Yükleniciye ödenen asgari ücret fiyat farkının bordrolara yansıtılmaması:
2015/... ihale kayıt numaralı hizmet alımı ihalesinde yükleniciye ödenen asgari ücret fiyat farkının işçi bordrolarına yansıtılmaması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
2015/...ihale kayıt numaralı “Fen işleri Müd. 45 kişi ile Hizmet Alımı İhalesi”nde işçilere ödenmesi gereken, ulusal bayram, resmi ve dini bayram fazla mesai ücreti ve tatil günlerinde çalışma ücretlerine ait fiyat farkının yüklenici faturasında yer aldığı ve yükleniciye ödendiği, ancak söz konusu fiyat farklarının işçi personel bordrosunda gösterilmeyerek yüklenici tarafından işçilere ödenmediği görülmüştür.
Bahse konu ihaleye ait sözleşmenin 14.2. maddesinde fiyat farkı ödemesinin yapılacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 25.3.1. maddesinde ise, “İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
SIRA NİTELİK ADET Brüt Asgari ücretin % Fazlası
1 Personel işçi 8 işçi %0
2 Personel işçi 11 işçi %15
3 Personel işçi 4 işçi %20
5 Personel işçi 10 işçi %35
6 Personel işçi 4 işçi %50
asgari ücret fazlası verilecek.
Ulusal Bayram resmi ve dini bayram ve Tatil Günlerinde çalışacak yemek, yol, giyim bedeli hariç sadece Asgari ücret alan işçiler personelleri: 8 işçixl4.5gün=l 16 GÜN
Ulusal Bayram resmi ve dini bayram ve Tatil Günlerinde çalışacak yemek, yol, giyim bedeli hariç Asgari ücret+%15 fazlası alan işçi personelleri: 11 işçi xl4.5gün=159.5 GÜN
Ulusal Bayram resmi ve dini bayram ve Tatil Günlerinde çalışacak yemek, yol, giyim bedeli hariç Asgari ücret+%20 fazlası alan işçi personelleri: 4 işçi xl4.5gün=58 GÜN
Ulusal Bayram resmi ve dini bayram ve Tatil Günlerinde çalışacak yemek, yol, giyim bedeli hariç Asgari ücret+%35 fazlası alan işçi personelleri: 10 işçi xl4.5gün=145 GÜN
Ulusal Bayram resmi ve dini bayram ve Tatil Günlerinde çalışacak yemek, yol, giyim bedeli hariç Asgari ücret+%50 fazlası alan işçi personeller: 4 işçixl4.5gün=58 GÜN
işçilerin alacakları ücretleri mukabilinde teklif fiyata dahil edilecek.
SU VE KANALİZASYON İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ İÇİN,
Fazla çalışma ücreti ise: Fazla Çalışma karşılığı ücret ödenecektir. Her işçi personel bir yılda 150 saat çalışacak.
Fazla çalışma: sadece Asgari ücret alan işçiler personelleri: 3işçixl50 saat=450 saat
Fazla çalışma: Asgari ücret+%15 fazlası alan işçi personelleri: 4işçixl50saat=600 saat
Fazla çalışma: Asgari ücret+%20 fazlası alan işçi personelleri: 2işçixl50saat=300 saat
Fazla çalışma: Asgari ücret+%35 fazlası alan işçi personelleri: 8işçixl50saat=1200 saat
işçilerin alacakları ücretleri mukabilinde teklif fiyata dahil edilecek.” hükmü bulunmaktadır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesinde, “(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen sözleşme ve mevzuat hükümlerine göre, söz konusu ihale kapsamında ulusal bayram, resmi ve dini bayram ve tatil günlerinde fazla mesai yaptırılan işçilere ödeme yapılacak ve bu ücretlere fiyat farkı da uygulanacaktır.
Yapılan incelemede ihale kapsamında yükleniciye belirtilen fazla mesai ödemeleri için mevzuata uygun olarak fiyat farkı ödemesinde bulunulduğu, ancak yüklenici tarafından söz konusu fiyat farklarının işçi bordrolarına yansıtılmadığı, dolayısıyla fiyat farkının yüklenicinin uhdesinde kaldığı görülmüştür.
Rapor maddesinde yüklenicinin uhdesinde kalıp işçilere ödenmeyen ücret tutarları kamu zararı olarak ele alınmış ise de, işin usulüne uygun yapıldığı ve yapılan iş karşılığı yükleniciye ödemede bulunulduğu anlaşıldığından kamu zararından söz etmek mümkün değildir.
Ancak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan “…Kontrol teşkilatı işyerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yüklenicilerce ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını, vasıflı personel çalıştırılması ihale dokümanında öngörülen işlerde bu personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması istenmişse, belirlenen asgari ödeme tutarının ilgili personele ödenip ödenmediğini kontrol ederek veya bu konuda kendisine gelen talep ve ihbarları değerlendirerek, yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenicinin hakedişinden ödenmesini sağlar…” hükmü gereğince, yüklenici tarafından işçilere yapılan ücret ödemelerinde idarenin gözetim sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, 2015/... ihale kayıt numaralı hizmet alımı ihalesinde yüklenici tarafından işçilere yapılan ödemelerin sözleşme hükümlerine uygunluğunun takibinin yapılması ve yükleniciye fiyat farkı olarak ödenen toplam ...TL’nin işçilere ödettirilmesini teminen konunun Dairesine ...... yazılmasına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere
oy birliğiyle karar verildi.