Araç Kiralama Hizmet Alımı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların dinlenmesi sonucunda;
Denetçi tarafından, “2019 Yılı ………., .........., ………, ………, …….., ……., ……., ……., ……, ….. ve ….. İlçeleri Ana Cadde ve Bulvarların Genel Temizliği ve Katı Atık Toplama, Taşıma İşleri Kapsamında İş Makinesi ve Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nde;
A) İhale kapsamında kiralanan bazı taşıtların, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendine göre aylık kiralama bedellerinin kasko sigortası değerinin %2’sini aşması,
B) Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinde sayılmadığı gerekçesiyle minibüs ile arazi sınıfı pick-up kamyonetlerin kasko değerlerinin %2’sinin çok üzerinde aylık kira bedeli ile kiralanması,
C) Satın alma yöntemi ile temin edilmesi gereken motosikletlerin aylık kiralama bedellerinin kasko sigortası değerinin %2’sini aşması,
sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kurumların edinebilecekleri taşıtlar” başlıklı 7’nci maddesinde, “Kurumların taşıt ihtiyaçlarını hizmet alımı suretiyle karşılamaları esastır. Bu şekilde temini mümkün olmayan, ekonomik bulunmayan veya sağlık, savunma ve güvenlik gibi nedenlerle hizmet alımı suretiyle karşılanması uygun görülmeyen taşıtlar diğer yollarla edinilebilir.
Kullanılacak bu taşıtların, muayyen ve standart tipte, lüks ve gösterişten uzak, memleket yollarına elverişli ucuz ve ekonomik olanlarından temin olunması şarttır.”,
denilmektedir.
17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in;
“Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde, “Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.”,
“Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde, “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:
a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.
b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.
c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.
ç) (Değişik: 02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı R.G. – 15/09/2014 tarih ve 2014/6814 sayılı B.K.K.) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.
d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.
e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.
f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmî hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.
g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.
ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.
h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.
ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.
(2) (İlave Fıkra: 02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı R.G. – 15/09/2014 tarih ve 2014/6814 sayılı B.K.K.) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pic-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.
b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşamayacaktır.
c) (Ek:22/10/2015-2015/8204) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb. giderleri de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir.
(3) (İlave Fıkra: 02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı R.G. – 15/09/2014 tarih ve 2014/6814 sayılı B.K.K.) İkinci fıkranın (a) bendinde belirlenen oranı, idareler ve taşıt cinsleri itibarıyla %20’ye kadar artırmaya ve eksiltmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
(4) (İlave Fıkra: 02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı R.G. – 15/09/2014 tarih ve 2014/6814 sayılı B.K.K.) İkinci fıkra çerçevesinde hizmet alımı yöntemiyle edinilemeyen taşıtlar ile Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan makam ve hizmetler için edinilecek taşıtların temininde satın alma yöntemi tercih edilecektir.”,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullere, 02/10/2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin, (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigorta değerinin %2’sini aşmayacağı ve şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında ise aylık kiralama bedeli yukarıda belirtilen şekilde tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacağı hükümleri eklenmiş ve 6’ncı maddenin (ç) bendinde yapılan değişiklikle de taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, “2019 Yılı ………., .........., ………, ………, …….., ……., ……., ……., ……, ….. ve ….. İlçeleri Ana Cadde ve Bulvarların Genel Temizliği ve Katı Atık Toplama, Taşıma İşleri Kapsamında İş Makinesi ve Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” kapsamında yürütülen işlere ilişkin Teknik Şartnamenin “İşin tanımı” başlıklı 3’üncü maddesinde, “… bulvarlar ve orta refüjler, caddeler ve kaldırımların temizlik hizmetleri, İdare tarafından belirtilen alanlardan toplanan atıkların, toplandıkları ilçe merkezlerine en yakın düzenli depolama sahasına veya transfer istasyonuna teslimi işlerinin yerine getirilmesi kapsamında iş makinesi ve araç kiralama hizmet alımı işinin satın alınması işidir.” denilmektedir.
………. ihale kayıt numarası altında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesine istinaden açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihale ve sonrasında düzenlenen Sözleşme kapsamında temin edilen kamyonet, açık kasa çift kabin kamyonet, çift kabin arazi sınıfı pick-up kamyonet, minibüs ve motosikletlerin, diğer hizmet alımları bünyesinde işin yürütülmesi için belirtilen iş kapsamında temin edildiği, .......... Büyükşehir Belediyesi İl sınırları içindeki ilçelerdeki bulvarlar ve orta refüjler caddeler ve kaldırımların temizlik hizmetlerinin gördürülmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır.
Kapsam dahilindeki kamu idarelerinin hizmet alımı suretiyle taşıt ediniminde yukarıda yer alan düzenlemelere uymaları gerekmekle birlikte Raporda bahsedilen alımın hizmet alım işi olarak düzenlenmiş olduğu, araç temininin de aynı zamanda söz konusu işin bir parçası olduğu anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, kiralanacak araçların, doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almaması, bu araçların hizmet alımı kapsamında işin yürütülmesi için gerekli görülen unsurlardan ve bir nevi işin bir parçası olması, ayrıca savunmalarda söz konusu araçların fiilen arazi üzerinde çalıştırıldığının ifade edilmesi ve fiilen arazi üzerinde çalışan söz konusu araçlar için yukarıda belirtilen mevzuatta muafiyet getirilmesi hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihalenin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesiyle ilgili Esas ve Usullere ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, (A), (B) ve (C) bentlerinde belirtilen araç kiralamalarının mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından toplam ……….. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.