Vekalet Ücreti ve Özel Hizmet Tazminatı
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68’inci maddesinin b fıkrasında, kurumların 1’inci ve 2’nci dereceli kadrolar için en az 10 yıl, 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği ve aynı Kanunun Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları başlıklı 86’ncı maddesinde kimlere ne şekilde vekâlet verileceği, 175’inci maddesinde de vekâlet edenlere vekâlet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 7’nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,”
666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 1’inci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 9’uncu maddesinde,
“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile… en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
……
Birinci fıkra kapsamına giren personelden, kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.” hükümleri yer almıştır.
Biyolog olan …’ın 30.12.2014 gün ve 13104 sayılı olur ile 2.1.2015 tarihinden geçerli olmak üzere 1’inci dereceli Sağlık İşleri Müdürlüğüne vekâleten görevlendirildiği, … 15.10.2007 tarihinde belediyede sözleşmeli olarak işe başladığı ve 2013 yılında kadroya geçtiği, 5 ay 29 gün askerliğinin bulunduğu, üniversite sonrası özel sektör çalışmasına ait 95 günün olduğu ancak 657/68-B kapsamında değerlendirilecek özel sektör hizmetinin (95 x 3:4) 72 güne tekabül ettiği, böylece 657/68-B maddesinde aranan toplam hizmetinin 1.1.2015 tarihi itibariyle 8 yıl 3 ay 4 gün olduğu, dolayısıyla 10 yıl hizmetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. 1’inci dereceli kadroya atanmada 657/68-B ve Yönetmelik maddesinde ki hizmet ve öğrenim şartının olması gerekir. Aynı durum vekâleten yapılan atamalarda da gerekir. …’ın hizmet şartı tutmadığı için müdürlüğe ait kadronun ek ödeme farkını alması mümkün değildir.
… Sendikası ile … Belediyesi arasında yapılan 1.3.2015-31.12.2015 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin Ödenen Zam ve Tazminatlar başlıklı 28’inci maddesinde, “Belediyemizde hizmetlerin kesintiye uğramadan sürdürülebilmesi için 657 Yasanın 86’ncı maddesine göre norm kadroda tahsis edilen ve vekâleten yürütülen müdürlüklerde vekil müdür olarak görev yapan personelin kadrosunun ve vekâleten yürüttüğü müdürlük kadrosunun zam ve tazminatları ile diğer haklardan, yüksek olanı ödenir.” hükmü itibariyle söz konusu ödemenin yapıldığı savunmada ileri sürülmüş ise de, toplu sözleşme konusu olmayan ve Kanun ile Bakanlar Kurulu Kararına aykırılık teşkil eden maddenin uygulanması mümkün değildir.
Toplu İş Sözleşmesinin Ödenen Zam ve Tazminatlar başlıklı 28’inci maddesinde, 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesine göre norm kadroda tahsis edilen ve vekâleten yürütülen müdürlüklerde vekil müdür olarak görev yapanlara ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Asilde aranan şartları taşımayanlarla ilgili yapılan görevlendirmenin yasada öngörülen koşulları taşımadan yapılan bir görevlendirme olduğu göz önüne alındığında, asilde aranan şartları taşımayanların vekâleten görevlendirilmesi olamayacağına göre bu maddeye göre de ödeme yapılması mümkün değildir. Vekaletten kaynaklanan özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının sosyal denge ödemesi olarak yapıldığı, özel hizmet tazminat farkı ile ek ödeme farkı ödemelerinin damga vergisi hariç her hangi bir vergi ve kesintiye tabi olmadığı halde bu ödemelerin gelir vergisine tabi tutulduğu ve gelir vergisinin de belediye tarafından karşılandığı da anlaşılmıştır. Öte yandan bu maddede yapılan düzenlemenin sözleşme konusu olamayacağı açık olmakla birlikte olabileceğinin kabul edilmesi halinde bile 2015 yılı için belirlenen 753,426 TL ile 789,298 TL’lik üst sınırın söz konusu ödemelerle aşıldığı, dolayısıyla her halükarda söz konusu ödemelerin kamu zararı oluşturduğu alenidir.
… Belediye Meclisi 7.12.2015 gün ve 377 sayılı kararıyla Sağlık İşleri Müdürlüğünün kadro derecesini 4 olarak belirlediğinden dolayı Aralık 2015 itibariyle …’ın hizmet yılı açısından sorunu kalmadığı, ancak öncesi dönem için 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9’uncu maddesi eki (I) sayılı cetveldeki ek ödeme oranlarından % 170 yerine % 130 üzerinden kendisine ödeme yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, asilde aranan şartları taşımadığı halde, Sağlık İşleri Müdürlüğüne vekâlet eden …’a ek ödeme farkının hatalı ödenmesi suretiyle …. TL kamu zararı oluşmuştur.
b) Biyolog olarak çalışan …’ın özel hizmet tazminatının % 94 yerine % 106 ve % 97 üzerinden ödenmesi:
05.01.2015 gün ve 2015/7177 sayılı (Resmi Gazete: 10.01.2015/29232) Bakanlar Kurulu Kararının 3’üncü maddesinde, “17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanmasına 2015 yılında da devam olunur.” hükmü yer almıştır. …’ın 17/04/2006 gün ve 2006/10344 sayılı “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” başlıklı Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı Cetvel (F) Sağlık Hizmetleri 6-a-1’sine göre % 94 özel hizmet tazminatı alması gerektiği anlaşılmıştır.
…’a % 94 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi gerekirken daha yüksek oranda özel hizmet tazminatı ödenmesi suretiyle … TL kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, a fıkrasında açıklandığı üzere … TL ve b fıkrasında açıklandığı üzere .. TL olmak üzere, sebep olunan toplam … TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.