KANUNA AYKIRI TAKDİR ÜCRETİ ÖDENMESİ
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na göre satın alınan, trampa edilen veya başka idareye satılan taşınmazların tahmini bedelini yapan memurlara Kanuna aykırı olarak takdir ve uzlaşma ücreti ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu, 32’nci maddesinde ise harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu belirtilmiş ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 61’inci maddesinde de, Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevlilerin, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
2886 sayılı Kanun’un “Satın alma usulü” başlıklı 8 inci maddesinin iki ve üçüncü fıkrasında, “Kamulaştırma kararının alınmasından sonra kamulaştırmayı yapacak idare, bu Kanunun 11 inci maddesindeki esaslara göre ve konuyla ilgili uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan da rapor alarak, gerektiğinde Sanayi ve Ticaret Odalarından ve mahalli emlak alım satım bürolarından alacağı bilgilerden de faydalanarak taşınmaz malın tahmini bedelini tespit etmek üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla kıymet takdir komisyonunu görevlendirir.
Ayrıca idare, tahmin edilen bedel üzerinden pazarlıkla satın alma ve trampa işlemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla uzlaşma komisyonunu görevlendirir.” hükmü yer almıştır.
… Belediye Encümeninin 08.01.2016 gün ve 2016/7 sayılı kararında,
“2016 yılı içerisinde Belediyemiz mücavir alan sınırları içerisindeki gayrimenkullerin alım ve satım işlerinin yapılabilmesi için, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 8. maddesi gereğince, Kıymet Takdir ve Uzlaşma Komisyonlarının oluşturulması hususunda Encümence bir karar verilmesi istenmektedir.
Konu Encümenimizce görüşülmüş olup, 2016 yılı içerisinde Belediyemiz sınırları içerisindeki gayrimenkullerin alım ve satım işlerinin yapılabilmesi için, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunun 8. maddesi gereğince Kıymet Takdir ve Uzlaşma Komisyonu’nun,
…
Yukarıda adı-soyadı yazılı komisyondan oluşmasına, 2016 yılı için Kıymet Takdir ve Uzlaşma Komisyon Üyeleri’nin huzur ücretlerinin her bir parsel ve parseller içerisinde bulunan her bir bağımsız bölümler için brüt 48,00 TL olarak belirlenmesine gereği için Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne havalesine oybirliğiyle karar verildi.” denilmiştir. Encümen kararıyla 2942 sayılı Kanununun 8’inci maddesi gereğince oluşturulan kıymet takdir ve uzlaşma komisyon üyeleri için ücret belirlenmiştir.
Bir giderin yapılabilmesi için o giderin yapılmasına izin veren Kanun veya Kanunun yetki verdiği yönetmelik gibi bir düzenleme olmalıdır. 2942 sayılı Kanun’da tahmin edilen bedelin tespitinde görevli kamu görevlilerine ücret ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Yapılacak görev ücret ödemesi olmayan kamu görevi olarak değerlendirilmiştir. Encümen tarafından böyle bir karar alınması durumunda da uygulanması mümkün değildir. Çünkü gerek 2942 sayılı Kanun gerekse 5393 sayılı Kanun veya başka kanunlarda encümenin bu konuda ücret belirlemesine izin veren düzenleme bulunmamaktadır. Kanunların düzenleme yapmasına izin vermediği bir konuda encümenin ücret belirlemesi mümkün değildir. 18474 numaralı ödeme emri ile satışına karar verilen 15 taşınmazın 2942 sayılı Kanunun “Bir idareye ait taşınmaz malın diğer idareye devri” başlıklı maddesine istinaden satış bedel tespiti yapılmıştır. Bu maddede de bedelin tespitinde görevli kamu görevlilerine ücret ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır.
Savunmada belirtilen 213 sayılı Kanun’un “Ücretler” başlıklı 92’nci maddesinin konu ile ilgisi bulunmamaktadır. 2942 sayılı Kanun’a göre satışını yapacağı taşınmazların bedel takdirinde görevli memurlara Encümeninin 08.01.2016 gün ve 2016/7 sayılı kararına istinaden, tahmin edilen bedel tespitindeki görevleri dolayısıyla ödeme yapılmıştır. Yine savunmada bedel tespiti yapılırken gayrimenkullerin incelenip değerlerinin belirlenmesi işinin bir emek ve hizmet karşılığı olması gerektiği hususu ve ayrıca işin maddi ve vicdani sorumluluk boyutu da düşünülerek ücret ödenmesine ile ilgili encümen kararı alındığı ifade edilmiş ise de, yukarıda belirtildiği üzere yapılan bu ödemenin Kanuni dayanağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 2942 sayılı Kanun’a göre taşınmazların tahmini bedeli ile uzlaşma komisyonunda görev yapan memurlara Kanun’a aykırı olarak takdir ve uzlaşma ücreti ödenmesi suretiyle oluşan ......TL kamu zararının sorumlularına
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle