Kira Geliri
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların dinlenmesi sonucunda;
Denetçi tarafından, .......... .......... İlçesi, .......... mevkii, ….. ada, …… parselde bulunan alışveriş merkezinin (AVM) sözleşme ve projesine aykırı olarak kiralayan tarafından yeni alan kazanmak suretiyle kiralamalar yapıldığı, usulsüz kiralamalardan elde edilen gelirlerin Belediyeye aktarılmaması nedeniyle Belediyenin gelir kaybına uğraması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;
.......... AŞ ile .......... AŞ arasında imzalanan ………. tarihli Kira Sözleşmesinin;
“İntifa hakkına konu arazide inşa edilecek Alışveriş Merkezinin Plan ve Projelerine uygunluk” başlıklı 6’ncı maddesinde, “Kiracı kullanma amacını temin maksadıyla kiralanan yerde imar durumunda belirtilen emsali aşmamak ve binanın konturları dışına çıkmamak kaydıyla her türlü inşaat, dekorasyon işlemi ve tadilat yapma yetkisine sahiptir. Tadilat ve dekorasyon harcamaları kiracıya aittir. Tahliye anında kiracı kendi yaptığı ilave ve dekorasyonların bir kısmım veya tamamım söküp almakla muhayyerdir. Söküp almadıkları için kiraya verenden bedel talep edemez. Kiraya veren de bunların sökülmesi için ısrar edemez.”,
“Kiracının kiralanan yerleri kiralama ve devir hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde, “Kiracı, kendi kontrol ve sorumluluğu devam etmek üzere üçüncü şahıslara kiralanan yer içinde reyonlar tahsis edebileceği gibi bağımsız bölümlerin bir kısmını veya tamamını kiraya verebilir.”,
“Kiracının yönetim hakkı” başlıklı 16’ncı maddesinde, “Kiracı 634 sayılı Kanunun 34. maddesine göre gayrimenkulün yönetimi ile ilgili karar almaya, yönetim planı yapmaya ve yönetim planını değiştirmeye, değişiklikleri tapuya tescil ettirmeye, yönetimle ilgili olarak gayrimenkulu kullananlardan yönetim ve işletme giderlerini tahsil etmeye ve gerekli harcamaları yapmaya gayri kabili rücu olmak ve kiracılık sıfatının devamı süresince geçerli olmak kaydıyla bu sözleşme ile kiraya veren tarafından malik sıfatıyla yetkili kılınmıştır. ”,
……… tarihli ……….’nci ek Kira Sözleşmesinin 7’nci maddesinde ise, “Kiracı kiraya verilen yeri genişletemez, binanın dış konturlarını değiştiremez, .......... Büyükşehir Belediyesinin onayladığı projede belirtilen amacının dışında kullanılamaz. Ancak kullanma amacını temin maksadı ile iç bölme duvarları, koridor, teknik alan, wc ve diğer kısımlarda proje tadilatı yapabilir.”,
denilmektedir.
Proje için Belediye Meclisi Kararı ile Belediye şirketi .......... AŞ adına 25 yıllığına intifa hakkı tesis edilmek üzere belediye encümenine yetki verilmiş ve encümen bu yetkiye istinaden .......... AŞ’yi yap işlet devret yöntemi ile yetkilendirmiştir. .......... ile .......... arasında ………. tarihli kira sözleşmesi düzenlenmiş ve sonrasında da ………, ……… ve ……….. tarihlerinde ek kira sözleşmeleri tanzim edilmiştir. Tüm bu sözleşmeler ile kiracıya ……. m2 alan üzerinde ………. m2 kapalı alana sahip alışveriş merkezi ve hipermarket yapılması öngörülmüştür.
Denetçi tarafından, .......... .......... İlçesi .......... mevkii, …….. ada, …….parselde bulunan alışveriş merkezinin projeye uygunluğunu belirlemek için yerinde yapılan ölçümler sonucunda, sözleşme ve projesine aykırı olarak sığınak alanı, süpermarketin depo alanı ve koridorlarda kiosklar oluşturulduğu, giriş kapısı ve bahçede projeye eklemeler yapılmak suretiyle yeni alan kazanıldığı, otopark alanının bir kısmı taksi durağı, bir kısmının ise valeye tahsis edildiğinin tespit edildiği belirtilmektedir.
Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden, vale otopark alanı ile ilgili olarak kent estetiği dairesi başkanlığı elemanları tarafından inceleme sonucunda bahse konu alan üzerinde 4 m2 büyüklüğüne haiz kulübe için yapı tatil zaptı düzenlendiği ve kullanıcısı hakkında ecrimisil takip ve tahsilatına yönelik işlem tesisine başlanıldığı, projesine aykırı olan diğer yerler için yapı tatil zaptı düzenlendiği, yapı tatil zaptı düzenlenmesi sonrasında hukuki işlemlerin tekemmül ettirilerek projesine uygun hale getirileceğinin ifade edildiği, kafeterya olarak kullanılan teras alanı hakkında ecrimisil takip ve tahsilatına yönelik işlem tesisine başlanıldığı, Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun ……. tarih ve …….. sayılı kararında .......... AVM otoparkı içerisinde kulübe ve depolama noktası ile bekleme yerleri yapılması kararı uyarınca taksi durağının hizmet vermesine izin verilmiş olması ve sorguda taksi durağının AVM işletmecisi tarafından kiraya verildiğine dair bir tespitte de bulunulmadığı, taksi durakları ile ilgili ücretlendirmelerin .......... Büyükşehir Belediyesi Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendiriliyor olması nedeniyle bahse konu durak hakkında tesis edilecek bir işlemin bulunmadığı, Sözleşmenin 11’inci maddesinin ise kiosk alanları ile çiçek satış standı alanlarının kiracı tarafından kiralanmasına imkan verdiği anlaşılmış olup, ayrıca ilgili firmadan sorgu konusu olarak belirtilen rakamın karşılanması yönünde teminat mektubu alındığı görülmüştür.
Dolayısıyla, söz konusu alanlarla ilgili olarak İdarece 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve .......... Büyükşehir Belediyesi Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği yapılması gerekenlerin yerine getirildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye ……. ……….’nun karşı oy gerekçesi:
Sorgu konusu alanlardan, kiokslar dışında kalan yerler için sorumlular tarafından yapılan savunmalar yerinde görülmekle ve bu alanlar için kamu zararının oluşmadığı değerlendirilmektedir.
Kiokslar için sorumlular savunmalarında, kioskların mevcut bina içerisinde bodrum, zemin ve birinci katta bulunduğu, söz konusu kioskların Sözleşmenin 11’inci maddesi kapsamında kaldığı, bu nedenle de kiracıların buraları üçüncü kişilere kiraya verme yetkisine haiz olduğunu belirtmişlerse de, kiosklar bir yapı ve ruhsata tabi olmasalar da vergi mükellefidirler ve yer yer geniş bir alanı kaplamaktadırlar. Koridor olarak ayrılan alanlar sadece etrafı dört duvarla çevrilmemiş dükkanlardır ve etraflarının açık olması ve yürüyüş yolu üzerlerinde bulunmaları nedeniyle kapalı alanlardaki dükkanlara göre daha çok ilgi görmektedirler. Esas itibariyle diğer dükkanlardan, koridorlarda bulunmaları dışında hiçbir farkı da bulunmamaktadır. Bütün bu nedenlerle kira tutarları da yüksektir.
Bu itibarla, sözleşme ve projesine aykırı olarak yapılan kioks kiralama bedellerinin Belediyeye aktarılması gerekirken, aktarılmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarının sorumlularına ödettirilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.