Damga Vergisi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Mars Tic. Ltd. şirketi yükleniminde yapılan .............. Büyükşehir Belediyesi yetki ve sorumluluk alanı içinde yer alan, orta refüjler, kaldırımlar ile yeşil alanların, budama, çim biçme, çim ekimi, ağaç etraflarının temizlenmesi, bitkilerin diplerine çanak açılması, yabancı ot temizliği, mevsimlere göre toprakların havalandırılıp yeniden tanzimi, mevsimlik çiçek dikimi, ağaç ve çalı dikimi, gübreleme, ilaçlama, sulama ve bütün bakımların yapılması hizmet alımı işinde,
A-) Denetçi sorgusunda, ihale komisyonu kararı, sözleşme tutarı ve sözleşmede meydana gelen iş artışı tutarları üzerinden damga vergisi tahsil edilmediği iddia edildiği görülmüş ise de, ihale komisyonu kararı nedeniyle (binde 4,95) oranında ve …….-TL tutarındaki damga vergisinin …….. numaralı Vergi Dairesi Alındısı ile, sözleşme tutarı üzerinden (binde 8,25) oranında ve ……..TL tutarındaki damga vergisinin ………. numaralı Vergi Dairesi Alındısı ile yüklenici tarafından .............. …..Vergi Dairesine yatırıldığı, iş artışı tutarı üzerinden (binde 8,25) oranında ve ……-TL tutarındaki damga vergisinin ise ……….. numaralı Ödeme Emri Belgesinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından sorgu konusu edilen ………-TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
B-) Asgari ücretin %80’ini alan 2 adet teknik personel ile 1 adet asgari ücretli işçinin, çalıştırılmaması nedeniyle yapılan kesintilerde, yüklenici tarafından teklif edilen aylık tutarların esas alınmaması suretiyle …….-TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Söz konusu işe ait sözleşme birim fiyat sözleşme olup, sözleşmenin 12’nci maddesine göre her ay sözleşme bedelinin 1/12’si yüklenicinin teklif ettiği birim fiyatlar üzerinden yüklenici firmaya hakediş olarak ödenmiştir.
Asgari ücretin %80’ini alan 2 adet teknik personel ile 1 adet asgari ücretli işçinin çalıştırılmadığı aylarda, yüklenicinin hakedişinden bu kişiler için kesintiler yapılmıştır. Ancak bu kişiler için yapılan kesintiler hesap edilirken yüklenici tarafından teklif edilen aylık tutarlar esas alınmamıştır. Başka bir anlatımla, sözleşme bedelinin 1/12’si yükleniciye hakediş olarak ödendiği için, bu kişilerin çalıştırılmadıkları süreler için de yükleniciye teklif birim fiyat üzerinden ödeme yapılmıştır. Fakat, yükleniciye ödenen bu tutarlar daha sonra yüklenicinin hakedişinden aynen kesilmemiştir. Bu kişilerin çalıştırılmadıkları zamanlar için yüklenicinin hakedişinden kesilen tutarlar, bu kişiler için yükleniciye ödenen tutarların altında kalmıştır.
Dolayısı ile çalıştırılmayan bu kişiler için önce yükleniciye teklif birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılması, daha sonra ise düşük tutarlar üzerinden kesinti yapılması sonucunda kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular savunmalarında yapılan kesintilerde işçinin işverene maliyetinin esas alındığını ve kar payının hesaplamaya dahil edilmediğini ifade etmişlerse de, asgari ücretin %80’ini alan 2 adet teknik personel ile 1 adet asgari ücretli işçi için yükleniciye teklif birim fiyat üzerinden ödeme yapılmakta, ancak kesinti daha düşük olan bir fiyattan gerçekleştirilmektedir. Hiç çalışmayan söz konusu işçiler için teklif birim fiyattan yükleniciye ödeme yapılması mümkün değildir.
Oysa söz konusu olayda, hakedişler sözleşme bedelinin 1/12’si hesaplanarak yükleniciye ödenmekte, kesintiler ise daha sonradan yapılmakta, yapılan bu kesintilerin hesabında ise teklif edilen fiyatın altındaki fiyatlar esas alınmaktadır.
Buradaki hata, aylık hak edişlerin, yapılan işler listesine göre değil de sözleşme bedelinin 1/12’sine göre hazırlanmasından kaynaklanmaktadır. Aslında hakediş hazırlanırken yapılan işler listesi esas alınmış olsa idi, bu listedeki yapılan işlere yüklenici tarafından teklif edilen fiyatlar uygulanarak toplam hakediş bedeline ulaşılacak ve yükleniciye ödeme yapılacaktı. Kesinti yapılmasına ise gerek kalmayacaktı.
Ayrıca hataya kesinti yapılırken de devam edilmekte, bu kişiler için yüklenicinin teklif ettiği birim fiyatlar göz ardı edilerek ve daha düşük fiyatlar (işçinin işverene maliyeti) esas alınarak kesinti yapılmakta ve sonuç olarak yükleniciye fazla ödemede bulunulmaktadır.
Bahsedilen nedenlerle, sorumluların savunmalarının kabul edilmesi mümkün değildir.
Dolayısı ile ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen kamu zararı tutarı ……-TL’nin,
………….
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere
…
C-) Çalıştırılmayan personeller için bazı aylarda teklif birim fiyatlar üzerinden kesinti yapılmasına rağmen yemek bedellerinin kesinti hesabına dahil edilmemesi suretiyle 3.002,55-TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Sözleşme bedelinin 1/12’si yükleniciye hakediş olarak ödendiği için, çalıştırılmayan personellerin çalıştırılmadıkları süreler için de yükleniciye teklif birim fiyat üzerinden yemek bedelleri ödenmiştir. Ancak, yükleniciye ödenen söz konusu yemek bedelleri daha sonra yüklenicinin hakedişinden kesilmemiştir. Çalışmayan personel için ödenen aylık tutarlar ise hakedişten kesilmiştir.
Sorumlular tarafından söz konusu işçilerin yemeklerinin ayni olduğundan sözleşmede belirtilen işçi sayısı dikkate alınarak yemek hazırlandığı, sözleşmedeki bu maddeden dolayı herhangi bir kesinti yapılmadığı ifade edilmiştir.
Ancak, söz konusu sözleşme birim fiyat sözleşme olup, birim fiyat teklif cetvelinde 25.584 Öğün (82 kişi için, ayda 26 gün ve 12 ay boyunca toplam:25.584 Öğün) yemek için teklif edilen birim fiyat ….-TL, toplam teklif edilen yemek bedeli ise ………-TL’dir.
Öncelikle, ne sözleşmede ne de ihale dökümanları arasında yer alan teknik şartnamede ayni olarak yemek verileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
Diğer yandan sözleşmenin birim fiyat sözleşme olması nedeniyle, çalıştırılmayan işçilerin çalışmadıkları gün için bu kişiler adına yükleniciye yemek bedeli ödenmesi mümkün değildir.
Yükleniciye ancak fiilen çalışan personele ait yemek bedelleri ödenebilir.
Dolayısı ile sorgu konusu edilen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen kamu zararı tutarı ………-TL’nin,
………….
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
.
D-) İşe gelmeyen personellerin gelmediği günler için yevmiyelerinin yanlış hesap edilerek eksik kesinti yapılması sonucu ……-TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Söz konusu işe ait sözleşme birim fiyat sözleşme olup, sözleşmenin 12’nci maddesine göre her ay sözleşme bedelinin 1/12’si yüklenicinin teklif ettiği birim fiyatlar üzerinden yüklenici firmaya hakediş olarak ödenmiştir.
İşe gelmeyen personellerin gelmediği günler için, yüklenicinin hakedişinden bu kişiler için kesintiler yapılmıştır. Ancak bu kişiler için yapılan kesintiler hesap edilirken yüklenici tarafından teklif edilen aylık tutarlar esas alınmamıştır. Başka bir anlatımla, sözleşme bedelinin 1/12’si yükleniciye hakediş olarak ödendiği için, bu kişilerin çalıştırılmadıkları süreler için de yükleniciye teklif birim fiyat üzerinden ödeme yapılmıştır. Fakat, yükleniciye ödenen bu tutarlar daha sonra yüklenicinin hakedişinden aynen kesilmemiştir. Bu kişilerin çalıştırılmadıkları zamanlar için yüklenicinin hakedişinden kesilen tutarlar, bu kişiler için yükleniciye ödenen tutarların altında kalmıştır.
Dolayısı ile çalıştırılmayan bu kişiler için önce yükleniciye teklif birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılması, daha sonra ise düşük tutarlar üzerinden kesinti yapılması sonucunda kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular savunmalarında yapılan kesintilerde işçinin işverene maliyetinin esas alındığını ve kar payının hesaplamaya dahil edilmediğini ifade etmişlerse de, söz konusu işçiler için yükleniciye teklif birim fiyat üzerinden ödeme yapılmakta, ancak kesinti daha düşük olan bir fiyattan gerçekleştirilmektedir. Hiç çalışmayan söz konusu işçiler için teklif birim fiyattan yükleniciye ödeme yapılması mümkün değildir.
Oysa söz konusu olayda, hakedişler sözleşme bedelinin 1/12’si hesaplanarak yükleniciye ödenmekte, kesintiler ise daha sonradan yapılmakta, yapılan bu kesintilerin hesabında ise teklif edilen fiyatın altındaki fiyatlar esas alınmaktadır.
Buradaki hata, aylık hakedişin, yapılan işler listesine göre değil de sözleşme bedelinin 1/12’sine göre hazırlanmasından kaynaklanmaktadır. Aslında hakediş hazırlanırken yapılan işler listesi esas alınmış olsaydı, bu listedeki yapılan işlere yüklenici tarafından teklif edilen fiyatlar uygulanarak toplam hakediş bedeline ulaşılacak ve yükleniciye ödeme yapılacaktı. Kesinti yapılmasına ise gerek kalmayacaktı.
Ayrıca hataya kesinti yapılırken de devam edilmekte, bu kişiler için yüklenicinin teklif ettiği birim fiyatlar göz ardı edilerek ve daha düşük fiyatlar (işçinin işverene maliyeti) esas alınarak kesinti yapılmakta ve sonuç olarak yükleniciye fazla ödemede bulunulmaktadır.
Bahsedilen nedenlerle, sorumluların savunmalarının kabul edilmesi mümkün değildir.
Dolayısı ile sorgu konusu edilen ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen kamu zararı tutarı …..-TL’nin,
………..
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi…..
E) Arazözlerin çalışmaması veya eksik çalışması nedeniyle yapılan kesintilerin yanlış hesaplanması suretiyle kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Teknik şartnamenin işlerin yürütülmesinde bulundurulacak “araçlar” başlıklı 4’üncü maddesinin 4.5. fıkrasında,
“İhale süresince kullanılacak araçların arızalanması veya iş başında bulundurulmaması durumunda, araçların çalışmadığı saatler tutanak altına alınacak, ay sonunda araçların çalışılmayan saatleri toplanarak ihale maliyeti üzerinden hak edişten kesilecektir. Arızanın 3 günü geçmesi durumunda 8. maddenin 7. bendindeki cezai işlem uygulanacaktır.” denilmektedir.
4.6. fıkrasında ise,
“Yağışlı havalarda arazözlerin çalışılmayan saatleri tutanak altına alınacak, ay sonunda araçların çalışılmayan saatleri toplanarak, ihale maliyeti üzerinden hak edişten kesilecektir.” hükmü yer almaktadır.
Ancak uygulamada, çalışmayan arazözler için kesinti yapılmakla birlikte, kesinti miktarları yanlış hesaplanmıştır. Teknik şartnamede kesintilerin ihale maliyeti yani yüklenici tarafından teklif edilen fiyatlar üzerinden hesap edileceği açıkça ifade edilmesine rağmen hesaplamalar ihale maliyetleri üzerinden yapılmamıştır. Dolayısı ile ihale maliyetleri dikkate alınmadan daha düşük kesinti bedelleri çıkarılması sonucu kamu zararına neden olunmuştur.
Arazözlerin çalışmaması veya eksik çalışması nedeniyle yapılan kesintilerin yanlış hesaplanması sonucu oluşan kamu zararı Denetçi tarafından sorguda …… TL olarak hesaplanmışsa da, savunmalarda da belirtildiği üzere birim fiyat teklif cetvelinde arazöz araçlarının (11 adet 25 ton) 2 aylık toplam bedeli …….. TL olduğu anlaşıldığından kamu zararı tutarı …….. TL olarak yeniden hesaplanmıştır.
Sorumlular tarafından eksik kesinti tutarı …….. TL’nin tahsil edildiği bildirilmiş olmasına rağmen eksik kesinti tutarının KDV’sine ilişkin savunmada herhangi bir hususa yer verilmemiştir.
Yükleniciye hak etmediği halde arazözlerin çalışmadıkları saatler için …….TL ve …….. -TL Katma Değer Vergisi ödenirken, bir taraftan da savunmada belirtildiği üzere …….-TL’lik yükleniciden arazözlerin çalışmadıkları saatler için tahsilat yapılmakta ve ……….-TL tutarındaki Katma Değer Vergisi göz ardı edilmektedir. Yani yükleniciye hak etmediği bir tutar hakediş hesaplama metodu nedeniyle KDV’li ödenirken, aynı tutar yüklenicinin hak etmediği gerekçesi ile KDV’siz bir şekilde kesilmiştir. Dolayısı ile kesinti tutarı olan ………..-TL yükleniciye belediye bütçesinden fazladan ödenmiş olmaktadır.
Bu itibarla, sorgu konusu …….. TL’nin,
……. TL’si için savunmalarda da belirtildiği üzere Birim fiyat teklif cetvelinde arazöz araçlarının (11 adet 25 ton) 2 aylık toplam bedeli 19.000,00 TL olduğu anlaşıldığından ilişilecek husus bulunmadığına,
……TL’sinin ……. numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile Mars Tic. Ltd. Şti.’den tahsil edildiği anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına,
……-TL’sinin ise tahsil edilen eksik kesintilere ait Katma Değer Vergisi tutarı tahsil edilmediğinden ………. müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
oy birliğiyle karar verildi.