Ek Özel Hizmet Tazminatı (Arazi Tazminatı)
….. tarih ve … sayılı Ek İlamın …’inci maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun …….. tarih ve ..…. tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Ek İlamın …’nci maddesiyle, .… yılı içerisinde teknik hizmetler sınıfına ait kadrolarda görev yapan personele mevzuata aykırı bir şekilde ek özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucunda kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle ……. TL’nin tazminine karar verilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı sorumlu (İnşaat Mühendisi) ……. ……. …….. tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna sunulan temyiz dilekçesi üzerine anılan Kurulca düzenlenen ……….. tarih ve …… tutanak sayılı İlamının …’inci maddesinde özetle,
“…Sorumlular tarafından konunun esasıyla ilgili herhangi bir itirazda bulunulmadan İlamda yer alan …….. TL kamu zararının …….. TL’sinin ….…… ile ……….. tarih ve sayılı ödeme emri belgeleri ile hüküm tarihinden (………..) önce tahsil edildiği öne sürülmüştür. Ancak savunma ekinde gönderilen belgelerin incelenmesinde; Belediye tarafından kişilerin talebi üzerine geçmiş yıllarda eksik ödenen ek özel hizmet tazminatlarının (%19 oranındaki 4. Bölge tazminatının) hesaplandığı, söz konusu hesaplama cetvelinde bazı ayların karşısına “0,00 TL” yazılarak sorumlu (aynı zamanda ahiz olan) ….. ….. ….. için ……… TL, sorumlu (aynı zamanda ahiz olan) ……. …… için de …….. TL tutarında alacağın tahakkuk ettirilmediği görülmüş ise de; adı geçen kişiler tarafından kendilerine bu aylarda ek özel hizmet tazminatına (4. Bölge tazminatına) müstehak oldukları halde eksik ödeme yapıldığını ve bu yolla kamu zararının tahsil edildiğini kanıtlayan resmi makamlarca onaylanmış herhangi bir bilgi-belge ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Bu bağlamda sorumlular tarafından kamu zararının kısmen tahsil edildiğine ilişkin gönderilen belgeler, tahsilatı tevsik edici nitelikte görülmediğinden, savunmaların kabulü mümkün değildir.
Bu durumda; sorumluların İlamda yer alan ………. TL kamu zararının ……… TL’sinin hükümden önce tahsil edildiği yönündeki itirazlarının tekrar değerlendirilerek, tahsilat işlemi söz konusu ise bunun açıklığa kavuşturulması suretiyle yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, ……. sayılı Ek İlamın ………’inci maddesiyle verilen ……….. TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen husus göz önüne alınarak yeniden hüküm tesis edilmesi için dosyanın hükmü veren DAİREYE TEVDİİNE…”,
karar verilmiştir.
Aynı tazmin hükmüne karşı sorumlu (Fen İşleri Müdür V.) ……. ……. tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine ise anılan Kurul …… tarih ve …….. tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında söz konusu tazmin hükmünün ……… tarih ve …….. tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile bozulduğundan, sorumlunun bu maddeyle ilgili itirazı üzerine Kurulca yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olan dosyanın gereği yapılmak üzere ……… tutanak sayılı dosya ile birleştirilerek Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen söz konusu dosyanın incelenmesi sonucunda;
2017 yılı içerisinde teknik hizmetler sınıfına ait kadrolarda görev yapan personele mevzuata aykırı bir şekilde ek özel hizmet tazminatı ödendiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun zam ve tazminatları düzenleyen 152’nci maddesinin III ortak hükümler bölümünün 1’inci fıkrasında yer alan “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumlan kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur” hükmü uyarınca 657 sayılı Kanun ve aynı Kanun’un ek geçici 9’uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara 2005 yılında ne miktarda zam ve tazminat verileceğine ilişkin hükümler 14/02/2005 tarih ve 2005/8501 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş olup, anılan Karar 24/02/2005 tarih ve 25737 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Zam ve tazminatları belirleyen mezkur Kararnamenin II sayılı cetvelin (E) teknik hizmetler bölümünün 6’ncı fıkrasında,
“Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara : 3,0
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara : 2,0
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara : 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla,
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara…………….: 60
b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara……..….: 40
c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara……………...: 24
oranlarını aşamaz.”,
hükümleri yer almakta olup, anılan Kararnamede arazi tazminatı ödenmesine ilişkin başkaca bir hükme yer verilmemiştir.
Bu çerçevede Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan unvanlarda görev yapan devlet memurlarına, en az 4 yıllık yükseköğrenim görenlerden, başmühendis, başmimarlar yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, şehir plancılarından, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, bölge plancısı, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi olanlarla, 29.04.1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun’a göre teknik öğretmen unvanı alanlara %3; unvanları yukarıda sayılmayan diğer mesleki teknik yükseköğrenimliler ve en az iki yıl süreli mesleki teknik yükseköğrenim görmüş olan yüksek teknikerler, teknikerler ile tütün eksperlerine %2 ve lise üzerine en az 2 yıl mesleki teknik kurs görenler ve lise dengi mesleki teknik öğrenim görenlere %1,2 arazi tazminatı ödenmesi öngörülmüştür. Ödenmesi gereken bu tazminatlar üçer aylık dönemler halinde birinci grupta sayılanlara %60, ikinci gurupta sayılanlarda %40 ve üçüncü grupta sayılanlarda %24 oranını geçemez.
Ancak, yukarıda yer verilen Kararname hükümlerince belirlenen sınırlara riayet edilmeyerek araziye çıkılan her gün için bu tazminatın ödendiği görülmüştür.
Bununla birlikte, ……. ……. …….. ve …… ……… tarafından gönderilen savunmalarda, sorguda kamu zararı olarak tespit edilen ………. TL’nin, …… TL’sinin ………. ve ……….. tarih ve sayılı ödeme emri belgeleri ile hüküm tarihinden (………) önce tahsil edildiği belirtilmiştir. Savunma eklerinde sunulan belgelerden, Belediye tarafından kişilerin talebi üzerine geçmiş yıllarda eksik ödenen ek özel hizmet tazminatlarının (%19 oranındaki 4’üncü bölge tazminatının) hesaplandığı, söz konusu hesaplama cetvelinde bazı ayların karşısına “0,00 TL” yazılarak ……. ……. …... için …… TL, …….. …… için de …….... TL tutarında alacağın tahakkuk ettirilmediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, yargılama öncesinde adı geçen kişiler tarafından, kendilerine bu aylarda ek özel hizmet tazminatına (4’üncü bölge tazminatına) müstehak oldukları halde eksik ödeme yapıldığını ve bu yolla kamu zararı tutarı olarak öne sürülen tutarın …….. TL’sinin tahsil edildiğini kanıtlar nitelikte …...-……. yıllarına ait ödeme emri belgeleri gönderilmiştir. Yargılama öncesi gönderilen söz konusu ödeme emri belgelerinin incelenmesi neticesinde, anılan ödeme emri belgelerinin savunma ekinde sunulan hesaplama tablosunda yer alan geçmiş yıllardaki ek özel hizmet tazminatlarının taraflara eksik ödendiğini ispatlar nitelikte olduğu ve ilgililere 2017 yılı içerisinde yapılan toplam ………. TL tutarındaki ödemenin geçmiş yıllara ilişkin iade kapsamında yapıldığı anlaşıldığından, ilgililere fazla ödendiği belirtilen ........… TL ile …….. TL’nin sorgu öncesi kendilerinden bu şekilde kesildiği sonucuna varılmıştır. Bu sebeple, sorgu konusu edilen toplam ……. TL’nin …….. TL’si için kamu zararının oluşmadığı anlaşılmıştır.
Sorguda kamu zararı olarak tespit edilen ..…….. TL’den geriye kalan tutar olan …….… TL’ye yönelik olarak yapılan incelemede ise, Belediye Başkanınca onaylanan bu ödemeye ilişkin ekte sunulan hesaplama tablosunda yer alan geçmiş yıllardaki ek özel hizmet tazminatının taraflara eksik ödendiğine ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmadığından, yapılan savunmaya esas kılınan geçmiş yıllardaki eksik ödemenin 2017 yılı içerisinde taraflara iade edildiği iddiasını ispatlar nitelikte olmadığı anlaşılmış olup, sonuç olarak, 2017 yılı içerisinde teknik hizmetler sınıfına ait kadrolarda bulunan personele mevzuata aykırı bir şekilde fazla ek özel hizmet tazminatı ödenmesi neticesinde toplam ……… TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen toplam …… TL’nin,
……… TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,
Geriye kalan kamu zararı tutarı ………. TL’nin,
…….. TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi (İnşaat Mühendisi) …….. ……. …….. ve Harcama Yetkilisi (Fen İşleri Müdür V.) ……… …….’e,
……. TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi (İnşaat Mühendisi) …….. ……. ……… ve Harcama Yetkilisi (İmar ve Şehircilik Müdür V.) …… ……..’a,
…….. TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi (Şehir Plancısı) …….. ……… ve Harcama Yetkilisi (İnşaat Mühendisi) …….. ……. ………’e,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.