Belediye tarafından çeşitli kurumlara açılan kredilerden bazılarının mahsubunun zamanında yapılmayarak, verilen bu kredilerin kurumlarda kalması ve iade edilmemesi
… Büyükşehir Belediyesi tarafından çeşitli kurumlara açılan kredilerden bazılarının mahsubunun zamanında yapılmayarak, verilen bu kredilerin kurumlarda kaldığı ve iade edilmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanununun “Ön Ödeme” başlık 35’inci maddesi ikinci paragrafında “Sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere teminat karşılığında bütçe dışı avans ödenebilir. İlgili kanunların bütçe dışı avans ödemesine ilişkin hükümleri saklıdır” ve son paragrafında “Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde ön ödeme şekilleri, devir ve mahsup işlemleri, yapılacak ön ödemelerin idareler ve gider türleri itibarıyla miktarı ve oranlarının belirlenmesi, zorunlu hallerde yapılacak harcamalar için ön ödemenin tutarı ve mahsup süresi, mutemetlerin görevlendirilmesi ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Diğer kamu idarelerin de ön ödemeye ilişkin usul ve esaslar bu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle ilgili mevzuatlarında düzenlenir” hükmüne yer verilmiştir.
Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “16 Ön Ödemeler” başlıklı 110’uncu maddesinin (3) paragrafında “ödemeler ile ilgili olarak bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35’inci maddesinde belirtilen Yönetmelik hükümleri uygulanır” denildiği, 5018 Sayılı Kanunun 35’inci maddesine dayanılarak 21.01.2006 tarih ve 26056 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Ön Ödeme Usul Ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin “Ön Ödeme Şekilleri Ve Uygulaması” başlıklı 5’inci maddesi “sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere yüklenicilere teminat karşılığından bütçe dışı avans verilebilir. İlgili kanunların bütçe dışı avans ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır” hükmü gereği … Anonim Şirketi ile Belediye arasında imzalanan sözleşmelerde işlerle ilgili 1. Keşifte hesaplanan iş bedellerinin avans olarak …’ın hesaplarına yatırıldıktan sonra işe başlanacağı ve yapılacak kesin hesaptan sonra artan bedellerin yatırılarak fatura kesileceği, eksilen bedellerin ise iade edileceği belirtilmiştir.
Ayrıca yukarıda yer verilen mevzuat gereği ön ödemelerden harcanan tutara ilişkin kanıtlayıcı belgelerin, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde hesabın kapatılması gerekmektedir. Ancak sadece mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Bütçe dışı avans ve kredilerin zamanında mahsup edilmemesi halinde mevzuatta her hangi bir yaptırım öngörülmemiştir.
Açıklanan gerekçelerle sorgu konusu kamu zararı olarak nitelendirilen …-TL’nin …-TL’si … tarih … sayılı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğinden bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan …-TL kapsamında yapılan işlemler ise mevzuatına uygun olduğundan bu tutar için de ilişilecek husus bulunmadığına,
(Üye … ve Üye …’nın “Mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulandığı halde bütçe dışı avans ve kredilerin zamanında mahsup edilmemesi halinde mevzuatta her hangi bir yaptırım öngörülmediğinden yersiz tahsil edilen …-TL’nin iadesine karar verilmesi uygun olur.” şeklindeki karşıt görüşüne karşı),
oy çokluğuyla,