Süre Uzatımı
...........Genel Müdürlüğü’nün 2011 yılı yatırım programında yer alan ve 26.05.2011 tarihinde ....... Ltd. Şti’ne ihale edilen ......TL sözleşme bedelli “..........İşi”nde, iş yeri teslimi yapıldıktan sonra söz konusu işle ilgili olarak başlangıç ödeneğinin olmadığı gerekçesiyle süre uzatımı verilmesi ve bu uygulama nedeniyle 2011 yılına ait ödeneklere ilişkin fiyat farkının 2012 yılı indeksleri ile hesaplanması sonucunda ......TL kamu zararına neden olunduğu hususunun sorgu konusu yapıldığı konusuyla ilgili olarak,
........Projesi” ne ilişkin 27/04/2011 tarihli İhale Onay Belgesinde “Kullanılabilir Ödenek Tutarı” kısmında bahse konu projenin ihale edilmesine esas ödenek miktarının belirtildiği, bu nedenle adı geçen ihalenin bütçede ödeneği olmadığı halde ihale edilmesi gibi bir husus bulunmadığı, düzenlenen süre uzatımı ve ödenek aktarılması konulu yazıda, “ödenek yetersizliği” şeklinde yer verilen ifadenin sehven kullanıldığı, bahse konu projenin başlangıç ödeneğinin bulunmaması gibi bir durumun söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, sorumlular savunmalarında, iş programının yüklenici tarafından hazırlanması ve idare onayına sunulması süresinin 15 (onbeş) gün, idare tarafından da onaylanma süresinin de 10 (on) gün olarak belirlendiğini, projede 30.11. 2011 tarihinde yer tesliminin yapılması nedeniyle 2011 yılı Aralık ayı sonuna kadar kalan süre olan 32 gün içerisinde iş programının yapılması, idarece onaylanması ve yüklenici tarafından imalat yapılarak hakedişe bağlanmasının mümkün olmadığını belirtmiş, uygulamanın dayanağı olarak Sözleşmenin İş Programı ve ödenek Dilimi başlıklı 8. Maddesinin 3. Bendinde yer alan, “Yükleniciye, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle veya sözleşmenin ifasının gecikmesine idarenin kusurunun sebep olduğu durumlarda süre uzatımı verilmesi halinde, uzatılan süreye göre yüklenici tarafından hazırlanan ve idarece onaylanan revize iş programına uygun olarak yapılan işler için fiyat farkı hesaplanır.” Hükmünü göstermişlerdir.
4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde,
“ Madde 10- Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir:
a) Doğal afetler.
b) Kanuni grev.
c) Genel salgın hastalık.
d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı.
e) Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, idare tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için, yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur.”
Sözleşmenin İş Programı ve ödenek Dilimi başlıklı 8. Maddesinin 3. Bendinde de “Yükleniciye, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle veya sözleşmenin ifasının gecikmesine idarenin kusurunun sebep olduğu durumlarda süre uzatımı verilmesi halinde, uzatılan süreye göre yüklenici tarafından hazırlanan ve idarece onaylanan revize iş programına uygun olarak yapılan işler için fiyat farkı hesaplanır.” denilmektedir.
Bu itibarla, işin ihale sonrasındaki uygulama sürecine bakılacak olursa idarenin yer teslimini 30.11.2011 tarihinde yerine getirerek üzerine düşen görevi yerine getirdiği, sorumluların “Aralık ayı sonuna kadar kalan süre olan 32 gün içerisinde iş programının yapılması, idarece onaylanması ve yüklenici tarafından imalat yapılarak hakedişe bağlanması mümkün olmadığından” şeklinde ileri sürdükleri hususların 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 10 uncu maddesinde sayılan mücbir sebeplerden olmadığı ve ayrıca bu gerekçenin her hangi bir süre uzatımı kararında yer almadığı görüldüğünden, 2011 yılı sonu için çalışılacak 32 takvim gününde yapılması gereken işe karşılık gelen .......TL ödenek tutarının 2012 yılına aktarılması suretiyle, fiyat farkı hesabında, güncel indeks olarak 2011 yılı aralık ayı indeksleri alınması gerekirken, 2012 yılı indekslerinin alınmasının mümkün olmadığına,
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Yapım İşleri Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar”ın (RG:31.12.2012/24890-3. Mükerrer) 8 inci maddesi 2 inci fıkrasında, “Herhangi bir aya ait onaylı iş programındaki ödenek harcanamadığı taktirde, daha sonraki aylarda yapılacak hak edişlerde , hak ediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksi uygulanır.” denilmektedir. Ancak denetçi tarafından fiyat farkına ilişkin kamu zararı hesap edilirken güncel indeks olarak iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksi yerine bir önceki ayın indeksi kullanılmıştır. Bu itibarla, fiyat farkı hesabında güncel indeks olarak iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksi kullanılmak suretiyle yeniden yapılan hesaplama sonucu bulunan ...... TL kamu zararının ........ müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle