Yüksek Lisans Ödemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılan .... .....’ın dinlenmesi sonucunda,
........ Belediyesinde çalışan işçiler, memurlar ve geçici görevlendirilmiş personelden ............... Üniversitesi ile …… ……….. Üniversitesinde tezsiz yüksek lisans öğrenimi görenlerin, bu öğrenimlerine ilişkin ödemeleri gereken ücretlerin belirli bir kısmının Belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
…….. tarih ve ….. sayılı .....................Belediyesi Meclis Kararında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 221’inci maddesinin,
“Kurumlar belirli sınıflardaki memurluklara eleman yetiştirmek amaciyle:
A) Kendi bünyeleri içerisinde mesleki öğretim ve eğitim yapabilirler.
B) Yurt içindeki öğrenim kurumlarında öğrenci okutabilir ve ihtisas yaptırabilirler.
…”,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinin (g) bendinin,
“Yetkili organların kararını almak şartıyla sözleşme yapmak.”,
Aynı Kanun’un 75’inci maddesinin,
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.…”
hükümlerine yer verilerek, Belediye Başkanına ……. ………. Üniversitesi ile diğer devlet üniversiteleri arasında protokol yapma yetkisi verilmiştir. Bunun sonucunda da ............... Üniversitesi ile ………. tarihinde ……… ………. Üniversitesiyle de ……… tarihinde 2 yıl geçerli olmak üzere protokol imzalanmıştır.
Yapılan bu iki protokole dayanarak Belediyede çalışan işçi, memur ve geçici olarak başka kamu kurumlarından Belediyeye görevlendirilen personel protokole taraf olan üniversitelerde tezsiz yüksek lisans öğrenimlerine başlamış ve bu eğitimlerine ilişkin bedellerin yarısı Belediye bütçesinden karşılanmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Devlet Memurlarının Yetiştirilmesi başlıklı 6’ncı kısmının “Devlet memurluğuna eleman yetiştirilmesi” başlıklı 221’inci maddesinde,
“Kurumlar belirli sınıflardaki memurluklara eleman yetiştirmek amacıyla:
A) Kendi bünyeleri içerisinde mesleki öğretim ve eğitim yapabilirler.
B) Yurt içindeki öğrenim kurumlarında öğrenci okutabilir ve ihtisas yaptırabilirler.
C) Dış memleketlerde öğrenci okutabilir ve ihtisas yaptırabilirler.”
denilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Devlet Memurlarının Yetiştirilmesi başlıklı 6’ncı kısmında 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224 ve 225’nci maddeleri yer almakta ve bu maddelerde eğitim kurumlarından, devlet memurlarının yetiştirilmesine ve zorunlu hizmetlere kadar birçok husus yer almaktadır. 221’inci madde Kanun’un 6’ıncı kısmının bir bölümüdür. Bu yüzden 221’inci maddenin 657 sayılı Kanun’un 6’ıncı bölümünde yer alan maddelerden ayrı olarak tek başına değerlendirilmemesi gerekmektedir. Kaldı ki 221’inci maddenin uygulanmasına ilişkin 02.07.1983 gün ve 18095 sayılı Resmi Gazete’de Yurt İçinde Mecburi Hizmet Karşılığı Öğrenci Okutma Ve İhtisas Yaptırma Hakkında Yönetmelik yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yurt İçinde Mecburi Hizmet Karşılığı Öğrenci Okutma Ve İhtisas Yaptırma Hakkında Yönetmelikte,
“Amaç: Madde 1 – Bu yönetmelik, kurumların personel planları doğrultusunda ihtiyaç duyulan görevlere mecburi hizmet karşılığı eleman yetiştirmek üzere yurt içindeki öğretim kurumlarında öğrenci okutma ve ihtisas yaptırmadaki usul ve esasları düzenler,
Kapsam: Madde 2 – Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Personel Dairesi Kurulması Hakkında Kanun kapsamına giren kurumlar için uygulanır. Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Teşkilatına bağlı öğretim kurumlarında mecburi hizmet karşılığı okutulan öğrenciler, özel mevzuatları hükümlerine tabidir.
Dayanak: Madde 3 – Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 221, 222 ve 223 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Öğrenim ve İhtisas: Madde 4 – Kurumlar, mecburi hizmet karşılığı öğrenci okutma ve ihtisas yaptırmada, burs verme veya parasız yatılı öğrenci okutma usullerini uygularlar.
Tanımlar: Madde 5 – Bu Yönetmelikte geçen:
I - Öğrenci Okutma: Üniversite, Fakülte, Enstitü, Yüksek Okul, Orta dereceli meslek okulları ve kurumların kendi bünyeleri içinde açtıkları mesleki okul ve hizmet öncesi kurslarda yaptırılacak öğretimi,
II- İhtisas: Tıpta uzmanlık hariç, Yüksek Lisans veya Doktorayı, İfade eder.
Okutma ve İhtisas Yaptırma: Madde 6 – Kurumlar, görevlerinin gerektirdiği nitelik ve nicelikte personel sağlayamama durumunda kendi hesaplarına ihtiyaç duyulan dallarda öğretim yapan orta dereceli meslek okullarında öğretim yapılan hizmet öncesi kurslarda veya yüksek öğretim kurumlarında öğrenci okutabilir ve ihtisas yaptırabilirler.” denilmektedir.
Görüleceği üzere 221’inci maddenin başlangıcında “Kurumlar belirli sınıflardaki memurluklara eleman yetiştirmek amaciyle” denilmekte ve 657 sayılı Kanun’un da 221, 222 ve 223’üncü maddelerine ilişkin yukarıda yer alan yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu yönetmelik, kurumların personel planları doğrultusunda ihtiyaç duyulan görevlere mecburi hizmet karşılığı eleman yetiştirmek üzere yurt içindeki öğretim kurumlarında öğrenci okutma ve ihtisas yaptırmadaki usul ve esasları düzenler.” denilmektedir.
Gerek 657 sayılı Kanun’un 221’inci maddesi ile 6’ıncı kısmı gerekse de yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerinde kurumların ihtiyaç duydukları görevlere yetiştirilecek kişilerin kamu görevlileri değil kamu görevlisi olması düşünülen kişiler olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu hükümler kamu görevlisi olması düşünülen kişilerin eğitim aldırılarak bu görevlere hazırlanması ve daha sonrasında da zorunlu kamu hizmeti ile birlikte göreve başlatılmasını kapsamaktadır.
Yukarıda yer alan Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre belediye bünyesinde çalışan memurların tezsiz yüksek lisans eğitimlerine ilişkin ücretlerin belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir.
Belediye bünyesinde işçi statüsünde çalışan personel için de 4857 sayılı İş Kanunu ile bu kişilerin sözleşmelerine bakmak gerekmektedir. Gerek İş Kanunu gerek işçi sözleşmelerinde bu işçilerin tezsiz yüksek lisans öğrenimlerine ilişkin ücretlerin Belediye bütçesinden karşılanacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ayrıca, Belediye ile …..-…… Sendikası’nın taraf olduğu ……….-………. tarihleri arasında geçerli olmak üzere ………… tarihinde imzalanmış olan Toplu İş Sözleşmesinde de işçilerin yüksek lisans ücretlerinin Belediye bütçesinden karşılanmasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda Belediye bünyesinde işçi statüsünde çalışan kişilerinde tezsiz yüksek lisans eğitimlerine ilişkin ücretlerin Belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir.
Belediye bünyesinde çalışan memurlar ve işçilerin yanı sıra belediye bünyesinde geçici olarak görevlendirilmiş başka kurum personellerinin de tezsiz yüksek lisans eğitimi ücretlerinin yarısı belediye bütçesinden karşılanmıştır. Belediye personeli olmayan bu kişilerin eğitim giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir. Ayrıca, Belediyede görev yapan bazı kişilerin kendi görev alanlarıyla ilgili olmayan konularda tezsiz yüksek lisans eğitimi yaptığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar sorumluların savunmalarında Sayıştay Başkanlığının da üniversiteler ile yapmış olduğu yüksek lisans protokolü örnek alınarak bir protokol yapılıp ödeme yapıldığından bahsedilmekte ise de, Sayıştay Başkanlığının personeli ile ilgili üniversitelere bu yönde bir ödeme bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda yer alan 657 sayılı Kanun, Yönetmelik ve Belediye ile Sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesiyle birlikte işçi sözleşmelerine bakıldığında, Belediye çalışanı olan memurların, işçilerin ve geçici olarak belediyede görevlendirilmiş personellerin protokole dayanarak da olsa tezsiz yüksek lisans ücretinin tamamının veya belirli bir kısmının Belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir.
Açıklanan gerekçelerle, mevzuata aykırı olarak Belediye çalışanı veya Belediyede geçici görevli personelin tezsiz yüksek lisanslarına ödemelerin bir kısmının bütçeden karşılanması sonucu ………. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Diğer taraftan, tezsiz yüksek lisans ücretlerinin belirli bir kısmının belediye bütçesinden karşılanması amacıyla üniversiteler ile protokol imzalayan Belediye Başkanı ........ .........., lisansüstü eğitim konulu yazıda yer alan personel listesine ilişkin ödemelerin yapılması amacıyla yazıyı onaylayan .... ..... ve bu yazıya olur veren .... ..... Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri ile birlikte sorumludurlar.
Bu itibarla, söz konusu kamu zararı tutarı ……….. TL’nin Harcama Yetkilisi (..……..) .... ..... ile Gerçekleştirme Görevlileri (……….) ....... ....... ve (………..) ...... ...... ile Diğer Sorumlular (…………) ........ ..........ve (………..) ......... ….......’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye ...... .......’un karşı oy gerekçesi:
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinin (b) bendinde “Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler”in yapılabileceği belirtilmekte ve madde metninde bu hususa ilişkin herhangi bir sınırlandırma veya kıstas getirilmemektedir.
Açıklanan nedenle, belediye hizmet alanlarında idare tarafından personelin geliştirilmesi açısından başarı ve başarısızlık kriterleri konulmak suretiyle tezli ve tezsiz yüksek lisans ve doktora öğrenim ücretlerinin bir kısmının karşılanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirildiğinden konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.