Sözleşmeli personele, Toplu İş Sözleşmesinde öngörülmediği halde, sosyal denge, bayram yardımı ve dünya barış günü yardımı adı altında ödemeler yapılması
Denetçi sorgusunda yer alan, … Belediyesi … Müdürlüğünde görevli sözleşmeli personele, … Belediyesi ile Tüm Bel-Sen … Şubesi arasında … tarihinde yapılan Toplu İş Sözleşmesinde öngörülmediği halde, sosyal denge, bayram yardımı ve dünya barış günü yardımı adı altında ödemeler yapılması sonucu toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
30.6.1989 tarih ve 20211 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye, 11.04.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6289 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 33’üncü maddesiyle eklenen Ek 15’inci maddede,
“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.”
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun,
“Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32’inci maddesinde,
“(Değişik: 4/4/2012-6289/22 md.)
27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.
Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.
İlgili mahalli idarenin, vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmi beşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.”
Geçici 14’üncü Maddesinde,
“(Ek: 4/4/2012-6289/30 md.) 15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz.
Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. ...
Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, 15/3/2012 tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idarelerde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali takibat ve yargılama yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.”
denilmektedir.
Anılan hükümlere göre, 11.04.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6289 sayılı Kanun’la 375 sayılı KHK ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve Toplu Sözleşme Kanunu’nda gerçekleştirilen değişikliklerle, toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde, belediye başkanı ile ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika temsilcisi arasında sözleşme yapılabilmesi ve bu sözleşme ile belediyelerde görevli kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilmesi imkânı sağlanmıştır. Ayrıca, 15.3.2012 tarihinden önce belediyeler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebileceği hüküm altına alınmış ve 15.3.2012 tarihine kadar memur temsilcileriyle toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediyelerde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunan kamu görevlileri hakkında idari veya mali takibat ve yargılama yapılmasının önüne geçilmiştir. Dolayısıyla, belediyelerce 15.3.2012 tarihinden önce memur temsilcileriyle sözleşme düzenlenmek veya başkaca bir idari tasarrufta bulunmak suretiyle kamu görevlilerine her ne ad altında olursa olsun yapılan ek ödemeler idari veya mali takibat ve yargılama dışında tutulmakla beraber, bu tarihten sonra belediyelerce kamu görevlilerine ancak 4688 sayılı Kanun’un 32 ve Geçici 14’üncü maddesinde göre düzenlenecek bir sözleşmeyle ve yine aynı Kanuna göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere sosyal denge tazminatı ödenebilecektir.
Bahse konu durumda ise, … Belediyesi ile Tüm Bel-Sen … Şubesi arasında … tarihinde yapılan Toplu İş Sözleşmesinde yer alan ve memur personele sosyal denge, bayram yardımı ve dünya barış günü yardımı adı altında çeşitli ödemeler yapılmasını öngören hükümlerin, anılan Toplu Sözleşme sözleşmeli memur personeli kapsamadığı halde, belediyede görevli sözleşmeli personele de uygulandığı, sonrasında ise, … tarihinde düzenlenen bir Ek Protokol ile bahse konu ödemelere ilişkin Toplu Sözleşme Hükümlerinin belediyede sözleşmeli memur olarak görev yapan personele de şamil kılındığı görülmüş ve anılan Ek Protokole istinaden … Müdürlüğünde görevli sözleşmeli memur personele de söz konusu ödemelerin yapıldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar, … Belediyesi ile Tüm Bel-Sen … Şubesi arasında … tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesiyle memur personel için öngörülen ve sosyal denge, bayram yardımı ve dünya barış günü yardımı adı altında yapılan ödemelerle ilgili olarak, bu ödemeler 15.03.2012 tarihinden önce sözleşmeye bağlandıklarından, 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesinin 2’inci fıkrası uyarınca idari veya mali takibat ve yargılama yapılması mümkün bulunmamakta ise de, 15.08.2012 tarihli Ek Protokol 15.03.2012 tarihinden sonra düzenlendiğinden anılan Geçici 14’üncü madde kapsamı dışında kalmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu … tarihli Ek Protokol ile … Belediyesinde görevli sözleşmeli personel için öngörülen ve sosyal denge, bayram yardımı ve dünya barış günü yardımı adı altında yapılan ödemelerin yasal dayanağı bulunmamakta, söz konusu sözleşmeli personele sosyal denge tazminatı ödenebilmesi ise ancak 4688 sayılı Kanun’un 32 ve Geçici 14’üncü maddesinde göre düzenlenecek yeni bir sözleşmeyle mümkün bulunmaktadır.
Bu itibarla, … Belediyesi … Müdürlüğünde görevli sözleşmeli personele yasal dayanağı bulunmaksızın, sosyal denge, bayram yardımı ve dünya barış günü yardımı adı altında ödeme yapılması sonucu neden olunan ve hesabı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının,
… TL’sinin, Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi …’e,
… TL’sinin ise, Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi …’e
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle,