Tablo alımı, müzisyen hizmet alımı, heykel alımı yapılan ve bu işler dolayısıyla kişiler tarafından taahhüt edilen KDV hariç tutarların, Kurum tarafından Gelir Vergisi ve Damga Vergisi de hariç tutarlar olarak kabul edilmesi ve bunun sonucunda kişilere ödenmesi gereken tutarlardan fazla ödeme yapılması:
488 Damga Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.
…”
“Resmi daire” başlıklı 8’inci maddesinde,
“Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.”
“Nispet” başlıklı 14’üncü maddesinde,
“Kağıtların Damga Vergisi bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır”
İfadeleri yer almaktadır.
Damga Vergisi Kanundaki düzenlemeden anlaşılacağı üzere, Damga Vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler ödeyeceği, Kağıtların Damga Vergisinin kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınacağı anlaşılmaktadır.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 65’inci maddesinde Serbest Meslek Kazancı şöyle tarif edilmiştir. “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest Meslek Faaliyeti, sermayeden ziyade şahsi mesaiye ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin iş verene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.”
Söz konusu kanunun 18’inci maddesi, “Serbest Meslek Kazançlarında, Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekar, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır.
Yukarıda yazılı kazançların arızi olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel teşkil etmez.
Serbest Meslek Kazançları istisnasının, bu Kanunun 94’üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.” Hükümlerine amirdir.
GVK’nin Vergi tevkifatı başlıklı 94’üncü maddesinde,” Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç),
a) 18’inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden,
b) Diğerlerinden,… vergi tevkifatı yapılır” denilmektedir.
Tevkifat oranları 2009/14592 sayılı Bakanlar Kararı ile 94/2-a maddesinde belirtilenler için %17, 94/2-b maddesinde belirtilen ödemeler için % 20 olarak belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde müzisyen hizmeti, tablo resimleri ve heykel alımı yapılan kişiler her ne kadar Serbest Meslek Kazancı mükellefi sayılmasalar da Gelir Vergisi Kanununun 94’ üncü maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendinde yaptıkları Serbest Meslek Faaliyetleri dolayısıyla bu işleri icra edenler kapsamında (tablo resmi alımı ve heykel alımının GVK’nın 94/2-a, müzisyen hizmet alımının GVK’nın 94/2-b) değerlendirilmesi, aynı zamanda kişiler tarafından taahhüt edilen KDV hariç tutarlar üzerinden Gelir Vergisi Stopajı ve Damga Vergisi kesintisinin yapılarak ödemede bulunulması gerekmektedir.
Öte yandan, hatalı uygulama neticesinde oluşan kamu zararının, idarece takip ve tahsilat işlemlerinin başlatıldığı, ancak tahsilata ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle müzisyen hizmet alımı, tablo resimleri alım işi ve heykel alımı işlerinde yapılan ödemelerden, kişiler tarafından taahhüt edilen KDV hariç tutarların, Kurum tarafından Gelir vergisi ve Damga Vergisi de hariç tutarlar olarak kabul edilerek ödemelerin gerçekleşmesi nedeniyle oluşan … TL kamu zararının raporda belirtilen sorumlularına müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.