Giyecek Yardımı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
A) Her ne kadar Denetçi tarafından giyecek yardımından zabıta personeli olmayan zabıta yardımcı personelinin de yararlandırılması suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Giyecek yardımı” başlıklı 211’inci maddesinde, “Devlet memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından faydalanacakları Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bit yönetmelik ile tespit olunur.” hükmü yer almakta olup, bahse konu hükme dayanılarak çıkarılan 14.9.1991 tarihli Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde giyecek eşyası verilecek olan personelin, kadro unvanı ve hizmet sınıfları itibarıyla Yönetmelik’e ekli I ve II sayılı cetvellerde yer alan personel olduğu ve bahse konu cetvellerde yer almayan personelin söz konusu yardımdan yararlandırılamayacağı ifade edilmiştir. Zabıta personeli bahse konu Yönetmelik’in I sayılı cetvelinin 19’uncu sırasında “resmi kıyafet taşıyan personel” ibaresiyle yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, giyim yardımından yararlanan personelin Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’ne ekli I ve II sayılı cetvellerde yer alması gerektiği, aksi durumda personelin söz konusu yardımdan yararlandırılmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla birlikte 11.04.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Kılık Kıyafete İlişkin Kurallar” başlıklı 31’inci maddesinde, “Kılık ve kıyafete ilişkin başlıca kurallar şunlardır:
a) Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenmiş haller dışında kıyafet üzerine başka bir teçhizat veya madalya, rozet ve benzeri şeyleri takamaz.
…
c) Kıyafet, temsil edilen görevin şeref ve itibarına yakışır bir şekilde temiz ve bakımlı olmalıdır.
ç) Resmi kıyafetle bulunanlar, üniformanın itibarını kırıcı davranışlarda bulunamazlar.
…
f) Belediye zabıta kuruluşunun amirleri ve bu kuruluşu denetim ve teftiş yetkisine sahip bulunanlar, belediye zabıta personelinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun nitelikte giyinmelerini ve hareket etmelerini sağlamakla yükümlüdürler.” hükmü yer almaktadır.
Her ne kadar Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (c) bendinde, zabıta personeli “belediye zabıta birimindeki daire başkanı, müdür, şube müdürü, amir, komiser ve memurları” olarak sayılmış ve zabıta yardımcı personeli bu tanıma dahil edilmemiş olsa da, sorgu konusu olayda giyim yardımı yapılan personelin zabıta müdürlüğü yardımcı personeli olduğu ve birim amirlerinin kendilerine verdiği iş ve direktifler çerçevesinde görevlerini yürüttüğü, bu çerçevede personelin özü itibari zabıta müdürlüğünün bir parçası olduğu ve belediyenin vatandaşa açılan yüzünü temsil eden bir birimde çalıştığı göz önüne alınarak söz konusu personelin Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Kılık Kıyafete İlişkin Kurallar” başlıklı 31’inci maddesinin (c) bendinde ifade edildiği şekli ile temsil edilen göreve uygun biçimde giyindirilmesi için giyim yardımından faydalanmasında kamu zararı bulunmadığı değerlendirilmiştir. Kaldı ki, söz konusu yardım ayni biçimde yapılmakta olup ayrıca ilişikli ödeme emri belgelerine ekli zabıta müdürlüğü personel listesinde yer alan kıyafet tanımı ve dağılımına ilişkin bilgilerden, bahse konu yardımın zabıta görevinin ifasını sağlamak üzere personele verilen resmi kıyafet niteliğinde olduğu, kişilerin günlük hayatlarında kullanması amacıyla alınmadığı, bir başka deyişle söz konusu kıyafetlerin personelin görev başında olduğu zamanlarda kullanması amacı ile temin edildiği, bu çerçevede işin gereği olarak verilen kıyafetler olduğu ve yapılan giyim yardımından herhangi bir kişisel menfaat sağlanmadığı da açıktır.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen olayda kamu zararı oluşmadığından …-TL ödeme hakkında ilişilecek bulunmadığına,
Yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılan …-TL’nin ilgililerine iadesine,
6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye … ve Üye …’ün karşı oy gerekçesi:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Giyecek Yardımı” başlıklı 211’inci maddesinde, giyecek yardımından hangi devlet memurlarının ne şekilde yararlanacağının yönetmelikle tespit edileceği düzenlenmiş ve söz konusu hükme dayanarak hazırlanan 91/2268 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 14.9.1991 tarihli Memurlara Yapılacak Giyim Yardımı Yönetmeliği’nin 2’nci maddesinde Yönetmelik hükümlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel için uygulanacağı ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in 3’üncü maddesinde ise, “2 nci maddede belirtilen personelden giyecek eşyası verilecek olanlar, kadro unvanları ve hizmet sınıfları itibariyle ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilmiştir. Bu cetvelde yer almayanlar her ne suretle olursa olsun bu yardımdan yararlandırılamazlar.” hükmüne yer verilmiştir.
11.04.2007 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin,
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51’inci maddesinde,
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde,
…
i) 14/9/1991 tarihli ve 91/2268 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği,
…
hükümleri uygulanır.”,
“Belediye zabıta kıyafetlerini kullanma yasağı” başlıklı 35’inci maddesinde ise,
“Belediye zabıta personeli için bu Yönetmelikte şekli gösterilen resmi kıyafet ile işaretler başka bir özel veya kamu kuruluşu mensubu tarafından kullanılamaz.”,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca zabıta biriminde yardımcı personel olarak çalışan memurların zabıta personeli için öngörülen giyim yardımından yararlandırılması mümkün olmadığından …-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, sorumlular savunmalarında kamu zararı tutarı olan …-TL’nin tahsil edildiğini bildirdiklerinden, tahsilatın kabul edilerek konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
B) Her ne kadar Denetçi tarafından Belediye zabıta personeline yapılan giyecek yardımının mevzuatta belirtilen sınırın üstünde olması suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
11.04.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin,
“Kılık Kıyafete İlişkin Kurallar” başlıklı 31’inci maddesinde, “Kılık ve kıyafete ilişkin başlıca kurallar şunlardır:
a) Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenmiş haller dışında kıyafet üzerine başka bir teçhizat veya madalya, rozet ve benzeri şeyleri takamaz.
…
c) Kıyafet, temsil edilen görevin şeref ve itibarına yakışır bir şekilde temiz ve bakımlı olmalıdır.
…
f) Belediye zabıta kuruluşunun amirleri ve bu kuruluşu denetim ve teftiş yetkisine sahip bulunanlar, belediye zabıta personelinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun nitelikte giyinmelerini ve hareket etmelerini sağlamakla yükümlüdürler.”,
“Belediye zabıta personeline verilecek giyecek yardımı” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, “Belediye zabıta personeline verilecek giyecek yardımı, yazlık, kışlık ve tören elbisesi olmak üzere ihtiyaca ve günün şartlarına göre 657 sayılı Kanunun 211 inci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır. Yazlık ve kışlık elbise her yıl, tören elbisesi ise iki yılda bir verilir.”,
hükümleri yer almaktadır.
Denetçi tarafından 14.9.1991 tarihli Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinde giyim yardımının Yönetmelik eki cetvellerde yer alan kullanım süreleri itibarı ile kullanılmasının zorunlu olduğu, belirlenen kullanma süresi dolmadan yeni giyim eşyası verilemeyeceği ve bu kapsamda Yönetmelik eki I sayılı cetvelin 19’uncu sırasındaki düzenlemeler uyarınca zabıta personeline verilen giyim yardımı arasında yer alan pantolonun 1 yazlık ve 1 kışlık olmak üzere 2 adet verilmesi gerektiği ifade edilmişse de, zabıta hizmetinin günün 24 saati ve haftanın 7 günü kesintisiz olarak sürdürülen bir hizmet olması, personelin görevini ifa ederken resmi kıyafet giyme zorunluluğu ve çalışma saatleri göz önüne alındığında söz konusu resmi kıyafetlerin yoğun biçimde kullanıldığı ve vatandaşla doğrudan temas halinde çalışan zabıta personelinin görevin niteliği itibari ile belediyeyi temsil ediyor olması nedeniyle temsil edilen göreve yakışır biçimde giyinmesi gerekliliği dikkate alındığında sorgu konusu edilen olayda kamu zararı oluşmadığı değerlendirilmiştir.
Kaldı ki, bahse konu yardımın zabıta görevinin ifasını sağlamak üzere personele verilen resmi kıyafet niteliğinde olduğu, kişilerin günlük hayatlarında kullanması amacıyla alınmadığı, bir başka deyişle söz konusu kıyafetlerin personelin görev başında olduğu zamanlarda kullanması amacı ile temin edildiği, bu çerçevede işin gereği olarak verilen kıyafetler olduğu ve yapılan giyim yardımından herhangi bir kişisel menfaat sağlanmadığı da açıktır.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen olayda kamu zararı oluşmadığından …-TL ödeme hakkında ilişilecek bulunmadığına,
Yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılan …-TL’nin ilgililerine iadesine,
6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye … ve Üye …’ün karşı oy gerekçesi:
11.04.2007 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin,
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51’inci maddesinde, “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde,
…
i) 14/9/1991 tarihli ve 91/2268 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği,
…
hükümleri uygulanır.”
“Belediye zabıta personeline verilecek giyecek yardımı” başlıklı 32’nci maddesinde ise, “Belediye zabıta personeline verilecek giyecek yardımı, yazlık, kışlık ve tören elbisesi olmak üzere ihtiyaca ve günün şartlarına göre 657 sayılı Kanunun 211 inci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır. Yazlık ve kışlık elbise her yıl, tören elbisesi ise iki yılda bir verilir.” ,
denilmektedir.
14.9.1991 tarihli Memurlara Yapılacak Giyim Yardımı Yönetmeliği’nin,
3’üncü maddesinde, “2 nci maddede belirtilen personelden giyecek eşyası verilecek olanlar, kadro unvanları ve hizmet sınıfları itibariyle ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilmiştir. Bu cetvelde yer almayanlar her ne suretle olursa olsun bu yardımdan yararlandırılamazlar.”,
5’inci maddesinde, “Giyim ve kullanma süresi bakımından beraberliği sağlamak amacıyla,
a) Kışlık kıyafete ait giyecek eşyaları Eylül-Ekim aylarında,
b) Yazlık kıyafete ait giyecek eşyaları Nisan-Mayıs aylarında,
c) Mevsimle ilgili olmayan giyecek eşyaları ise Nisan-Mayıs aylarında,
verilir.” ,
6’ncı maddesinde ise, “Giyim eşyalarının kullanma süreleri ekli cetvellerde gösterilmiştir. Bu süre eşyanın verildiği tarih esas alınmak suretiyle hesaplanır.
Bir giyim eşyası için belirlenen kullanma süresi dolmadan yeni giyim eşyası verilemez. Ancak giyim eşyası görev nedeniyle kullanılamaz hale gelir ve bu durum ve bir tutanakla tespit edilirse yetkili kurum amirinin onayı alınmak suretiyle genel veriliş zamanı beklenmeksizin yenisi verilebilir. Bu takdirde 5 inci maddenin ikinci fıkrası gereğince işlem yapılır.”,
hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğe ekli I sayılı cetvelin 19’uncu sırasında zabıta personeline verilecek giyim eşyasının miktarı, kullanma süresi ve niteliği belirtilmektedir. Bahse konu tablo uyarınca zabıta personeline biri yazlık, biri kışlık olmak üzere toplam 2 adet pantolon verilmesi gerekmektedir. Ancak belirli bir takım şartların gerçekleşmesi halinde Yönetmelikle belirlenen miktarın üzerinde giyim eşyası verilebileceği, bu şartları özetlemek gerekirse, ancak giyim eşyasının görev nedeniyle kullanılamaz hale gelmesi durumunda bu durumun bir tutanakla tespit edilmesi ve sonrasında kurum amirinin onayı alınması suretiyle genel veriliş zamanına uyulmaksızın giyim eşyası verilebileceği açıktır.
Mevzuat uyarınca verilmesi gereken miktardan daha fazla giyim eşyası verilmesi suretiyle …-TL kamu zararına neden olunmuştur. Ancak, sorumlular savunmalarında kamu zararı tutarı olan …-TL’nin tahsil edildiğini bildirdiklerinden, tahsilatın kabul edilerek konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.