Spor Kulübüne Yardım
… tarihli ve … sayılı İlama ek olarak çıkarılan … tarihli ve … sayılı Ek İlamın …’üncü maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarihli ve …tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… tarihli ve … sayılı İlamın …’uncu maddesiyle, yardım yapılan … Kulübünün profesyonel bir kulüp olması, kulüp başkanı …’ın … tarihli ve … sayılı dilekçesinde profesyonel ve amatör olarak faaliyet göstermekte olan branşlarda kullanılmak üzere maddi ödeneğe ihtiyaç duyulduğunun belirtilmesi ve Belediye Encümeninin … tarihli ve … nolu Kararında da söz konusu ifadeye yer verilmesi, dolayısıyla para yardımının profesyonel branşlarda da kullanılmak üzere yapıldığının anlaşılması, ayrıca yardımın amatör branşlarda kullanıldığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belgenin de bulunmaması gerekçeleriyle … Kulübüne mevzuata aykırı olarak belediye bütçesinden yardım yapılması sonucunda oluşan …-TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı Üst Yönetici sıfatıyla … ve sorumlulardan Encümen Üyesi … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak numaralı Kararın …’üncü maddesiyle,
Yardım yapılan kulübün bünyesinde profesyonel ligde mücadelen eden futbol branşının yanı sıra çok sayıda amatör branşın mevcut olduğu, bu durumun anılan spor kulübünün yalnızca profesyonel olduğu ve amatör olmadığı anlamına gelmediği,
Sorumluların temyiz dilekçesinde anılan spor kulübünün amatör ligler olan U11, U13, U14, U15, U16, U17 ve U19 yaş gruplarının konaklama, iaşe, seyahat ve malzeme giderlerine ilişkin fatura fotokopilerini eklemiş oldukları, ilamda yer alan “para yardımının amatör branşlarda kullanıldığına ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmadığı” şeklindeki tazmin gerekçesi dikkate alındığında yargılama aşamasında bulunmayan söz konusu faturaların amatör branşlarda kullanıldığına ilişkin kanıtlayıcı belge niteliğinde olup olmadığının araştırılması gerektiği,
gerekçesiyle ibraz edilen faturaların amatör branşlara ilişkin harcama niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesini teminen söz konusu tazmin hükmünün bozulmasına karar verilmişti.
Temyiz Kurulunun bu bozma kararı üzerine Dairemizce söz konusu dosyanın 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca yeniden hüküm tesis edilmesi kapsamında görüşülmesi sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı Ek İlamın …’üncü maddesiyle yeniden tazmin kararı verilmek suretiyle ilk kararda ısrar edilmişti.
Bu ısrar kararına karşı Üst Yönetici sıfatıyla … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararında;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi ve 75’inci maddesi çerçevesinde belediyelerin sporu teşvik amacıyla yardım yapabileceği, ancak yardımın profesyonel spor kulüpleri bünyesinde yer alan amatör branşlara değil, doğrudan amatör spor kulüplerine yapılması gerektiği,
Kanun’un amacından anlaşılacağı üzere, yardım yapılma gerekçesinin belde sınırları içindeki gençlerin spora teşvik edilmesi olduğu, bu nedenle yardımın öznesinin sporu belli bir kazanç elde etmek için gerçekleştiren spor kulüpleri değil, gerekli maddi imkanları sağlayamayan spor kulüpleri olduğu,
Sorumlularca yardımın amatör branşlar için harcandığı ifade edilmişse de, Kanun hükmünde amatör spor kulüplerine yardım yapılabileceğinin belirtildiği, amatör branşlara yardımda bulunulabileceğine dair bir hükme yer verilmediği, profesyonel bir kulüp olan … Kulübü bünyesinde amatör spor kulüplerinin de bulunduğundan bahisle hükmün genişletilmesinin mümkün olmadığı,
… Kulübü Derneği Başkanı …’ın … tarihli ve … sayılı dilekçesinden yardımın hem amatör hem de profesyonel branşlarda kullanılmak üzere yapıldığının anlaşıldığı ancak mevzuat hükümleri uyarınca belediye bütçesinden profesyonel nitelikteki spor kulüplerine yardım yapılmasının mümkün olmadığı,
Kaldı ki kamu yararına çalışan dernek statüsüne sahip olmayan … Kulübü Derneği ile … Belediyesi arasında mahallin en büyük mülki idare amirinden izin alınmış herhangi bir ortak hizmet projesi veya protokolün de bulunmadığı,
ifade edilerek Dairemizin … tarihli ve … sayılı Ek İlamının …’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmü tasdik edilmiştir.
Bu tasdik kararına karşı Üst Yönetici … adına Av. … tarafından yapılan karar düzeltilmesi talebi üzerine ise aynı Kurul … tarihli ve … tutanak sayılı Kararla,
Yardımın … Kulübüne amatör spor branşlarında harcanmak üzere verilmiş olduğu ve söz konusu yardımın profesyonel faaliyetler için harcandığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından … Kulübüne nakdi yardım yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle karar düzeltme talebini kabul ederek … tarihli ve … tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine mahal olduğuna ve bahsi geçen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen … sayılı Ek İlamın …’üncü maddesiyle verilen …-TL’ye ilişkin tazmin hükmünü bozarak dosyanın Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.
Sorumlulardan Encümen Üyesi … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan karar düzeltme başvurusu üzerine ise anılan Kurul … tarihli ve … tutanak sayılı Kararıyla, söz konusu tazmin hükmüne karşı Üst Yönetici sıfatıyla … tarafından yapılan karar düzeltme başvurusu üzerine düzenlenen … tarihli ve … tutanak sayılı Kararla hüküm bozulduğundan Kurulca yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olan bahse konu dosyaların gereği yapılmak üzere bozma kararı verilen dosya ile birleştirilerek Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.
Temyiz Kurulunun anılan son bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosyalar ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
6085 sayılı Sayıştay Kanun’un 55’inci maddesinin 7’nci fıkrasında, “Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, bozar ya da Kurul üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırır. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.” denildikten sonra 8’inci fıkrasında, “Daire ilk kararında ısrar eder ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.” denilerek dairelerce verilen ısrar kararlarının Temyiz Kurulunca bozulması halinde, dairelerin bu bozma kararına uymalarının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.
Somut olayda da, … tarihli ve … sayılı İlamın …’uncu maddesi ile verilen tazmin hükmünün Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararıyla bozulması üzerine … tarihli ve … sayılı Ek İlamın …’üncü maddesiyle verilen “tazmin hükmünde direnme kararı” Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararıyla tekrar bozulmuştur. Bu durumda, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun yukarıda zikredilen hükmü uyarınca bu bozma kararına Dairemizce uyulması gerektiği açıktır.
Bu gerekçeyle, Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararıyla verilen bozma kararına uyularak …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca iş bu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Üye … ve Üye …’ın karşı oy gerekçesi:
Usul Yönünden;
… tarihli ve … sayılı İlamın …’uncu maddesi ile verilen tazmin hükmü sorumlularca ibraz edilen faturaların amatör branşlar için yapılan harcama niteliğinde olup olmadığının incelenmesini teminen Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı İlamıyla bozulmuş olup, bu itibarla bozma kararı usule ilişkin olarak verilmiştir.
Sonrasında, anılan bozma kararı üzerine … tarihli ve … sayılı Ek İlamın …’üncü maddesiyle verilen “tazmin hükmünde direnme kararı” Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararıyla tasdik olunmuş, devamında sorumluların Temyiz Kuruluna yapmış olduğu karar düzeltme istemi üzerine Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararıyla yardımın profesyonel kulüp için harcandığına dair bilgi ve belge bulunmadığı gerekçesiyle yapılan nakdi yardımda mevzuata aykırılık bulunmadığı ifade edilerek konu esastan bozulmuştur.
Temyiz Kurulunun yukarıda ifade edilen bozma kararlarının ilki usule yönelik olup, son verilen bozma kararı ise esasa ilişkindir. Anılan bozma kararlarının gerekçesinin aynı olmadığı açıkça görülmektedir. Kaldı ki, söz konusu bozma kararları birbirini takip eden iki bozma kararı biçiminde de olmayıp, Temyiz Kurulunun iki bozma kararı arasında Dairemizin … sayılı Ek İlamın …’üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünü tasdik ettiği … tarihli ve … tutanak sayılı Kararı mevcuttur.
Bu çerçevede, 6085 sayılı Sayıştay Kanun’un 55’inci maddesinin 8’inci fıkrasında ifade edilen “Daire ilk kararında ısrar eder ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.” şeklindeki hüküm uyarınca Dairenin verilen bozma kararına uyması gerekliliğine yönelik şartlar gerçekleşmemiş olduğundan Dairenin konuyu esastan değerlendirerek yeniden hüküm tesis etmesinin mümkün olduğu düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Esas Yönünden;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları”nı belirleyen 14’üncü maddesinin (b) bendinde yer alan “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; …Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.” hükmü uyarınca yapılacak olan yardım amatör spor kulüpleri ile ilgili olup profesyonel spor kulüplerinin amatör dallarından bahsedilmemektedir. Profesyonel bir spor kulübünün amatör branşlarına yardım yapılabilmesi için Kanun’da profesyonel spor kulüplerinin amatör dallarına yardım yapılabileceğinin açıkça zikredilmesi gerekir.
… Kulübünün profesyonel lig olan … Lig … Grupta mücadele eden profesyonel bir spor kulübü olmasının yanında … Kulübü Derneği Başkanı …’ın … tarihli ve … sayılı dilekçesinde kulübün ligde kalmak ve bir üst lige çıkmak için imkanlarının yetersiz olduğu, profesyonel ve amatör olarak faaliyet göstermekte olan branşlarda kullanılmak üzere maddi ödeneğe ihtiyaç duyulduğu belirtilmiş, Belediye Encümeninin … tarihli ve … nolu Kararında da “… Kulübü Derneği Başkanı …’ın … tarihli dilekçesi ile Kulüp bünyesinde profesyonel ve amatör olarak faaliyet göstermekte olduğu, … Kulübü Derneği Başkanı …’a …-TL para yardımı yapılmasına…” ifadelerine yer verilmiştir.
5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun ”Yardım ve işbirliği” başlıklı 10’uncu maddesinde, “5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler.” denilmiştir.
5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun’un 2’nci maddesinin (g) bendinde ise, “Kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Bunun yanı sıra, 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında, “(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu mevzuat hükümlerinin yanında spor kulüplerinin her bir branş için ayrı ayrı bütçesinin bulunmadığı ve yukarıda yer verilen yardım dilekçesinde hem amatör hem de profesyonel branşlar için maddi yardıma ihtiyaç duyulduğunun belirtildiği birlikte dikkate alındığında derneğin söz konusu yardımı hangi branşa ne amaçla ve kimin için harcadığının tespitinin mümkün olmadığı görülmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin (b) bendinde geçen, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, ....” hükmünün profesyonel spor kulüplerine nakit yardımını kapsamadığı, belediyelerin, diğer kuruluşlarla ilişkiler çerçevesinde 75’inci maddeye göre ancak meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecekleri ve 5253 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesine göre de, ortak yürütülen bu projelerde kamu kurum ve kuruluşlarının, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilecekleri anlaşılmaktadır.
5393 sayılı Kanun ile getirilen hükümlerin, elverişli ortam ve zemin hazırlama ve ödüllendirme yolu ile yeni yetişen nesli spora teşvik amacını güttüğü, profesyonel spor kulüplerine doğrudan maddi yardım desteğine cevaz vermediği çok açıktır. İçişleri Bakanlığının 30.11.2005 tarih ve B.05.0.MAH.0650002/12851-82884 sayılı görüşünde de mahalli idarelerin profesyonel spor kulüplerine nakdi yardım yapamayacakları zikredilmiştir.
Bu itibarla, … Kulübüne mevzuata aykırı olarak belediye bütçesinden nakdi yardım yapılması sonucu oluşan kamu zararı tutarı …-TL’nin sorumlularından tazminine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.