Hakediş Ödemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
... Ltd. Şti yüklenimindeki “… Restorasyonu ve Teşhir Tanzimi İşi”ne ilişkin olarak,
A) “V.0316 Zeminde yonu taşı veya mermer döşeme sökülmesi” işi ile ilgili olarak fiilen beton plak, parke ve blokaj sökümü yapıldığı halde ödemenin V.0316 yonu taşı veya mermer döşeme sökülmesi pozu üzerinden yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
“V.0316 Zeminde yonu taşı veya mermer döşeme sökülmesi” pozu tarifinde, “Sökülmesi gerekli görülen yonu taşı veya mermer döşeme taşlarının etrafında bulunan taşlara zarar vermeden itina ile sökülmesi, kullanılabilir olanların inşaat alanı içerisinde bulunan bir yere istifi, moloz olanların ise yine kontrollüğün göstereceği bir yerde depo edilmesi, bütün malzeme işçilik, zayiat, iş yerinde yatay ve dikey taşımalar, müteahhit karı ve genel giderleri dahil, beher m2 bedeli: ÖLÇÜ: Döşeme taşı sökülen saha m2 olarak ölçülür.” ,
“18.189 Parke, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi” pozu tarifinde ise “Doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi, taşların plaklardan ayrılması, yol kenarına istifi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü işçilik, araç ve gereç giderleri, yüklenici genel giderleri ve kârı dâhil, parke, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesinin 1 m² fiyatı: ÖLÇÜ: Sökülen taş ve plaklar alanı ölçülerek hesaplanır.”,
denilmiştir.
İlgili poz analizleri incelendiğinde, V.0316 pozu tarifinde bulunan “kullanılabilir olanların inşaat alanı içerisinde bulunan bir yere istifi, moloz olanların ise yine kontrollüğün göstereceği bir yerde depo edilmesi” ifadesinden sökülen malzemenin yeniden kullanılabildiği, 18.189 pozu analizinden parke, beton plak, adi kaldırım sökümü işinde sökülen malzemenin tekrar kullanılamadığı anlaşılmıştır.
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalar ve eki fotoğraflardan “V.0316 Zeminde yonu taşı veya mermer döşeme sökülmesi” işi kapsamında yonu taşı sökümü yapıldığı, sökülen taşların poz tarifinde belirtildiği gibi kullanılabilir durumda olanlarının ayrıldığı ve tekrar döşemede kullanıldığı görülmüştür. “V.0316 Zeminde yonu taşı veya mermer döşeme sökülmesi” pozu kapsamında yonu taşı sökümü yapıldığı anlaşıldığından kamu zararına neden olunmamıştır.
Bu itibarla, sorgu konusu … TL ödeme ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) YFT.28 (3012) poz “10 mt. Yüksekliğe kadar ağır iş iskelesi yapılması” işine ilişkin olarak denetçi tarafından, yapılan imalatın derz açılması, derz yapılması, sıva ve boya gibi hafif imalatlar olduğu, bu sebeple V.0603 “İş iskelesi yapılması işçiliği” pozundan ödeme yapılması gerekirken YFT.28 (3012) pozundan ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin 6’ncı bendinde yer alan “Kamu idarelerince belirlenmiş, işin niteliğine uygun yapı yaklaşık maliyetlerinden, rayiçlerinden ve birim fiyatlarından faydalanılır.” hükmü gereği idareler poz rayiçlerini tespit ederken işin niteliğine uygun belirlenmiş rayiçleri ve birim fiyatları belirleyip yaklaşık maliyet tespitinde kullanabilmektedirler.
İdare tarafından oluşturulan “YFT.28 3012 10 mt. Yüksekliğe kadar ağır iş iskelesi yapılması” pozunun birim fiyat tarifinde, “İki yüzünde 270 cm ara ile ( 10x10 ) cm dikme ve yine iki yüzünde iskele yüksekliğince her iki metrede bir yatay ( 5x10 ) cm kuşak ve dikme aralarında çift ( 5x10 ) cm kirişi, her üç aralıkta bir ( 5x10 ) cm rüzgar bağlantıları yeteri kadar ( 5x10 ) cm korkuluk ve çalışma kalası, iskelenin devrilmemesi için yerde payandaları ve binaya bağlantı kordonları bulunan en fazla 10 mt yüksekliğe kadar beher m3 ağır iş iskelesinin yapılması için her türlü işçilik, malzeme, işyerindeki yatay-düşey taşıma, müteahhit karı ve genel giderler dahil
1 m3 fiyatı............................TL. dir.
NOT:
1-Ağır İş İskelesi: Boya, badana, sıva, tuğla duvar, derz vs. gibi hafif imalatlar dışındaki blok taş, blok mermer özellikli ağır işlerde uygulanır.
2- Müteahhit ağır iş iskelesi projesini hazırlayıp idareye verecektir. Projeler idarece tasdik edildikten sonra uygulamaya geçilecektir.
3- 10 metreden yüksek ve yukarıdaki şartlara göre yapılan iskele için aşağıdaki formüle uygun olarak yapılacak yeni fiyat tutanağı ile yükseklik zammı uygulanır.” denilmektedir. İlgili tanımda ağır iş iskelesinin blok taş, blok mermer özellikli ağır işlerde kullanılabileceği belirtilmiştir.
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ile eki belge ve fotoğraflar incelendiğinde, YFT.28 3012 10 mt. “Yüksekliğe kadar ağır iş iskelesi yapılması” pozu kapsamında kurulan iskelede sadece derz açılması ve yapılması imalatları değil tarifte belirtildiği gibi blok taş değişimlerinin de yapıldığı, dış cephelerde söve taşları ile avlu beden duvarlarında eksik durumdaki taşıyıcı örgü taşlarının değiştirildiği görülmüştür.
Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi hükmü gereği idarenin söz konu imalat için işin niteliğine uygun olarak YFT.28 3012 10 mt. “Yüksekliğe kadar ağır iş iskelesi yapılması” pozunu oluşturup blok taş, söve taşı ve örgü taşları değişimi yaptırmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.
Bu itibarla, sorgu konusu … TL ödeme ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) “YFT.55 (Analiz 30) 250 doz çimento harcı ile moloz taş döşemede derz yapılması” pozuna ilişkin olarak denetçi tarafından sorguda, yeni birim fiyat analizinde 250 doz çimento harcı rayici kullanılması gerekirken yonu taşı tozlu 600 doz beyaz çimento harcı rayici kullanılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
Savunma ile eki fotoğraflar ve analizlerin incelenmesi sonucunda, YFT.55 (Analiz 30) analizi oluşturulurken faydalanılan V.1751 pozu tanımında bulunan 250 doz çimentolu ibaresinin değiştirilmesinin sehven unutulduğu, uygulamada 05.YA02 yonu taşı tozlu 600 doz beyaz çimento harcı kullanılmış olduğu görüldüğünden ve gerekli düzeltmeler yapılmış olduğundan kamu zararına neden olunmamıştır.
Bu itibarla, sorgu konusu … TL ödeme ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
D) “YFT.60 (ANALİZ.31) Çimento harçlı veya çimento takviyeli harçlı moloz taş döşemede derz açılması” pozu ile ilgili olarak poz analizinde döşeme ifade edilirken rayiçte duvar belirtildiği, daha kolay ve fiyatı düşük olan döşeme işçiliği kullanılması gerekirken daha zor ve fiyatı yüksek olan moloz taş duvar işçiliği kullanıldığı görülmüştür.
YFT.60 (ANALİZ 31) “Çimento harçlı veya çimento takviyeli harçlı moloz taş döşemede derz açılması” pozunun birim fiyat tanımında “Kontrolün direktifine uygun olarak, çimento ve çimento takviyeli harçlı moloz taş döşemede ortalama 5 cm. derinliğe kadar derz açılması, yeniden derz yapılacak yüzey köşelerinin kırılmaması, varsa ot ve bitki ile köklerinin ayıklanması, açılan derzlerin temizlenmesi ve yüzeyin tekrar derz yapılacak hale getirilmesi, şantiye içinde gösterilen 4 m ye kadar mesafedeki yere nakli (atılması), her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher m2 bedeli:” denilmektedir.
Söz konusu analiz yapılırken “V.0411/01 Çimento harçlı veya çimento takviyeli harçlı moloz taş duvarda derz açılması” pozundan yararlanıldığı, ancak poz tanımında imalatın döşemede yapılacağı ifade edildiği halde işçiliklerin daha yüksek olan V.0411/01 pozu duvar işçiliğinden alınmıştır.
2017 yılı Vakıflar Genel Müdürlüğü birim fiyat tariflerinde “V.0411/01 Çimento harçlı veya çimento takviyeli harçlı moloz taş duvarda derz açılması” pozu dışında moloz taş döşemede derz açılması analizine esas alınabilecek poz bulunmasa da, ilgili pozun moloz taş duvarda derz açılmasına ilişkin olması sebebiyle işçilik fiyatının yüksek olduğu, söz konusu yüksek fiyatlı duvar işçiliklerin döşeme pozu analizde kullanılmasıyla kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular savunmada “YFT.60 (Analiz 31) Moloz taş döşemede derz açılması” pozu analizinde V.0411/01 poz analizden faydalanıldığını, yerinde yapılan gözlemde döşemede derz açılan süre ile cephede derz açılan sürenin aynı olduğu görüldüğü için aynı şartlarda YFT.60(analiz 31) pozunun oluşturulduğunu belirtmiş olsalar da imalat aşamasında puantaj tutulmadığı için yapılan imalatın işçiliği ile emsal alınan pozun işçiliğinin aynı sürede gerçekleştiği ile ilgili kanıtlayıcı bir belge bulunmamaktadır.
Denetçi tarafından sorguda işçiliklerin yarıya indirilmesi gerektiği belirtilmişse de önerilen bu oranın uygulanmasıyla ilgili olarak mevzuat hükmü, poz tarifleri veya resmi bir tutanaktan bahsedilmemiştir.
Yine sorumlular tarafından savunmada belirtilen hesaplama sonucunda, 2018 yılı Vakıflar Genel Müdürlüğü birim fiyat tariflerinde yer alan, imalat şekli moloz taş olmadığı için farklı olan ancak biri döşemede biri duvarda olmak üzere ayrılan V.0411/12 mermer yonu taşı döşemede derz açılması ile V.0411/13 mermer yonutaşı duvarda derz açılması pozları sadece işçilik girdili olarak değerlendirildiğinde 10,60TL/13,29TL=0,80 katsayısına ulaşılmaktadır. Bu hesaplama sonucu bulunan oran döşemede yapılan işçiliklerin duvarda yapılan işçiliğe göre ekonomik açıdan daha uygun olduğunu göstermektedir. Bu sebeple “YFT.60 (Analiz 31) Moloz taş döşemede derz açılması” pozu analizinin “V.0411/01 Çimento harçlı veya çimento takviyeli harçlı moloz taş duvarda derz açılması” pozu işçiliğine 0,80 katsayısının uygulanmasıyla oluşturulmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
Savunmada işe ait kesin hesapta ödenen pozun işçilikleri %20 oranında azaltılarak düzenleneceği, bu şekilde kesin hesapta kesinti yapılacağı, kesin hesapta düzeltilecek birim fiyat revizyonuna ait belgenin yüklenici ile birlikte imza altına alındığı ve ekte gönderildiği ifade edilmiştir.
Denetçi tarafından kamu zararı tutarı … TL olarak hesaplanmışsa da YFT.60 (Analiz 31) Moloz taş döşemede derz açılması” pozu kapsamında döşemede yapılacak imalat için analize “V.0411/01 Çimento harçlı veya çimento takviyeli harçlı moloz taş duvarda derz açılması” pozunda bulunan duvar işçiliklerinin 0.80 katsayısı uygulanmadan dahil edilmesi sonucu … TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlulardan (Y. Mimar) ...’ın hakedişi inceleyen durumunda olması sebebiyle sorumlu tutulmaması yönündeki savunmasına ilişkin olarak hakediş ve eki belgeler incelendiğinde, kamu zararının oluştuğu YFT.60 (Analiz 31) pozunun analizinde imzası olmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde bulunan “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü gereği ilgili analizi incelemeyen ve analizde imzası olmayan ...’ın kamu zararının oluşumunda eylem ve işlemi bulunmadığından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla sorguda kamu zararı olarak hesaplanan … TL’nin,
Mevzuata uygun ödendiği anlaşılan … TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama Yetkilisi (Müdür) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Müdür Yrd.) ...ile Diğer Sorumlular (Y. Mimar) ..., (İnş. Müh.) ..., (Y. Mimar) ...’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile ödettirilmesine,
(Y.Mimar) ...’ın oluşan kamu zararında yukarıda belirtilen gerekçeyle herhangi bir dahli bulunmadığından sorumlu tutulmamasına,
6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.