Toplu sözleşmenin “Giyim ve Koruyucu Eşya Yardımı” başlıklı 45’inci maddesi gereğince işçilere yapılan ayni giyim yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
… Belediyesi ile ...arasında yapılan toplu sözleşmenin “Giyim ve Koruyucu Eşya Yardımı” başlıklı 45’inci maddesi gereğince işçilere yapılan ayni giyim yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmadığı görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Ücretin Tarifi” başlıklı 61’inci maddesinin bir ve ikinci fıkralarında, “Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesinde ise, “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,
…
vergi tevkifatı yapılır.
…” denilmektedir.
İlgili Kanunun müteferrik istisnaları düzenleyen 6 ncı bölümünün “Teçhizat ve Tayın Bedellerinde” başlıklı 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasında ise:
“Demirbaş olarak verilen giyim eşyası gelir vergisinden müstesnadır (Resmi ve özel daire ve müesseselerce hizmet erbabına işin icabı olarak verilen ve bunların işten ayrılmaları halinde geri alınan giyim eşyası),”
Hükmüne yer verilmiştir.
Adı geçen maddenin parantez içi hükmünde demirbaş olarak verilen giyim eşyasından neyin anlaşılması gerektiği “ resmi ve özel daire ve müesseselerce hizmet erbabına işin icabı olarak verilen ve bunların işten ayrılmaları halinde geri alınan giyim eşyası" olarak tarif edilmiştir. Yani bu durumda bahsi geçen giyim eşyasının gelir vergisinden istisna olmasının şartları, işin gereği olarak verilmesi, demirbaş niteliğinde olması ve hizmet erbabı işten ayrılacak olsa geri alınabilir olmasıdır.
Yukarıda açıklanan hükümler doğrultusunda, … Belediyesi’nce çeşitli birimlerde görev yapmakta olan işçi personele toplu iş sözleşmesinin 45’inci maddesi gereğince verilen giyim eşyasının ücret kavramı içinde düşünülmesi gerekmektedir. Söz konusu ödemeye istinaden alınan lüzum müzekkeresinde hizmet erbabına verilen giyim eşyasının işten ayrılmaları halinde kendilerinden geri alınacağını ve demirbaş niteliğinde olduğunu belirten herhangi bir hüküm yoktur. Keza işçilere giyim eşyası olarak verilen takım elbise, ayakkabı, deri ceket ve gömleğin işin icabı olarak verilme amacından uzak olduğu görülmektedir. Bu nedenle, söz konusu giyim yardımı gelir vergisine tabidir. Bu yardımdan gelir vergisi kesilmemesi sonucu ise kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla işçi personele toplu iş sözleşmesi gereğince yapılan ve ücret mahiyetinde olan giyim yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu meydana gelen ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Fen İşleri Md.) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (Tekniker) …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,
(Üye …’ın “Toplu iş sözleşmesi gereğince işçilere yapılan ayni yardımlar ücret mahiyetindedir. Bu ödemlerden gelir vergisi kesintisi yapılmaması hususunun ayrıca Maliye Bakanlığı’na bildirilmesi gerekir.” şeklindeki ilave görüşü ile),