Belediye Şirketi Kadrosuna Geçirilen İşçilere Yapılan Ödemeler
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda,
696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24’üncü maddesi uyarınca mahalli idare şirketi kadrosuna geçirilen işçiler için yapılan hakediş ödemelerinde prime esas kazançtan istisna olan çocuk yardımı istisnası işveren payının da yükleniciye ödendiği görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, “Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.”,
İşveren Uygulama Tebliğinin “Kısmen Prime Tabi Tutulacak Kazançlar” başlıklı 7.7’nci maddesinde, “Sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla ve fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın, sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan çocuklarından 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitimi Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ya da işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın Kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklarından en fazla iki çocuk (iki çocuk dahil) için çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerin, çocuk başına 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin %2'si oranındaki tutarı, aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.”,
İl özel idareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan,
….
ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,
dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir.”,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesinde, “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:
a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.”
hükümleri yer almaktadır.
5510 sayılı Kanun’da çocuk yardımının prime esas kazançtan istisna olduğu belirtildikten sonra İşveren Uygulama Tebliğinde çocuk yardımının tamamının prime esas kazançtan istisna olmadığı sadece sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan çocuklarından 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitimi Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ya da işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın Kanun’a göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklarından en fazla iki çocuk (iki çocuk dahil) için çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerin, çocuk başına 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin %2'si oranındaki tutarın prime esas kazançtan istisna olduğu ifade edilmiştir. SGK matrahından düşülmesi gereken istisnaların düşüldükten sonra işveren payı hesaplanmalıdır. Aksi takdirde matrahtan istisna olan kısmın işveren payı ödenmiş olur. Belediye şirketine yapılan ödemelerde, işçilerin SGK matrahlarından istisna olan çocuk yardımı tutarının düşülmediği, böylelikle de istisna olan tutarın işveren payının hesaplandığı görülmüştür.
Usul ve Esaslarda şirkete yapılacak ödemenin yalnızca asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr olduğu düzenlenmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğine göre asgari işçilik maliyeti, prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarıdır. Asgari işçilik maliyeti hesabına işçiliğe bağlı bir ödeme olmayan çocuk yardımı istisna tutarının eklenmesiyle istisna olan kısmın işveren payının yükleniciye ödenmesine neden olunmuştur. Bu durum şirkete asgari işçilik maliyeti üzerinden ödenen kar oranına ilaveten, istisna olan kısmın işveren payı tutarının da kar olarak ödenmesi anlamına gelmektedir. Zira, Yüklenici bu tutarı SGK’ya bildirmemektedir.
Hakediş ödemelerinde nakdi çocuk yardımlarına işveren payı eklenerek şirkete ödeme yapılmıştır. Şirket ise SGK matrahından çocuk yardımından istisna olan kısmı düştükten sonra bulunan matraha işveren payı ekleyerek SGK’ya bildirmiştir. Oysaki şirket hakediş ödemesi talep ederken istisna tutarını dikkate almayıp çocuk yardımının tümü için işveren payı hesaplamıştır. Çocuk yardımından istisna olan kısmın işveren payının belediye tarafından ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunmuştur. İstisna tutarın işveren payının hesaplanması sonucu Yükleniciye fazla ödeme yapılmış olur.
Açıklanan gerekçelerle, SGK matrahından istisna olan çocuk yardımı tutarının matraha dahil edilerek şirkete ödeme yapılması, Şirketin ise bu tutarı düştükten sonra SGK’ya bildirimde bulunması sonucu ………. TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Bununla birlikte, sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden, kamu zararı tutarı ………. TL’nin ……… tarih ve ……. tahsilat makbuzu ile tahsil edildiğini görülmüştür.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı ……….. TL’nin ………. tarih ve ……… tahsilat makbuzu ile hesap yılından sonra tahsil edildiği anlaşıldığından, ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.