İhaleli İşler
.....tarihinde .....TL sözleşme bedeli ile ......İŞ ORTAKLIĞI’ na ihale edilen ........ Tanıtım Merkezi Yapım işine ilişkin 6 ayrı fıkrada belirtilen konularda toplam ......TL tutarında kamu zararına sebebiyet verilmesi hususlarında,
A) İş artışı kapsamında bedeli ödenen 23.010 poz Nervürlü hazır çelik döşenmesi imalatının tarifinde bindirme bedeli fiyatın içinde olduğu halde metraj kayıtlarında ayrıca 1,10 bindirme payı ilave edilmek suretiyle fazla ödemede bulunulduğu hususunda,
23.010 poz nolu Nervürlü hazır çelik döşenmesi imalatının tarifinde, “5,00 mm ve daha büyük çaptaki St IVb evsafındaki çubuklardan nokta kaynağı ile hasır şekline getirilmiş çelik hasırın projesine uygun olarak yerine monte edilmesi, şartname ve detaylarına göre bindirme suretiyle eklenmesi ve mesnet teşkili, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, araç, gereç giderleri, müteahhit kârı ve genel giderleri dâhil, 1 ton hasır çeliğin fiyatı:” Denilmiştir.
Fiyatın içerisinde bindirme payı dâhil olduğu halde ayrıca metraj kayıtlarına bindirme payı ilave edilmek suretiyle ......TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Ancak, sorumlu...... tarafından duruşmada sunulan belgelerden, söz konusu ......TL tutarındaki kamu zararının ...... nolu ödeme emri ile, işin 26,27 ve 28 inci hak edişlerinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği bildirilmiştir. Bu itibarla, .....TL tutarındaki kamu zararının, ahizinden ......nolu ödeme emri ile tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.
B) İş artışı ile yapılan imalatlar için sözleşmeye aykırı şekilde nakliye bedeli ve fiyat farkı ödenmesi sonucu ......TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda,
Sözleşme eki Özel Teknik Şartnamenin A. Genel Hükümler maddesinde “Hizmetin gerçekleşmesi için yüklenici aşağıdaki kalemlerin ihale bedeli içinde olacağını kabul edecektir.” Denilmekte olup, M. Fıkrasında ise, “Her türlü nakliye bedeli” demek suretiyle her türlü nakliye bedelinin teknik fiyatın içinde olduğu taraflarca kabul edilmiştir.
Yine adı geçen Özel Teknik Şartnamenin GENEL A 16 maddesinde aynen: “ İnşaat, Peyzaj, Mekanik Tesisat veya Elektrik Tesisatı vs imalatları için herhangi bir nam veya isim altında nakliye bedeli veya nakliye fiyat farkı ödenmeyecektir.” Hükmü bulunmaktadır.
Ancak, Sözleşme eki Özel Teknik Şartnamede bulunan ve her türlü nakliye bedelinin ihale bedeli içinde olduğuna ilişkin düzenleme, İnşaat, Peyzaj, Mekanik Tesisat veya Elektrik Tesisatı vs imalatları için herhangi bir nam veya isim altında nakliye bedeli ödenmeyeceğine ilişkin olup, mevcut sözleşme ve şartname kapsamında bulunan işlerin yürütülmesinde geçerlidir. İş artışı olması durumunda, bu kurallarla birlikte iş artışına ilişkin özel hükümlere göre hareket edilmesi gerekmektedir.
Bu düzenlemelere göre, iş artışı kapsamında yeni iş kaleminin/grubunun fiyatını belirlemesinde esas alınan analizlerde yer alan işin teknik tarif ve özelliklerine göre, bir maliyet unsuru olarak gerekiyorsa nakliye bedeli de dahil edilerek ilgili rayiç/rayiçler esas alınarak yeni birim fiyatın belirlenmesi gerekmektedir. Böyle bir durumda doğal olarak ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir. Sözleşmedeki ayrıca nakliye bedeli ödenmeyeceğine ilişkin kural da bu yaklaşımın doğal bir sonucudur. Bu durum, Şartnamedeki “her türlü nakliye bedeli ihale bedelinin içindedir” ifadesiyle de uyumlu olduğunu göstermektedir.
Bahse konu mevcut olayda, idare tarafından yeni iş grubunun yaklaşık maliyeti hesaplanırken bu yeni imalat için nakliye bedeli de diğer unsurlar gibi fiyata dahil edildiği ve bu fiyat üzerinden yüklenici tarafından indirin uygulanarak karşılıklı anlaşma sonucu ortaya çıkan yeni fiyatın uygulandığı görülmüştür.
Bu itibarla yukarıda açıklanan sebeplerle herhangi kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle karar verildi.
C) Elektrik enerjisinin dağıtım yerinden Simülasyon Merkezi Binasına getirilmesinde, yüklenici tarafından (Dağıtıcı Şirket) ........’a ödenen .......bedelinin yükleniciye geri ödenmesi hususunda,
Sözleşme eki Özel Teknik Şartnamenin A. Genel Hükümler maddesinde,“Hizmetin gerçekleşmesi için yüklenici aşağıdaki kalemlerin ihale bedeli içinde olacağını kabul edecektir.”, O Fıkrasında “Yukarıda özellikle belirtilmemiş olsa dahi bu ihale kapsamında tarif edilen binaların anahtar teslimi inşaatların eksiksiz hizmete sunulabilmesi için ihale sınırları içerisinde kalan gerekli her türlü imalatlar (inşaat, mekanik, elektrik, simülasyon vb.) tamamlanacaktır.” denilmektedir. Özel Teknik Şartnamenin GENEL A 004 maddesinde: “Yüklenici tarafından birim fiyatı verilmiş olan kalemler hariç, aşağıdaki kalemlerin giderleri bütün işe dâhil sayılacaktır.”, E Fıkrasında “Elektrik Bedelleri”, P Fıkrasında “Enerji ve yakıt giderleri dâhil işletmeye alma ve çalıştırma işlemleri”, Y Fıkrasında “Her türlü abone ve abonmanlık işlemleri ve giderleri” hükümleri yer almaktadır.
Özel Teknik Şartnameye göre, “elektrik bedelleri”, “enerji ve yakıt giderleri dâhil işletmeye alma ve çalıştırma işlemleri” ve “her türlü abone ve abonmanlık işlemleri ve giderlerin” ihale kapsamında olduğu görülmektedir.
Bu durumda, Şartnamenin GENEL A 002 alt başlığının (O) bendine göre, ihale kapsamında tarif edilen binaların anahtar teslimi inşaatların eksiksiz hizmete sunulabilmesi için ihale sınırlan içerisinde bulunan her türlü imalatların (inşaat, mekanik, elektrik, simülasyon vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Mevcut Sözleşme ve eki Şartnameye göre, inşaat sınırları içerisinde elektrikle ilgili bulunan tüm işler ile idari binanın 200 metre uzağındaki trafodan elektrik enerjisinin getirilmesine ilişkin masraflar esas alınarak ihale fiyatlandırılmıştır. Yani, elektriğin idari binanın 200 metre yakınına.......tarafından getirileceği varsayılarak ihale yapılmış ve katılımcılar da bunu esas alarak rekabeti zedelemeyecek şekilde tekliflerini sunmuşlardır.
Ancak, elektrik bağlanması için başvurulan ......, projede öngörülen yerden elektrik verilemeyeceğini, şantiye alanına 3 km uzaklıkta kendileri tarafından gösterilen yerde.....tesisinin kurulması gerektiğini ve elektriğin ancak bu şekilde verebileceğini yazı ile bildirmiştir. Bu yazıdan da anlaşıldığı üzere, elektriğin 3 km mesafeden kök hücre tesisi kurularak temini sonradan ortaya çıkmış bir durumdur.
Sonuç olarak, sözleşmede bulunmayan ve dolayısıyla götürü bedele dahil olmayan, 3 km uzağa kök hücre tesisi yapılması ve elektriğin o mesafeden getirilmesi işinin ihale dışı ek iş olduğu ve ihale sınırı dışında bulunduğu anlaşılmaktadır. Ortaya çıkan bu ek maliyet, İdare ile ......arasında halledilmesi gereken bir konu olup, yükleniciyi yansıtılmaması gerektiği, şayet idarenin onayıyla bu gider yüklenici tarafından karşılanmışsa, yapılan bu masrafın kendisine ödenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, ihale kapsamında olmayan ve yapılmasında zorunluluk bulunan işlerin ek iş kapsamında yaptırılarak bedelinin ödenmesinde sözleşmesine aykırılık olmadığından, bu konuda ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle karar verildi.
D) İş artışı kapsamında bedeli ödenen 4 adet Gözlüksüz 3D TV Sistemi için yüklenici firmaya (fiyat farkı hariç) ......TL ödendiği, bu tutarın taşeron firmaya ödenen tutarın çok üzerinde olduğu hususunda,
Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının nasıl tespit edileceği sözleşme eki Yapım İşleri genel şartnamesinin 23. Maddesinde tespit edilmiştir.
......3D TV Sistemi için idare tarafından ,
....... Tic.Ltd. Şt.,......:A.Ş., .......Ltd. Şti firmalarından üç ayrı teklif fiyat alındığı , en ucuz teklifte bulunan ......Ltd. Şt.'nin 2012 yılı Birim Fiyatları 2010 yılı fiyatlarına indirgenilmek suretiyle ......TL /4 adet'lik yeni birim fiyat elde edildiği ve 4 adet Gözlüksüz 3D TV Sisteminin yeni birim fiyatı mevzuata uygun olarak tespit edilmiş olduğu görüldüğünden, bu konuda ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle karar verildi.
E ve F Bentleri,
7 inci maddenin (E) bendinde
Denetçi tarafından, yapımından vazgeçilen (fiilen yapılmayan) ........dekorunun hiç yapılmadığı halde ödeme yapılması sonucunda ......TL kamu zarına sebebiyet verildiği iddia edilmiştir.
Sorumluların savunmasında ise, “İdarenin talebi üzerine 1 adet .......odasının yapımından vazgeçilerek , bunun yerine .e Odas..... adı altında yeni bir oda yapılmasına karar verildiği, ......odası için yapılan dekor değiştirilerek ......Odasının dekoru olarak kullanıldığı, yapımından vazgeçilen .......Odasındaki dekor, .......odasında tamamen farklı tasarım ve malzemeler ile imal edilmiş olduğundan, sorguda ileri sürüldüğü şekilde dekor imalatının hiç yapılmamış olmasının asla söz konusu olmadığını” belirtmişlerdir. Sorumluların duruşma da sundukları ek savunmalarında,.......odası dekor imalatında spralift kaldırma sistemi, motor ve şaft dişli tahrik sistemi, ara taşıyıcı konstrüksiyon ve çelik bağlantıları, kumando panosu ve enerji panosu, balon sepeti platformu ve balon yapımı iş kalemlerinin olduğu, balon yapımı dışındaki tüm imalatların ...... odasında kullanıldığını, düşülmesi gereken balon yapımı imalat tutarını da sözleşme hükümlerine göre hesaplayamadıklarını, proje değişikliği nedeniyle çıkabilecek imalat azalması ya da maliyet düşmesinin kesin hesap aşamasında dikkate alınacağını belirtmişlerdir.
7 inci maddenin (F) bendinde
Denetçi tarafından, sonradan yapımından vazgeçilen ......Odasına ait 3 boyutlu film ve görüntü sisteminin fiilen ......Odasına taşınmadığı halde hesaben taşınmış gibi (.......Odasında kullanılmış gibi) işlem yapılarak ödemede bulunulduğu iddiasında bulunulmuştur. Sorumluların savunmasında, “İhale kapsamındaki .......Odasındaki 3 boyutlu görüntü sistemi, bu odanın yapımı iptal edildiğinden fiilen ........Odasında kullanıldığının imalat olurlarından açıkça görüldüğünü, kaldı ki , yapımından vazgeçilen ........Odasındaki 3 boyutlu görüntü sisteminin fiilen.......Odasında imal edilmediğine dair her hangi bir teknik bilirkişi tespiti bulunmadığını, sonradan yapımından vazgeçilen .......Odası 5 Ana parçadan oluşup, 3 D görüntü sisteminin de bunlardan biri olduğunu, sorguya konu olan durumun, tedarik edilen ve bedeli ödenmiş olan unsurlardan mevcut 3D görüntü sisteminin idarenin onayı ile olduğu gibi bir başka odaya(.........) naklinden ibaret bir işlem olduğunu ve bu hususu kamu zararı olarak değerlendirmenin mümkün olmadığını belirtmişlerdir.
Denetçi raporunun sonuç kısmında, sözleşme gereğince .......ODASI görüntü sisteminin zaten 3D olması nedeniyle .......odasındaki görüntü sisteminin buraya taşınmasının mümkün olamayacağından yükleniciye bu kapsamda ödemede bulunulmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Sorumluların sundukları ek savunmada ise, ilk şartnamede ocean zırhlısı odasında 3D olarak belirtilen hususun, geminin 3 boyutlu dekorunu anlattığını ve görüntü sisteminin zaten 3 boyutlu olmadığını belirtmişlerdir.
Bu itibarla, 7 nci maddenin (E ve F) bentlerinde yer alan konularla ilgili olarak, mevcut bilgi ve belgelere dayanılarak kesin bir kanaatin ortaya konulmasının mümkün olmadığı değerlendirildiğinden, konuların mahallinde yeniden incelenmesi, imalatı yapılmadığı halde bedeli ödenen iş kalemleri var ise bunun tutanağa bağlanarak sağlıklı bir şekilde tespit edilmesi ve mevcut duruma göre gerekirse yeniden sorumluların savunmaları alınmak suretiyle hazırlanacak Ek Raporla konuların yeniden daireye gönderilmesi için, 9 adet ödeme emirleri toplamı .......TL nin .........oy birliğiyle karar verildi.