Personel Ataması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Denetçi tarafından, ……… ………..’in, itfaiye amiri kadrosuna mevzuata aykırı olarak atanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin, “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı altıncı bölümünün “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için,
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
…
gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmü yer almaktadır.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesine göre, itfaiye amirliğine atanabilmesi için kişinin en az lise mezunu olması, 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması gerekir.
…… ………….’in hizmet cetveline göre ………. tarihinde önlisans mezunu olduğu, …………. tarihinde ....... Belediyesi İtfaiye Müdürlüğüne itfaiye şoförü olarak atandığı, ………… tarihinde ....... Belediyesine Belediye Başkan Yardımcısı olarak atandığı, ………. tarihinde .....................Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığına itfaiye amiri olarak atandığı anlaşılmıştır.
Söz konusu kişinin itfaiye amirliğine atanmak için gerekli 3 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olma ve görevde yükselme sınavında başarılı olma şartlarını sağlamadığı için itfaiye amirliğine atanamaz.
Raporda, söz konusu kişinin itfaiye amirliğine atanmak için gerekli 3 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olma ve görevde yükselme sınavında başarılı olma şartlarını sağlamadığı için itfaiye amirliğine atanamayacağı belirtilmişse de yargı kararlarında, mevzuata aykırı bir atamanın memur lehine kazanılmış bir hak doğurmayacağı aşikar olmakla beraber, bu işlemin bir çok tesir ve neticeler tevlit ettiği ve idarece mevzuata aykırı bir atama işleminin her zaman geri alınabileceğini kabul etmenin “istikrar ilkesiyle” bağdaştırılamayacağı, mevzuata aykırı atamadan sonra memur hakkında kanuna uygun müteaddit terfiler cereyan ettiği takdirde, idare tarafından kanunsuz terfiin geri alınmasının tecviz edilemeyeceği belirtilerek konuyla ilgili farklı içtihatlar bu yönde birleştirilmiştir. İstikrar ilkesi, bu karar çerçevesinde, olayların nitelik ve özellikleri de dikkate alınarak idari yargıda uygulanmaktadır. Yine yargı kararlarında sözü edilen “müteaddid terfiiler” ibaresinden en az iki derece terfiin yapılmış olmasının anlaşılmasının gerektiği, bunun da altı yıllık bir süreye karşılık geldiği vurgulanmaktadır. Ele alınan olayda ise ilgilinin …… tarihinde ....... Belediyesine Belediye Başkan Yardımcısı olarak atandığı, ………. tarihinde .....................Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığına itfaiye amiri olarak atandığı müşahede edilmiştir.
Burada hukuk düzenince korunan iki kurumdan bahsetmek yerinde olacaktır. Bu kavramlar kazanılmış hak ve müesses durum kavramlarıdır. Hukuki istikrar ilkesinin bir gereği olan müesses durum belirli bir sürenin geçmesinin ardından hukuk düzenince korunan bir kavramdır. Kazanılmış hak hukuka uygun bir işlemden doğarken, müesses durumun devreye girebilmesi için ilgili tasarrufun hukuka aykırı olması gerekir. Doktrinde hukuka aykırılığı söz konusu olmasına rağmen işlemin tesis edilmesinden uzun bir süre geçmişse iyiniyet ve idari istikrar ilkeleri ile birey lehine ortaya çıkan hukuki sonuçların korunması müesses durum kavramıyla açıklanır. Somut olayda mevzuata aykırı atamanın üzerinden 9 yıl gibi uzun bir sürenin geçmiş olması ve ilgilinin hilesinin, gerçek dışı beyanının neden olmadığı anılan işlemde iyiniyetinin bulunduğu kabulü ile müesses durumun ortaya çıktı ve kişi lehine ortaya çıkan hukuki sonucun korunması gerektiği anlaşılmıştır.
Yapılan tüm bu açıklamalar muvacehesinde, ilgilinin hilesinin ve gerçek dışı beyanının neden olmadığı bu atama işleminde aradan 9 yıl geçtikten sonra yapılan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hukuki istikrar ve hakkaniyet ilkesi ile çatıştığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ……… TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.