İmar harcı
2012 yılına ait dört adet imar ruhsatının düzenlenmesi dolayısıyla alınması gereken imar harçları için yapı sahiplerinden senet alınması ve söz konusu senetlerin vadelerinde tahsil edilememesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Bina İnşaat Harcı” başlıklı mükerrer yedinci bölümü Ek Madde 1, Ek Madde 3, Ek Madde 4, Ek Madde 5, 79, 80 ve 85’inci maddesine göre Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatı (ilave ve tadiller dahil) bina inşat harcına ve yukarıda yer verilen diğer harçlara tabidir.
Kanunun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97’inci maddesinde yer alan hükme istinaden 2012 yılı ile ilgili olarak, 2464 sayılı Kanun’un 97'nci ve diğer maddelerinde belirtilen ve imar ruhsatı başvuru sahiplerinden peşin tahsil edilecek harçlarla için "2012 yılı Gelir Tarifesi" Hopa Belediyesi Meclisi’nin 07.12.2012 tarih ve 39 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Zikredilen mevzuat hükümleri ve meclis kararına göre, bina yapı ruhsatı alınmadan önce 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun verdiği yetkiye dayanarak Belediye Meclisince kabul edilip hesaplanan harçların tamamının ilgilisinden peşin tahsil edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 1’inci maddesine göre, bahsi geçen harçlar amme alacağı mahiyetinde olup, tahsil ve takibinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine tabidir.
6183 sayılı Kanun’un amme alacaklarının tahsil yöntemlerini açıklayan “Hususi Ödeme Şekilleri” başlıklı 41’inci maddesi hükmünden anlaşılacağı üzere, amme alacaklarının tahsilinde senet alınması mümkün bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede,
- Yapı sahibi ... Konut Yapı Kooperatifi adına 31.12.2012 tarih ve 44 sayılı yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, mezkur mevzuat ve 2012 yılında geçerli olan Gelir Tarifesi uyarınca ilgisine ...TL harç doğduğu, bu miktarın ...TL'si 20.12.2012 tarih ve 292523 sayılı, ...TL'si 31.12.2012 tarih ve TSB-3265 seri tahsilat makbuzu ile olmak üzere toplam ...TL'sinin tahsil edildiği, tahsilatı gerçekleştirilmeyen ...TL için 30.03.2013 vadeli ..TL tutarında bir adet ve her biri ...TL tutarındaki 30.05.2013, 30.07.2013, 30.09.2013, 30.11.2013 vadeli dört adet olmak üzere beş adet senet alındığı,
-Yapı sahibi ...adına 29.05.2012 tarih ve 48 sayılı yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, mezkur mevzuat ve 2012 yılında geçerli olan Gelir Tarifesi uyarınca (otopark bedeli hariç) ilgisine ...TL harç doğduğu, bu miktarın ...TL'si 24.04.2012 tarih ve 278239 sayılı makbuzla tahsil edildiği, tahsilatı gerçekleştirilmeyen ...TL'nin ...TL'si için 01.07.2013 vadeli ...TL tutarında bir adet ve her biri ...TL tutarındaki 01.08.2013 ve 02.09.2013 vadeli iki adet olmak üzere toplam üç adet senet alındığı,
-Yapı sahibi ... adına 27.04.2012 tarih ve 49 sayılı yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, mezkur mevzuat ve 2012 yılında geçerli olan Gelir Tarifesi uyarınca (otopark bedeli hariç) ilgisine ruhsatın A Bloğu için ...TL, B Bloğu için ...olmak üzere toplam ...TL harç doğduğu, herhangi bir tahsilat yapılmadığı, tahsilatı gerçekleştirilmeyen ...TL ve otopark bedelleri için ilgilisinden (... Belediyesi'nin cevabi yazısında belirtildiği üzere) 30.09.2012 tarihli toplamı ...TL tutarında üç adet senet alındığı,
-Yapı sahibi ...adına 23.02.2012 tarih ve 7 sayılı Kat İlave yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, mezkur mevzuat ve 2012 yılında geçerli olan Gelir Tarifesi uyarınca (otopark bedeli hariç) ilgisine ...TL harç doğduğu, bu miktarın ...TL'sinin 23.02.2012 tarih ve 270733 sayılı makbuzla tahsil edildiği, tahsilatı gerçekleştirilmeyen ...TL ikisi ...TL ve birisi ...TL olmak üç adet senet alındığı,
Söz konusu senetlerin, vadelerinde tahsil edilemediği ve tahsilatın sağlanması için yasal takip yollarına da gidilmediği tespit edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, ruhsat düzenleme aşamasında nakden tahsil edilmesi gerekirken karşılığında mevzuata aykırı olarak senet alınan ve yukarıda maddeler halinde belirtilen işlemlerden doğan harçların tahsil edilemediği anlaşılmaktadır. Mezkûr alacaklar için senet alınması, 6183 sayılı Kanun’da belirtilen tahsilat yöntemleri arasında sayılmadığından, kamu mevzuatı açısından hükümsüzdür. Dolayısıyla bu harçların 31.12.2015 tarihi itibariyle tahsilatı nakden yahut icazet verilen herhangi bir yöntemle gerçekleştirilememiştir.
6183 sayılı Kanun’un “Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102’nci maddesinde yer alan hükme göre amme alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
Yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan harç alacaklarını doğuran yapı ruhsatlarının 2012 yılında düzenlenmiş olması münasebetiyle henüz zamanaşıma uğramadığı ve bu bağlamda takibinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
Sorumlular savunmalarında, ...Konut Yapı Kooperatifi adına düzenlenen 31.12.2012 tarih ve 44 sayılı yapı ruhsatı ile ilgili ruhsat harcından kalan ...TL’nin tahsil edildiğini, henüz zamanaşımına uğramamış diğer alacakların tahsili için de yasal takibata başlandığını ifade etmişlerdir.
Bu itibarla, 2012 yılına ait yukarıda belirtilen dört adet imar ruhsatının düzenlenmesi dolayısıyla alınması gereken ve yapı sahiplerinden tahsil edilemeyen toplam ...TL tutarındaki muhtelif harçların,
Hesap yılından önce 01.10.2013 tarih ve 2489 sayılı muhasebe işlem fişi ile tahsil olunan ...TL tutarındaki kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına,
Hesap yılından sonra 07.01.2016 tarih ve 13 sayılı muhasebe işlem fişi ile ...TL olarak ve 27.06.2016 tarih ve 2546 sayılı muhasebe işlem fişi ile ...TL olarak ahizi ...Konut Yapı Kooperatifinden tahsil olunan toplam ... TL tutarındaki kısmı için ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan ...TL tutarındaki kısmının ise zamanaşımına uğramadığı, bu bağlamda takip ve tahsilinin mümkün olduğu anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
(Daire Başkanı ...ve Üye ...’nın, “Bahse konu ruhsatlar sorumluların da savunmalarında belirttiği gibi, eski inşaatlara ilişkindir. Yapının ilk inşaatı esnasında mevzuatın aradığı harçlar tahsil edilmiştir. Zamanaşımına uğramamış, dolayısıyla takibinin mümkün olduğu anlaşılan söz konusu harç alacaklarını doğuran ruhsatların eski olması sebebiyle de ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki farklı gerekçe içeren aynı yöndeki görüşü doğrultusunda)
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere,
oy birliğiyle karar verildi.