Temizlik İşleri Müdürlüğü’ne vekalet eden personele asilde aranan bazı şartları taşımadığı halde vekalet ücreti (zam ve tazminat farkı) ödenmesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, Temizlik İşleri Müdürlüğü’ne vekalet eden …’ya asilde aranan bazı şartları taşımadığı halde vekalet ücreti (zam ve tazminat farkı) ödenmesi sonucu … TL tutarında kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’nci maddesinde,
“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.
……
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin ‘Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar’ başlıklı 7’inci maddesinde, ‘Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3)Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, " şeklinde hüküm yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 175 inci maddesinin ikinci bendinde "Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.’ denilmektedir.
2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının "Vekalet" başlıklı 9 uncu maddesinde " 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.’ hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere, kurumlarınca bir kadroya vekalet ettirilen kişilere zam ve tazminat farkı ödenmesi için bu kişilerin asil kadroda aranan genel ve özel şartları bir arada taşımaları gerekmektedir.
Temizlik İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …, asilde aranan “Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını taşımadığından vekalet edilen görevin zam ve tazminatlardan fazla ve farklı olanların ödenmesi mümkün değildir.
Sorumluların savunmalarına dayanak teşkil eden Danıştay 11. Dairesi Kararı’ndaki “… asilde aranan şartları taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekalet aylığı ödenemeyeceği açık olmakla birlikte, Anayasanın 18’inci maddesinde düzenlenen ve angaryayı yasaklayan hükmü uyarınca, davacının fiilen yürüttüğü görev karşılığında bazı maddi haklara hak kazanacağı, ancak yüksek öğrenim mezunu olmaması nedeniyle zam ve tazminatları alamayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.” ifadesiyle de açıkça belirtildiği gibi asilde aranan şartları taşımayan vekile zam ve tazminat farkı verilemez. Danıştay Kararı’nda Anayasanın 18’inci maddesinde düzenlenen ve angaryayı yasaklayan hüküm uyarınca “vekalet aylığına eşdeğer bir ödeme” yapılmalı denilmekte ise de, söz konusu “vekalet aylığına eşdeğer ödemenin” nasıl tespit edileceğinin ve kimlere ödeneceğinin kanun ve yönetmeliklerle düzenlenmesi gerektiği aşikar olup, yürürlükte söz konusu durumu düzenleyen herhangi bir mevzuat hükmü yer almazken idarenin insiyatif alarak böyle bir ödeme yapabilmesi mümkün değildir.
Her ne kadar Denetçi tarafından kamu zararından Muhasebe Yetkilisi … da sorumlu tutulmuş ise de, ödeme emri belgesine Gerçekleştirme Görevlisi ve Harcama Yetkilisi olarak aynı kişinin imza attığı anlaşıldığından, söz konusu kişinin kamu zararından sorumlu tutulmamasına,
Bu itibarla, Belediyede Temizlik İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …’ya, asilde aranan “Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını taşımadığı halde vekalet edilen kadronun zam ve tazminat farkının ödenmesi nedeniyle oluşan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama yetkilisi …’ya münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,