Hakediş Ödemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların dinlenmesi sonucunda;
Raporda, …. TL sözleşme bedelli …. Ltd. Şti. yükleniminde olan “.... 2019-2020 Yıllarına Sari Restorasyonu” işine ilişkin ihale eki birim fiyat teklif cetvellerinde yer alan ÖZEL-03 no.lu pozun yine cetvellerde yer alan ÖZEL-22 no.lu poz ile mükerrerlik oluşturması sonucu kamu zararına neden olunduğu belirtilmişse de;
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme türleri” başlıklı 6’ncı maddesinin (c) fıkrasında,
“Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda;
c) Yapım işlerinde; ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine, …dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme,
…
düzenlenir.”,
denilmektedir.
İşe ait Sözleşmenin “Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6’ncı maddesinde, “6.1. Bu Sözleşme, birim fiyat sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan ön ve/veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak, İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan bedel üzerinden akdedilmiştir.
6.2. Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar ... esas alınır.” ,
hükümleri yer almaktadır.
İhale dokümanları arasında yer alan “Birim Fiyat Teklif Mektubu”nun 1’inci maddesinde ise, “Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. ... ” beyan ve taahhüdü ile 5’inci maddesinde, “Teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarının ve mahiyetinin ihale dokümanında yer alan teknik şartnameye ve projelere uygun olduğunu kabul ediyoruz.” ifadesine yer verilmiştir.
Buna göre, birim fiyatlı işlerde, sözleşmenin bedeli, idarece hazırlanan birim fiyat tariflerine dayalı olarak istekli tarafından teklif edilen fiyatlar üzerinden oluşmaktadır. Dolayısıyla yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar esas alınmaktadır.
Sözleşme dokümanı ekinde yer alan ve mükerrerlik arz ettiği iddia edilen ÖZEL-03 no.lu pozun birim fiyat tarifinde “zayiat ve kaynak vb. giderler dahil” ifadesi yer almakta olup, ÖZEL-22 no.lu poz ise mevcut çelik konstrüksiyon kaynak uygulamasının kaynak mühendisliği gereği gazaltı kaynak ile takviye edilmesi şeklinde tariflenmiştir.
Bahsi geçen işin devamı sırasında ortaya çıkan çelik konstrüksiyon ile güçlendirme yapılması gerekliliği üzere hazırlanan statik rapor ve güçlendirme projesine göre öncelikle çelik konstrüksiyon elemanlarının punto kaynak ile birbirine tutturulması işlemi yapılmış, daha sonra bu çelik konstrüksiyon elemanlarının birbirine kaynayarak yapının güçlendirilmesini sağlayacak olan (aynı imalat miktarı kadar-…. kg) gazaltı kaynak imalatı yapılmıştır. Burada çelik konstrüksiyon elemanlarının gazaltı kaynağından önce tutturulması için kullanılan punto kaynağından daha sonra çeliklerin ağırlığı ve taşıdığı yükün fazlalığı nedeniyle yapının güçlendirmesini sağlayabilecek yeterlilikte olmaması nedeniyle punto kaynağı yerine bu güçlendirmeyi sağlayacak olan gazaltı kaynağı kullanılmıştır.
Punto kaynağı işlemi, iki veya daha fazla metal levhayı bir elektrik akımından kaynak alanına basınç ve ısı uygulayarak birbirine kaynaklamak için kullanılan klasik kaynak yöntemleri arasındadır. Gazaltı kaynağı ise kaynak yapılırken bir gaz kullanarak metal parçaların birleştirilmesini sağlayan bir kaynak yöntemi olup, bu yöntemde, kaynak yapılacak metal parçaların ısısı, bir gaz kaynağı ile kaynak yapılacak olan metal parçaların arasına enjekte edilen gazın kullanımı ile sağlanır. Gazaltı kaynağı, yüksek hassasiyetli kaynak yapılabilmesine izin veren özel bir kaynak yöntemi olup, punto kaynağı ile kulanım amacı farklılık arz etmektedir.
İdare tarafından Yüksek Fen Kurulu Başkanlığına yazılan …. tarihli ve …. sayılı yazı ile eki anlaşmazlık tutanağında özetle, ÖZEL-22 pozunda ölçü tarifinin belirtilmemesi konusu ile birlikte ÖZEL-03 ve ÖZEL-22 pozlarının ödemesinde mükerrerlik oluşacağı belirtilerek yeni birim fiyat analizinin yapılması gerektiği hususunda görüş talebinde bulunulmuştur.
Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının …. tarihli ve …. sayılı görüş yazısında ise özetle, ihale eki kesin projede değişiklik yapılmadığı gerekçesi ile yeni birim fiyat teşkilinin uygun düşmeyeceği, yapılan işlerin bedellerinin teklif birim fiyatlar üzerinden ödenmesi gerektiği belirtilmiş olup, sorumlularca da bu görüşe istinaden yeni birim fiyat oluşturulmaksızın yapılan işlerin bedelleri teklif birim fiyatları üzerinden ödenmiştir.
Raporda, ÖZEL-03 pozun güçlendirme imalatının kaynak dahil tüm aşamalarını içerdiği gerekçesiyle ÖZEL-03 pozuna ilaveten ÖZEL-22 pozunun uygulanmasına ihtiyaç bulunmadığı belirtilmişse de, ÖZEL-03 no.lu poz ile ÖZEL-22 no.lu pozun analizlerinde kullanılan kaynağın nitelik yönünden birbirinden ayrıldığı, anılan pozların mükerrer imalat içermediği, zira iki pozun farklı amaç ve imalat için kullanıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ÖZEL-03 no.lu pozun birim fiyatları ile punto kaynağı ve ÖZEL-22 no.lu pozun birim fiyatları ile gazaltı kaynağı imalat bedellerinin ödenmesi hususunun mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.