflara ilişkin akademik teşvik puanı hesaplanması her bir alt faaliyet türü için atıfın “ilginin yazar olarak yer almadığı” bir yayında yapılması şartına bağlanmıştır. Bu çerçevede, kişinin kendisinin yazar olduğu bulunduğu, bir başka deyişle kişinin kendi yayınına atıf yapması akademik teşvik ödemesine konu edilemez.
Yönetmelik’in “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (e) bendinde faaliyetin bir takvim yılı için bir önceki yıl gerçekleşen faaliyetleri ifade ettiği hüküm altına alınmış olup, aynı maddenin (j) bendinde takvim yılının 1 Ocak ile 31 Aralık arasındaki zamanı ifade ettiği belirtilmiştir. Bu itibarla, 2018 yılında yapılan akademik teşvik ödemelerine konu olan tüm faaliyet türlerinin 2017 yılına ait olması gerektiğinden, 2017 yılına ait olmayan faaliyet türlerinin söz konusu yıl için akademik teşvik ödemelerine konu edilmesi mümkün değildir.
Aynı maddenin (o) bendinde yayının, “tez çalışmaları hariç, araştırma kitabı, ders kitabı, kitap bölümü, ansiklopedi maddesi ve makale yazarlıkları ile editörlük, editörler kurulu üyeliği, yayın kurulu üyeliği, dergi hakemlikleri, tercüme ve tercüme editörlüklerini ve performansa dayalı ses ve/veya görüntü kaydını” ifade ettiği hüküm altına alınmış olup, Yönetmelik eki “faaliyet ve puan tablosu”nda, yayın faaliyetinin alt faaliyet türlerinden biri olarak kitap tercümesine yer verilmiş ve böylelikle söz konusu alt faaliyet türünde akademik teşvik puanı hesaplanması bahse konu tercümenin “alanında yayımlanmış tam kitap çevirisi” olması şartına bağlanmıştır. Bu kapsamda, alanında yayımlanmış tam kitap çeviri niteliğinde olmayan bölüm çevirisi şeklindeki tercüme faaliyetinin akademik teşvik ödemesine konu edilmesine imkan bulunmamaktadır.
Anılan maddenin (ğ) bendinde ise “ödül” tanımlanmış olup ödülün “öğretim elemanının kadrosunun bulunduğu kurum tarafından verilenler hariç olmak üzere akademik faaliyet alanında gerçekleştirdiği faaliyetlere karşılık olarak, alanında faaliyet gösteren meslek organizasyonları ile kamu veya özel kuruluşlar tarafından, üyeleri arasında araştırmacının alanından uzmanların da bulunduğu bir kurulun değerlendirmesi sonucunda verilen ulusal veya uluslararası düzeyde akademik ve sanatsal ödülleri” ifade ettiği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda ödül faaliyet türünde akademik teşvik ödemesi yapılabilmesi için ilgili ödülün ulusal veya uluslararası düzeyde, akademik veya sanatsal alanda ve ilgilinin akademik faaliyet alanında ve uzman bir kurul tarafından verilmiş olması gerekmektedir. Bu itibarla, bahse konu şartları taşımayan ve bu şartları taşıdığına dair kanıtlayıcı belgesi olmayan ödüllerin akademik teşvik ödemesine konu edilmesi mümkün değildir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda sorgu konusu başvuruların değerlendirilmesi sonucunda,
…’nun başvurusu ile ilgili olarak yapılan tespitler hususunda gönderilen savunmada, sorgu konusu projenin sonuç raporu ve tebliğlere ait bilim kurulu listeleri ibraz edilmiş olup söz konusu faaliyetlerin mevzuatında yer alan şartları taşıdığı görüldüğünden yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
…’nun başvurusu ile ilgili olarak, 1 ve 2 numaralı tebliğlerin bilim kurulu ve diğer kanıtlayıcı belgeleri ibraz edildiğinden söz konusu tebliğlere ilişkin yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Ancak, 3 ve 4 tebliğlere ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge ibraz edilmemiştir. Yukarıda da açıkça vurgulandığı üzere Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin “Akademik teşvik başvuru ve değerlendirme süreci” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvuruların ilgili kanıtlayıcı bilgi ve belgeler sunularak yapılması gerekir. Bu çerçevede, bilgi ve belgeleri sunulmayan söz konusu tebliğler için akademik teşvik ödemesi yapılasına imkan bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, yine yukarıda yer alan açıklamalarda izah edildiği üzere, 2018 yılında gerçekleşen akademik teşvik ödemelerinde 2017 yılındaki faaliyetlerin ibraz edilmiş olması gerekir. Bu kapsamda başvuruda yer alan 1 numaralı yayının 2018 yılına ait olması nedeniyle akademik teşvik ödemesi alması mümkün değildir. Sonuç olarak, bahse konu tebliğler ve yayın için yersiz olarak akademik teşvik ödemesi yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.
…’in başvurusu ile ilgili olarak, sorgu konusu edilen 11 adet tebliğden 10 tanesi için bilim kurulu listeleri sunulmuş olup bu çerçevede şartları taşıdığı anlaşılan tebliğler için yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan 6 numaralı tebliğin ise akademik teşvik ödemesine konu edilmesi mümkün değildir. İlgiliye söz konusu tebliğ için ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuşsa da, bahse konu kamu zararı tutarı faizi ile birlikte … TL olarak tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur.
…’nın başvurusu ile ilgili olarak, sorgu konusu atıflara ve tebliğlere ilişkin sunulan bilgi ve belgelerin bahse konu faaliyetlerin Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu görüldüğünden yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, başvuruda yer alan ödülün akademik teşvik ödemesi için gerekli olan şartları taşımadığı görüldüğünden, söz konusu ödül için ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuşsa da, bahse konu kamu zararı faizi ile birlikte … TL olarak tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur.
…’nun başvurusu ile ilgili olarak, sorgu konusu tebliğlerden biri için sunulan bilgi ve belgeler sonucunda bahse konu tebliğin gerekli şartları taşıdığı anlaşıldığından yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan sorgu konusu diğer tebliğ için ilgiliye ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuşsa da söz konusu kamu zararı faizi ile birlikte … TL olarak tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur.
…’nin başvurusu ile ilgili olarak, 2016 yılına ait olan tebliğ için ilgiliye ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu görülmekle birlikte bahse konu kamu zararı faizi ile … TL tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … ve … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur.
…’ın başvurusu ile ilgili olarak, sorgu konusu tebliğler için ilgili kanıtlayıcı belgeler ibraz edilmiş olup, tebliğlerin teşvik ödeneği için gerekli şartları taşıdığı görüldüğünden yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, başvuruda yer alan ödülün akademik teşvik ödemesi için gerekli olan şartları taşımadığı görüldüğünden, söz konusu ödül için ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuşsa da, bahse konu kamu zararı faizi ile birlikte … TL olarak tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur.
…’ın başvurusu ile ilgili olarak, bölüm çevirisi niteliğinde olan sorgu konusu yayının akademik teşvik ödemesine konu edilmesine imkan bulunmamaktadır. Bu çerçevede, ilgiliye yayın için ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuşsa da kamu zararı faizi ile birlikte … TL olarak tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur. Sorgu konusu edilen tebliğlere ilişkin olarak ise, 1 tebliğe ilişkin bilim kurulu listesi sunulduğundan söz konusu tebliğ için yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Ancak, 2 tebliğ için herhangi bir belge ibraz edilmemiş olup, kanıtlayıcı belgesi olmayan faaliyetlerin akademik teşvik ödemesine konu edilmesi mümkün değildir. Bu itibarla, bahse konu tebliğ için yersiz olarak akademik teşvik ödemesi yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.
…’ın başvurusu ile ilgili olarak, bilim kurulunda 5 yabancı bulunması şartını sağlamayan ve herhangi bir kanıtlayıcı belgesi olmayan tebliğler için ilgiliye ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuşsa da, kamu zararı faizi ile birlikte … TL olarak tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur.
…’ın başvurusu ile ilgili olarak, sorgu konusu tebliğlerin akademik teşvik ödemesi için gerekli şartları taşıdığı anlaşıldığından yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
…’nın başvurusu ile ilgili olarak, bir kurul tarafından verilmemiş olması nedeniyle akademik teşvik ödemesine konu edilmesi mümkün olmayan ödül için ilgiliye ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuşsa da, bahse konu kamu zararı faizi ile birlikte … TL olarak tahsil edilmiş olup Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na … numaralı MİF ile gelir kaydı oluşturulmuştur.
Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesine ilişkin olarak,
Başvuruların değerlendirilmesi sırasında yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin “Akademik Teşvik Başvuru ve Değerlendirme Süreci” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“(1) Öğretim elemanları, akademik teşvik başvurularını yayımlanan başvuru takvimi kapsamında kadrolarının bulunduğu yükseköğretim kurumunun ilgili Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonuna YÖKSİS’ten alınan çıktı ile birlikte akademik faaliyetlere ilişkin örnek, kanıt ve belgeleri ilan edilen usule uygun olarak sunar. Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme komisyonu, değerlendirmelerin tüm aşamalarında gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden akademik faaliyetlerine ilişkin ek açıklama, bilgi ve belgeler talep edebilir. Başvuru sahipleri, söz konusu talepleri yerine getirmekle yükümlüdür. Öğretim elemanlarınca yapılan başvurular Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu tarafından incelenir.
…
(3) Başvuru sahipleri, faaliyetlerine uygun Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonuna başvuru yapmakla yükümlüdür. Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu öncelikle başvuru sahibinin faaliyetlerinin komisyon tarafından incelenmeye uygun olup olmadığına karar verir. Uygun görülmeyen başvurular gerekçeli olarak, değerlendirilmek üzere Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonuna iletilir. Komisyon ilgili başvuruyu kendisi değerlendirebileceği gibi, mevcut komisyonlardan birine de yönlendirebilir.
(4) Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu başvuruları inceleyerek hazırladıkları karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imzalı olarak rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanı, fakültelerde dekan, diğer birimlerde ise müdür tarafından onaylanmış olarak Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonuna ilan edilen takvime uygun olarak gönderir. Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda, reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklama yapılması zorunludur.
(5) Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu, Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu tarafından gönderilen başvuruları ve değerlendirme kararlarını inceler. Gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden ek belge ve bilgi talep edebilir ve/veya birimlerden gelen kararlar üzerinde değişiklik yapabilir. Komisyon, hazırladığı karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imza altına alır ve nihai kararlarını ilgili araştırmacılara yazılı olarak veya elektronik ortamda duyurur. Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklama yazılması zorunludur.
(6) Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu kararlarına karşı duyuru tarihinden itibaren beş işgünü içinde anılan komisyona itiraz edilebilir. Komisyon, yapılan itirazları, itiraz süresinin bittiği tarihten itibaren en geç beş işgünü içerisinde karar bağlar. Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve itiraz Komisyonunun vereceği kararlar kesindir.
…” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca, başvurular Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu tarafından değerlendirilmekte olup, komisyon tarafından uygun görülmeyen başvuruların gerekçeli olarak Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonuna iletileceği, değerlendirilmeye uygun görülen başvuruların ise birim komisyonu tarafından incelenerek bunlara ilişkin karar tutanağının, başvurularla ilgili değerlendirme raporunun ve ekinde puan tablosunun Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonuna iletileceği düzenlenmiştir.
Denetçi tarafından her ne kadar anılan madde hükmünün 5’inci fıkrasında yer alan “Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu, Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu tarafından gönderilen başvuruları ve değerlendirme kararlarını inceler.” ifadesi itiraz komisyonunun re’sen inceleme yetkisi olarak tanımlanmış ve bu hükümden hareketle, birim komisyonu tarafından incelenip karar verilmiş olan tüm dosyaların itiraz komisyonu tarafından tekrar incelenmesi gerektiği ifade edilmiş olsa da, bu görüşe katılmak mümkün olmamıştır. Söz konusu hükümden birim komisyonuna iletilen tüm başvuru dosyalarının değil, birim komisyonunca incelemeye uygun görülmeyen dosyalar ile sürecin sonunda itiraza konu edilen başvuru dosyalarının anlaşılması gerekir. İtiraz komisyonunun değerlendirmek istediği her başvuru dosyası için ek bilgi ve belge talep etme ve dosyaları görme yetkisi bulunmakla birlikte, söz konusu yetki itiraz komisyonuna tüm başvuru dosyalarını tekrar değerlendirme konusunda herhangi bir zorunluluk atfetmemektedir. Aksi takdirde, birim komisyonu tarafından yapılan incelemenin de bir anlamı ve amacının kalmayacağı tabiidir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış olup anılan Kanun’un “Harcama Yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” denilerek Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor ve kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer alıyorsa, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul, komite veya komisyona ait olacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, birim komisyonu tarafından değerlendirilerek karara bağlanan ve herhangi bir itiraza konu olmayan bir başvuruya ilişkin olarak harcama yetkisinin kullanımından doğan sorumluluk birim komisyonuna aittir. Söz konusu proje, itiraz komisyonu tarafından değerlendirme yapılmasını zorunlu kılan ve yukarıda açıklanan sebepler ortaya çıkmadığı için itiraz komisyonuna sevk edilmemiş olduğundan itiraz komisyonunca bir değerlendirmeye tabi tutulmamıştır. Bu nedenle 5018 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen kamu zararı tanımından hareketle, kamu görevlisinin oluşan kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için gerçekleşmesi gereken esaslı unsur olan kamu zararı ile kamu görevlisinin fiili arasındaki illiyet bağı itiraz komisyonu açısından bulunmadığından ortaya çıkan kamu zararından itiraz komisyonunun sorumlu tutulması da mümkün değildir.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen …-TL’nin,
…-TL’si için yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığından ilişilecek husus bulunmadığına,
Kamu zararı olduğu anlaşılan … TL ise ayrıntısına yukarıda yer verilen belgelerle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan kamu zararı tutarı olan … TL’sinin Birim komisyon üyeleri, …, …, …, … ve …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine,
İtiraz komisyonu üyelerinin oluşan kamu zararında sorumluluklarının bulunmadığına,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.