631 sayılı KHK Kapsamında Yapılan Ödeme
Denetçi sorgusunda yer alan, … Büyükşehir Belediyesi … Genel Müdürlüğü 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye tabi kuruluşlar arasında yer almadığı halde, memur personele anılan KHK kapsamında maaş artış ödemesi yapılması sonucu toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
13.07.2001 tarih ve 24461 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’ de yayınlanan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14’üncü maddesinin ilk fıkrasında,
“Genel bütçeye dâhil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeler, meslek kuruluşları, kefalet sandıkları, mahalli idareler ve bunların birlikleri hariç olmak üzere, özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve kuruluşları (bundan sonra "kapsama dâhil kuruluş" olarak anılacaktır) tarafından, yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dâhil tüm personeli için, ilgili mevzuatları uyarınca belirlenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla mesai, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamı (bundan sonra "ortalama ücret toplamı" olarak anılacaktır), 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dâhil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını (bundan sonra "ortalama kanuni ücret tavanı" olarak anılacaktır) geçemez.
Bakanlar Kurulu, kapsama dâhil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye, gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya, uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye, ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dâhil edip etmemeye, bu husustaki tereddütleri gidermeye, Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya yetkilidir.
Kapsama dâhil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırının altında, ortalama ücret toplamı alan personeli hakkında, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dâhilinde tespit etmeye devam ederler. Ancak, bu tespitlerini yaparken hiçbir surette ortalama ücret toplamı üst sınırını aşacak şekilde ödemeye sebep olacak düzenleme, değişiklik veya artış yapamazlar.
…”
denilmektedir.
Anılan hüküm uyarınca 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesinde belirtilen kapsama dâhil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dâhilinde belirleyebileceklerdir. 10.07.2012 tarih ve 28349 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 2012 tarih ve 3378 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında da, 2012 yılının ikinci altı aylık döneminde, kapsama dâhil personelin mali ve sosyal haklarının, % 4 oranına kadar yetkili organlar tarafından belirlenecek oranlarda artırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak, mahalli idareler anılan KHK kapsamında sayılmamış olup mahalli idare personeline söz konusu ödemenin yapılması mümkün bulunmamaktadır.
2560 sayılı … Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu’nun “Kuruluş” başlıklı 1’inci maddesinin son fıkrasında,
“… Su ve Kanalizasyon İdaresi, … Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. … personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.”
Ek 5’inci maddesinde,
“Bu kanun diğer Büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.”
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’ncü maddesinde,
“…
e) Mahallî idare: Yetkileri belirli bir coğrafi alan ve hizmetlerle sınırlı olarak kamusal faaliyet gösteren belediye, il özel idaresi ile bunlara bağlı veya bunların kurdukları veya üye oldukları birlik ve idareleri”
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin,
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik hükümleri, il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsar.”
“Tanımlar” başlıklı 4’ncü maddesinde ise,
“a) Bağlı idare: Belediyelere bağlı, kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz su ve kanalizasyon, otobüs, ulaştırma ve benzeri hizmetleri yürüten idareleri”
denilmekte olup anılan mevzuat hükümlerinde … Genel Müdürlüğü ve benzeri idarelerin mahalli idare niteliğinde oldukları açıkça belirtildiğinden bu idareler de 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesi kapsamı dışında bulunmaktadırlar.
Bahse konu olayda ise, … Genel Müdürlüğü memur personeline 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesi kapsamında ödeme yapılmak suretiyle toplam … TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, sorumluları …’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.