Avukat vekalet ücreti
Hukuk İşleri Müdürlüğünde fiilen çalışan avukatlara 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve toplu sözleşme ile belirlenen tutarın üzerinde vekâlet ücreti dağıtımı yapılması ve vekâlet ücreti alma hakkı olmayan personele ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Avukatlık Ücretinin Dağıtımı" başlıklı 82'nci maddesinde belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin dağıtımı hakkında 1389 sayılı Kanun'un kıyas yolu ile uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 659 sayılı KHK'nın "Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar" başlıklı 18'inci maddesinin birinci fıkrasında 1389 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı, diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu KHK'ya yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.
659 sayılı KHK'nın vekalet ücretinin dağıtımı başlıklı 14'üncü maddesinin 2'nci fıkrasının b bendinde, "b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (...)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez." denilerek avukatlık vekalet ücreti dağıtımında uygulanacak tavan sınır belirtilmiştir.
659 sayılı KHK'ya dayanılarak çıkartılan Vekalet ÜcretlerininDağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli" başlıklı 6'ncı maddesinde,
"(l)Emanet hesabında toplanan vekalet ücretleri, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı, (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere, aşağıdaki şekilde dağıtılır:
a)Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55 'i, vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40 'ı eşit olarak ödenir.
b)Davanın takibi ve sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte hizmeti
geçenlere (a) bendine göre ayrılan hisseler bu kişilerin hizmet ve karara tesir derecesine göre
hukuk birim amiri tarafından paylaştırılır.
c)Dağıtımı yapılmayan %5 'lik kısım muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedilir."
denilmiş ve dağıtımın nasıl yapılması gerektiği detaylandırılmıştır.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'na göre yapılan ve 2014-2015 yıllarını kapsayan toplu sözleşmenin "Avukatlık Vekâlet Ücreti" başlıklı 21'inci maddesi ile 2014 ve 2015 yıllan için 659 sayılı KHK'nın 14'üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen 10.000 gösterge rakamının 13.000 olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Sonuç olarak, hukuk işlerinde fiilen görev yapan ve hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukat kadrolarında bulunan kişilerin 2014 ve 2015 yılları vekâlet ücret ödemelerinde yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca 13.000 gösterge rakamının uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla hukuk işlerinde fiilen çalışan bir avukata 2015 yılında en fazla 12.961,10 TL (13.000*12*0,083084) brüt vekâlet ücreti ödenebilecektir. Yapılan incelemelerde 2015 yılında dağıtılan vekâlet ücret ödemelerinde bu sınırlara dikkat edilmediği ve her bir avukata brüt 14.227,86 TL ödendiği tespit edilmiştir.
Sorumlular da savunmalarında avukatlara mevzuatta belirtilen limitin üzerinde yapılan ve kamu zararı teşkil eden ödemelerin ahizlerinden tahsil olunacağını belirtmişler, ancak tahsilata ilişkin herhangi bir belge göndermemişlerdir.
Değerlendirilmesi gereken ikinci husus ise, Hukuk İşlerinde fiilen görev yapan ancak hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukat kadrolarında bulunmayanlara ödeme yapılıp yapılamayacağı hususudur. Avukatlık ücretlerinin kimlere dağıtılacağına ilişkin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlar sayıldığı halde, bunların dışındaki memurlar sayılmamıştır. Bu sebeple, hukuk işlerinde çalışan diğer personele vekâlet ücreti ödenebilmesine imkân tanıyan yasal bir düzenleme bulunmadığından, bu kişilere yasal dayanağı olmadan vekâlet ücreti ödenmesi mümkün değildir. Buna rağmen toplamda iki kişi olmak üzere, her bir memura brüt 6.566,71 TL ödeme yapılmıştır.
Sorumlular savunmalarında, dağıtılmayan vekalet ücretlerinin bütçe geliri olmadığını, dolayısıyla mevzuata aykırı olarak dağıtım yapılan tutarların kamu zararı oluşturmayacağını belirtmişlerdir. Ancak Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in yukarı alınan 6'ncı maddesinin birinci fıkrasında dağıtım usulü ve limitler anlatılarak (c) bendinde dağıtımı yapılmayacak %5'lik kısmın bütçeye gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, avukatlara belirtilen sınır değerin üstünde vekâlet ücreti ödenmesi ve mevzuata aykırı olarak hukuk biriminde çalışan diğer personele de ödeme yapılması suretiyle sebep olunan toplam ...TL tutarındaki kamu zararının,
...
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, aynı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere,
oy birliğiyle karar verildi.