Taksitli taşınmaz satışlarından damga vergisi ve kanuni faiz alınmaması
Belediye tarafından yapılan taksitli taşınmaz satışlarında,
A- Sözleşme damga vergisinin kesilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde yer alan düzenlemeyle 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılan bütün ihaleler için istisnalar dışında sözleşme yapma zorunluluğu getirilmiştir.
Aynı Kanun’un 61’inci ve 57’nci maddesinde yer alan hükümler ile sözleşme yapma zorunluluğuna istisna getirilmiş ve satış ihalelerinde müşterinin onaylanan ihale kararının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde ihale bedelini ve ödemesi gereken vergi, resim ve harçları yatırması halinde sözleşme yapılmasının zorunlu olmadığı belirtilmiştir. Bu bağlamda, takside bağlanmış satışlarda, taahhüdün tamamı peşinen yerine getirilmediği için, sözleşme yapılması zorunludur.
... Büyükşehir Belediyesi tarafından 2888 ada, 4 parselde bulunan 10.734,46 m2 taşınmaz ile 4817 ada, 1 parselde bulunan 13.000 m2 taşınmazın satışına ilişkin İdari Şartnamelerin 13’üncü maddesine göre alıcı “2886 sayılı Kanunun 31. maddesi gereğince ihale kararının İta Amiri tarafından onaylanması vizesinin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde, ihale alıcısı geçici teminatı kesin teminata çevirerek, ihale karar pulu, KDV ve gazete ilan masraflarının tamamını ve ihalede belirlenen bedelin % 40’ını Belediyemiz veznesi veya banka hesabına ödemek zorundadır.”, 14’üncü maddesinde ise “Satışı yapılacak taşınmazın ihale de belirlenen bedelinin % 40’ı ihale kararının İta Amiri tarafından onaylanması vizesinin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde, geriye kalan kısım ise ilk ödemenin yapıldığı tarihi takip eden 8 ay içerisinde 8 eşit taksitte ödenecektir.”, aynı maddede ayrıca “İhale bedeli 8 aylık bir ödeme planı üzerine kurulmuştur.” denilmek suretiyle taksitle satış vurgulanmıştır.
Şartnamenin 26’ncı maddesinde ise, “İş bu şartname 26 maddeden ibaret olup, 2886 sayılı kanunda belirtilen mukavele yerine kaimdir” hükmü yer almaktadır. Buna göre söz konusu satışlara ilişkin şartnamelerin sözleşme hükmünde değerlendirilmesi gerekmektedir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ‘Kağıtların mahiyetlerinin tayini’ başlıklı 4. maddesinde yer alan düzenlemeye göre damga vergisinin konusunu oluşturan bir kağıdın ihtiva ettiği hüküm ve manaya bakılır. Dolayısıyla, bahis konusu şartnameler damga vergisi açısından da sözleşme mahiyetindedir.
Bu itibarla, taşınmaz satışlarından sözleşme damga vergisinin kesilmemesi sonucu oluşan toplam ...TL kamu zararının, Belediye Başkanı ...ile Mali Hizmetler Daire Başkanı ...'a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, aynı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere,
(Daire Başkanı ...“Sözleşme olmadığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşın)
oy çokluğuyla,
B- Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak kanuni faiz alınmaması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiş ise de,
Belirtilen Yönetmeliğin 1’inci, 2’inci ve 62’nci maddelerine göre taşınmaz satışı durumunda belirtilen Yönetmelik hükümlerinin kapsamına sadece Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı girmektedir. Aynı Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde göre ise Hazine “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adını”, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz “Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazları” ifade etmektedir.
Bu itibarla, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğin 62’nci maddesindeki taksitli satışlardan faiz alınacağına dair bu hükmün mahalli idareleri kapsamadığı anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına
(Üye ...’ nın “2886 sayılı Kanun’da taksitli satışı düzenleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Taksitli satışlar Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Bu doğrultuda Belediyelerin taksitle satış yapmaları mümkün değildir. Yapılması halinde ise Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre faiz ödenmesi gerekir. Dolayısıyla kamu zararı doğmuş olup, raporda belirtilen tutarın sorumlularına ödettirilmesi gerekir.” yönündeki ayrışık görüşüne karşı)
oy çokluğuyla karar verildi.