Belediye Tasarrufunda Olan Yerlerin Belediye Şirketince Kiraya Verilmesi
.... tarih ve .... sayılı İlama ek olarak çıkarılan .... tarih ve .... sayılı Ek İlamın ….’inci maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun .... tarih ve .... tutanak sayılı bozma Kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
.... sayılı asıl İlamın ….’inci maddesiyle, .... Belediyesi sınırları içinde baz istasyonu kurulması amacıyla belediyenin tasarrufunda olan yerlerin kiraya verme yetkisinin belediye şirketi olan .... İmar ve İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. Şti.’ne verilmesi nedeniyle uğranılan kira kaybı sonucu kamu zararı tutarı …. TL’nin tazminine hükmedilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı sorumlu Belediye Başkanı .... tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Temyiz Kurulunun .... tarih ve .... tutanak sayılı Kararında .... sayılı ilamın ….’inci maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün sorumluluk, idari soruşturma konusu olması, kamu zararı ve yeni çıkan belgenin incelenmesi yönünden bozularak daireye gönderilmesine karar verilmişti.
Temyiz Kurulunun bu bozma kararı üzerine Dairemizce söz konusu dosyanın görüşülmesi sonucunda düzenlenen .... tarih ve .... sayılı Ek İlamın ….’inci maddesiyle asıl ilamdaki gerekçelerle aynı sorumlu uhdesinde kalmak üzere bu kez .... TL için tazmin kararı verilmişti.
Daha sonra, bu tazmin hükmüne karşı sorumlu .... (Üst Yönetici) tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca .... tarih ve .... tutanak sayılı Kararında, “5393 Belediye Kanunu’nun “Belediye Meclisinin Yetkilerinin” başlıklı 18’inci maddesinin (e) bendinde; “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek” denilmek suretiyle üç yıldan fazla kiralamaların belediye meclisinin yetkisinde olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine aynı Kanunun 34. maddesinin (g) bendinde ise “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek” encümenin görevleri arasında sayılmıştır. Yukarda yer verilen mevzuat hükümleri ile belediyenin mülkü taşınmazların ve belediyenin tasarrufu altındaki kamuya ait alanların kiralanması işleminin yetkisi, üç yıla kadar olanlarda belediye encümeninde ve üç yıldan fazla olanlarda ise belediye meclisindedir. Dosya üzerinde yapılan incelemede, her ne kadar kamuya ait alanların kiralanabilmesi yönünde belediye meclisi ya da belediye encümeni kararı yoksa da, gerçekleştirilen kiralama işlemlerinin Belediye şirketince yapıldığı, kiralamaların sözleşme ile bağıt altına alındığı, dolayısıyla artık yetkili bir kiralama işlemi olduğu anlaşılmıştır. Yapılan işlemde usul yönünden bir aykırılık olmakla birlikte sözleşme ile işlem yasal hale geldiğinden ortada bir kamu zararı yoktur. Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, .... sayılı Ek İlamın …. inci maddesiyle; .... TL kamu zararı için verilen tazmin hükmünün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle yeniden hüküm tesisini teminen hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE” kararı verilmişti.
Temyiz Kurulunun bu bozma Kararı üzerine Dairemizce söz konusu dosyanın yeniden hüküm tesis edilmesi kapsamında görüşülmesi sonucunda düzenlenen .... tarih ve .... sayılı Ek İlamın ….’inci maddesiyle yeniden tazmin kararı verilmek suretiyle tazmin kararında ısrar edilmişti.
Bu ısrar kararına karşı sorumlu .... tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca .... tarih ve .... tutanak sayılı Kararla;
Esas yönüyle, her ne kadar kamuya ait alanların kiralanabilmesi yönünde belediye meclisi ya da belediye encümeni kararı yoksa da gerçekleştirilen kiralama işlemlerinin Belediye şirketince yapıldığı, kiralamaların sözleşme ile bağıt altına alındığı, dolayısıyla artık yetkili bir kiralama işlemi olduğunun anlaşıldığı, yapılan işlemde usul yönünden bir aykırılık olmakla birlikte sözleşme ile işlem yasal hale geldiğinden ortada bir kamu zararı olmadığı,
Sorumluluk yönüyle, .... İmar ve İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. Şti. tarafından …. tarihinde Belediye Başkanlığına yazılmış olan yazı ile belediyenin tasarrufunda olan kamuya ait alanlarda totem ve reklam tabelası kurulabilmesi için diğer özel şirketlerle sözleşme imzalanması izni istendiği, Belediye Başkanı .... tarafından yapılan bu isteğe olur verildiğinin görüldüğü, her ne kadar bu olur dayanak gösterilerek, .... İmar ve İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. Şti., adı geçen cep telefonu operatörleriyle baz istasyonu kurulması için sözleşme imzalamış olsa da verilen olurda iznin baz istasyonu için değil totem ve reklam tabelası kurulabilmesi için verildiği anlaşıldığı, dolayısıyla sadece bu belgelere dayanılarak, Şirket tarafından, Belediyenin tasarrufundaki gayrimenkuller üzerinde baz istasyonu kurmaları için ilgili firmalarla sözleşme yapılması ve karşılığında Şirkete gelir elde edilmesi hususunda Belediye Başkanının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı,
gerekçeleriyle .... TL tazmin hükmünü .... tarih ve .... tutanak sayılı Kararında da belirtildiği üzere tekrar bozarak dosyada yeniden hüküm tesis edilmesi amacıyla Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.
Temyiz Kurulunun anılan son bozma Kararına istinaden Denetçisi tarafından düzenlenen …. tarihli Ek Rapor ve ekleri ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin (e) bendinde, “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek” denilmek suretiyle üç yıldan fazla kiralamaların belediye meclisinin yetkisinde olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Kanun’un 34’üncü maddesinin (g) bendinde ise “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek” encümenin görevleri arasında sayılmıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde belediyelerin de bu Kanuna tabi olduğu ifade edilmiştir. Dolayısı ile belediyeler adı geçen Kanunda bulunan hükümler doğrultusunda kiralama işlemlerini yapacaklardır.
5393 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinin (e) bendi ile 34’üncü maddenin (g) bendinde taşınmazlara ilişkin yetki açıkça sayılmıştır. Belediye meclisi veya encümen kararı olmaksızın belediye taşınmazları üzerinde belediye başkanı imzası ile tasarrufta bulunulamayacaktır.
Baz istasyonu kurulması için yer kiralanması, Belediye ile GSM operatörleri arasında mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılması gereken bir işlemdir. Belediyece yapılması gereken kiralama işleminin Belediye Başkanı oluruyla Belediye Şirketine bırakılması ve Şirketçe Belediyenin tasarrufundaki yerlerin kullanımı yukarıda hüküm altına alınan mevzuat kapsamında mümkün değildir.
Bu açıklamalar çerçevesinde, Belediyenin tasarrufunda olan yerleri kiraya verme yetkisinin, belediye şirketi olan .... İmar ve İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. Şti.’ne verilmesi nedeniyle uğranılan kira kaybı sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiş olup bu zararın da Belediye Başkanına ödettirilmesi gerekir.
Ancak, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrasında, “Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, bozar ya da Kurul üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırır. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.” denildikten sonra 8’inci fıkrasında, “Daire ilk kararında ısrar eder ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.” denilerek dairelerce verilen ısrar kararlarının Temyiz Kurulunca bozulması halinde, dairelerin bu bozma kararına uymalarının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.
Somut olayda da, .... tarih ve .... sayılı asıl İlamın ….’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün Temyiz Kurulunun .... tarih ve .... tutanak sayılı Kararıyla bozulması üzerine .... tarih ve .... sayılı Ek İlamın ….’inci maddesiyle verilen tazmin hükmü .... tarih ve .... tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla bozulmuş, .... tarih ve .... sayılı Ek İlamın ….’inci maddesiyle verilen ısrar kararı Temyiz Kurulunun .... tarih ve .... tutanak sayılı Kararıyla tekrar bozulmuştur. Bu durumda, 6085 sayılı Kanun’un yukarıda zikredilen hükmü uyarınca bu bozma kararına Dairemizce uyulması gerekmektedir.
Bu nedenle, Temyiz Kurulunun .... tarih ve .... tutanak sayılı Kararıyla verilen bozma kararına uyularak .... TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.