Belediye Başkanına mevzuata aykırı olarak gösterge aylığı, ek gösterge aylığı, taban aylık ve kıdem aylığı ödemeleri yapılması:
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının özlük hakları” başlıklı 39’uncu maddesi aynen,
“Belediye başkanına nüfusu,
a) 10.000'e kadar olan beldelerde 70.000,
b) 10.001'den 50.000'e kadar olan beldelerde 80.000,
c) 50.001'den 100.000'e kadar olan beldelerde 100.000,
d) 100.001'den 250.000'e kadar olan beldelerde 115.000,
e) 250.001'den 500.000’e kadar olan beldelerde 135.000,
f) 500.001’den 1.000.000’a kadar olan beldelerde 155.000,
g) 1.000.001’den 2.000.000’a kadar olan beldelerde 190.000,
h) 2.000.001’den fazla olan beldelerde 230.000,
Gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık brüt ödenek ödenir. Nüfusu 50.001'den az olan il merkezi beldelerde bu ödeneğin hesaplanmasında (c) bendinde belirtilen gösterge rakamı esas alınır.
Belediye başkanının görevli, izinli ve hasta bulunduğu sürelerde ödeneği kesilmez.
Belediye başkanlığı yapmış olanların, personel kanunlarına tâbi bir kadroya atanmaları hâlinde belediye başkanlığında geçen süreleri memuriyette geçmiş sayılır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca Devlet memurları ile bakmakla yükümlü bulundukları için uygulanan sosyal hak ve yardımlar, aynı esas ve usullere göre belediye başkanları ile bakmakla yükümlü bulundukları için de uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Belediye Başkanı …’a, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 39’uncu maddesi uyarınca, 115.000 gösterge rakamına 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun (K) cetvelinde yer alan “5393 sayılı Belediye Kanununun 39 uncu maddesinde yer alan göstergeler, 1/1/2015-31/12/2015 tarihleri arasındaki dönemde “2.280” rakamının eklenmesi suretiyle uygulanır.” Hükmü uyarınca 2.280 gösterge rakamı eklenerek 117.280 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık brüt ödenek ve bakmakla yükümlü oldukları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda ödenmesi öngörülen sosyal hak ve yardımların ödenmesi gerekmektedir.
Ancak, Anılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak Belediye Başkanı …’a 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda öngörülen ödenek ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda ifade edilen sosyal haklara ek olarak gösterge aylığı, ek gösterge aylığı, taban aylık ve kıdem aylğı ödemeleri yapılması sonucu, hesap detayı aşağıdaki tabloda gösterilen … TL kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Sorumluların savunmalarında belirtmiş oldukları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 16.02.2015 tarihli yazıda bahsedilen husus, …’ın belediye başkanı olduktan sonra kendisi adına Sosyal Güvenlik Kurumu’na belediye tarafından ödenecek sigorta primlerinin izahatından ibarettir. Şöyle ki 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prime Esas Kazançlar” başlıklı 80 inci maddesinin ilgili kısmında, “…Bu Kanuna göre ilk defa 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanların prime esas kazançlarının hesabında,
a) Aylıklarını personel kanunlarına göre alan sigortalılar için,
1) İlgili kanunları uyarınca aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarları,
2) Memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarları,…” denilmekte, aynı maddenin belediye başkanlarının sigorta primine esas kazançlarını izah eden kısmında ise aynen
”… d) Büyükşehir belediye başkanları için bakanlık genel müdürünün, diğer belediye başkanları için ise öğrenim durumları itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre yükselebilecekleri dereceyi aşmamak kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin “VIII. Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (d) bendinde belirtilenlerin prime esas kazançları …”, denilmektedir. Dolayısıyla Kastamonu Belediyesine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen 16.02.2015 tarihli yazıda yer alan “… emeklilik yönünden derece kademe-ek gösterge-taban aylık-kıdem aylığı ve en yüksek devlet memuru ek gösterge tutarının eklenmesi suretiyle bulunacak olan miktardan emekli keseneklerinin gönderilmesi gerektiği…” ifadesi, söz konusu ödeme unsurlarının belediye başkanının maaşına eklenmesi gerektiği anlamına gelmemekte, belediye başkanının sigorta priminin hesaplanmasında kullanılan bir yöntem olduğu anlamına gelmektedir. Bu yönteme göre belediye başkanlarının sigorta primine esas kazançları belirlenirken Mülki İdare Amirlerinin sigorta primine esas kazançlarına atıf yapılmaktadır.
Devlet memurlarının görev, hak ve yükümlülüklerini açıklayan en temel kanun olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146’ ncı maddesinde aynen“…Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)…” ifadesi yer almaktadır. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa göre memur sayılan Belediye başkanlarının özlük hakları da 5393 sayılı Belediye Kanunun 39’ uncu maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Belediye Başkanı …’a 115.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarda ödenek verilmesi, ayrıca devlet memurlarına sağlanan mali ve sosyal haklardan yararlandırılması gerekmektedir. Bunun dışında
Belediye Başkanı ….’ın ilgili belediyede memur olarak çeşitli unvanlarda çalıştığı dönemlere ilişkin ödeme unsurları 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ikincil mevzuatla düzenlenmektedir. Ancak belediye başkanının özlük hakları ayrı bir kanun olan 5393 sayılı Belediye Kanununda düzenlenmekte, dolayısıyla ….’ın maaşının bu doğrultuda ödenmesi gerekmektedir.
Sorumluların savunmalarında belirtiği Anayasal bir hak olan emeklilik hakkı, ancak kanunlar ve ikincil mevzuatla düzenlenen belirli kurallar dahilinde kullanılabilen bir haktır. Bu hakkın kullanılabilmesi için yerine getirilmesi gereken prim ödeme yükümlülüğü ise, memurun sınıfı, kadrosu, görevi, unvanı ve eğitim durumu gibi kriterler doğrultusunda kanunlar ve diğer mevzuat hükümlerine göre belirlenen aylığından kesinti yapmak suretiyle yerine getirilmektedir. Dolayısıyla savunmada belirtilen 5393 sayılı Belediye Kanununun 39’ uncu maddesinde anayasal bir hak olan emeklilik işlemleri ile ilgili ayrıntılı bir açıklama yapılmamış olması hususu, belediye başkanına 5393 sayılı Belediye Kanununda belirlenen ödenek dışında bir ödemenin yapılabileceği anlamına gelmez. Bu nedenle sorumluların savunmalarında değindikleri hesaplanan gösterge, ek gösterge, taban aylık ve kıdem aylığının büyük kısmının emekli keseneğine gittiği, maaş olarak ödenmediği hususu geçerli bir gerekçe olarak kabul edilemez. Zira emekli keseneğinin belediye başkanının kanunlarla belirlenmiş ödeneği üzerinden yapılması gerekmektedir. Kaldı ki ortada savunmada belirtildiği gibi bir kazanılmış hak durumu da yoktur. Personel kanunlarına göre aylık alanların sigorta primine esas kazançları ile belediye başkanının sigorta primine esas kazancı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanununda ayrı ayrı düzenlenmektedir. Dolayısıyla ….’ın şube müdürü olarak çalıştığı dönemdeki sigorta primine esas kazanç unsurlarını belediye başkanı iken hak etmesi mümkün değildir. Kendisi belediye başkanı olduktan sonra farklı bir statüye geçmiş, farklı mevzuat düzenlemelerine tabi olmuştur.
Sorumluların savunmalarında değindikleri diğer husus olan açıklamalı dergilerde belirtilen aylıklarını personel kanunlarına göre almayan sandık iştirakçileri hakkında da sınıfı, görev ve kadro unvanı, derecesi ve hizmet süreleri esas alınarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi emsali gibi işlem yapılacağı hususu da tamamen yukarıda anlatıldığı üzere, belediye başkanının sigorta primine esas kazancı belirlenirken 5510 sayılı Kanun gereği büyükşehir belediye başkanları için bakanlık genel müdürünün, diğer belediye başkanları için ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek gösterge tablosunun “Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfı” bölümünde yer alan emsallerine göre işlem yapılması gerektiği ile ilgilidir.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle, Belediye Başkanı ….’a mevzuata aykırı olarak gösterge aylığı, ek gösterge aylığı, taban aylık ve kıdem aylığı ödemeleri yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilen toplam … TL'nin, sorumlularına
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.