Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “İş Tanımı” başlıklı 5 inci maddesinde,
“5.1. Sözleşme Konusu İş, Türkiye genelinde ve gerektiğinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile diğer ülkelerde ortaya çıkabilecek .......ile havadan mücadele hizmetlerinde kullanılmak üzere 366 saat 00 dakika uçuş garantili olarak 01 Haziran – 30 Eylül 2011 tarihleri arasında 2 adet amfibik uçak kiralanması” denilmektedir.
Teknik şartnamenin “Tanımlar” başlıklı 1.2.h bendinde, kiralama süresi (Kiralanacak hava araçlarının ....... sezonu içerisinde Teknik Şartnamede belirtilen kiralama başlangıç ve bitim tarihleri arasında geçen süre) olarak belirlenmiş, aynı şartnamenin “Kiralama Esasları” başlıklı 4.3.2 maddesinde, (Bir hava aracı için kiralama dönemine ait ödemeye esas garanti edilen toplam uçuş saati: Bir hava aracının göreve başlangıç tarihinden itibaren kiralama süresi sonuna kadar ki ödemeye esas garanti edilen günlük uçuş saatleri toplamıdır.) her bir hava aracı için kiralama dönemine ait ödemeye esas garanti edilen Toplam uçuş saati gün ve saat olarak tespit edilmiştir.
Buna göre garanti edilen süre, bir uçak için 01 Haziran – 30 Eylül 2011 tarihleri arasındaki 122 gün için her bir günde 01:30 saat garanti olmak üzere 183:00 saat, iki uçak için 2*183:00=366:00 saattir.
01 Haziran – 30 Eylül 2011 tarihleri arasında toplam garanti edilen uçuş saatinden düşülmesi gereken herhangi bir ceza ve bakım talebi olmamış ve 265:30 saat uçuş gerçekleşmiştir.
Teknik Şartname Madde 3.3’ e göre, hava araçları 01 Haziran – 30 Eylül 2011 tarihleri arasında gündoğumu-günbatımı arasında .........vuku hariç uçmasalar dahi göreve gidecek şekilde devamlı hazır bekleme durumundadırlar.
Teknik şartname Madde 5.4’ e göre de Yüklenici, kiralama süresince hava araçlarının uçuş ekibi ile bakım ve yardımcı personelinin uçuşa uygunluk, sağlık raporu, sertifika, geçici oturma müsaadeleri gibi teknik ve yasal zorunluluklarının yerine getirilmesinden, uçakların ve bunlarla ilgili yedek parçaların ve gerekli ise ....... maddesinin gümrük işlemlerinin yapılarak Türkiye’ ye getirilmesinden,......maddesinin depolanmasından, uçakların periyodik bakımlarının yapılmasından, yağ, yakıt ikmallerinin yapılmasından, ücretlerinin ödenmesinden, uçak üretici firmasının teknik yayınları ve Türk Sivil Havacılık Kanunu ile ilgili diğer mer’i mevzuat hükümlerinin yerine getirilerek, usulüne uygun olarak Türk Hava sahasında uçuş emniyetini sağlayacak şekilde uçurulmasından, konma, konaklama, emniyet, iniş ve kalkışından bu konularla ilgili müsaadelerin alınmasından ve gerekli ücretlerin ödenmesinden sorumludur.
Bu gerçekler ışığında İdarece, ihale dokümanında belirlenen tarihler arasında kiralanacak hava araçları için öngörülen 366:00 saatlik garanti karşılığı tutarın Tip sözleşme Madde 12.1’e göre 15’er günlük periyotlar halinde yükleniciye ödendiği anlaşılmıştır.
Denetçi görüşünde, uçulmayan saatlere isabet eden tutarın ödenmesi, yapılmayan işin bedelinin ödenmesi olarak değerlendirilmiş ve Sözleşmenin 12’nci maddesindeki “Toplam garanti edilen saat için son hakedişte (+,-) bakiye hesaplamasına göre tahsil veya ödeme cihetine gidilecektir.” hükmüne göre son hakediş esas alınarak garanti edilen uçuş süresi ile gerçekleşen uçuş süresi arasındaki farkın tahsil veya ödeme suretiyle mahsubunun yapılması gerektiği iddia olunmuştur.
İhale dokümanı ve savunmalardan Yüklenicinin, uçakların havada bulunduğu zaman dilimindeki maliyetlerinin yanı sıra uçakları uçuşa hazır bulundurduğu zaman dilimindeki maliyetlere de katlandığı anlaşılmaktadır. İhaleye bir uçak için günlük 1.5 saatlik garanti uçuş süresi ile 122 gün üzerinden çıkılmıştır. 2 uçak için toplam 366 saat garanti uçuş süresi olarak ihale sonuçlandırılmıştır. Yüklenici teklifini verirken sadece havada bulunulan süreyi değil, 122 gün uçakları İdareye tahsis etmenin bedelini de göz önünde bulundurmuştur. Bu nedenle fiilen gerçekleşen uçuş süresi, garanti edilen uçuş süresi içinde kaldığı müddetçe ödemelerde garanti edilen uçuş süresinin esas alınması gerekmektedir.
Ayrıca işin konusu, olası orman yangınlarında kullanılmak üzere amfibik uçak kiralanmasıdır. Yani .......olmadığında bu uçaklar kullanılmayacaktır. Geçmiş yıllar istatistikleri ve .......çıkma olasılığı göz önüne alınarak günlük uçma süresi belirlenip ihaleye çıkıldığı görülmektedir. Bu bakımdan sözleşme süresi içinde çıkan .......gerçekleşen uçuş süresi ile öngörülen uçuş süresi arasında fark olması doğaldır. Bu nedenle, garanti uçma süresinden fiili uçuş süresinin mahsup edilerek kamu zararı tespiti mümkün değildir.
Bunun yanında, Sözleşmenin 12 nci maddesindeki “Toplam garanti edilen saat için son hakedişte (+,-) bakiye hesaplamasına göre tahsil veya ödeme cihetine gidilecektir.” hükmü ile, yükleniciye hak ediş ödemesi yapılırken yükleniciden mahsup edilmesi gereken vergiler, varsa avans ve cezanın dışında gerek kiralama dönemi içerisinde 31 gün olarak gerçekleşen aylardan arta kalan birer günler (Mayıs-Temmuz-Ağustos ayları) ve gerekse sözleşmenin döviz üzerinden tanzim edilmesi, ödemelerin ise fatura tanzim tarihindeki Merkez Bankası Döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle gerçekleşmesi esnasında yapılmış olabilecek hesap hatasının düzeltilmesi ile beraber yukarıda bahsedilen aylara tekabül eden birer günlük garanti ödemelerinin şartnamenin ve sözleşmenin ödeme maddelerinde belirtilen (+-) mahsuplaşma yolu ile düzeltilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen gerekçelerle, “........İşletmesi” yüklenimindeki ........-Euro sözleşme bedelli “2 adet Amfibi Uçak Kiralaması İşi” nde, sözleşmeye göre garanti edilen uçuş süresi ile gerçekleşen uçuş süresi arasındaki fark nedeniyle kesinti yapılmadan yükleniciye ödemede bulunulması teknik şartname ile sözleşme hükümlerine uygun olduğundan ........TL için ilişecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,