KANUNA AYKIRI TAKDİR ÜCRETİ ÖDENMESİ
3194 sayılı İmar Kanununa göre satışı yapılacak taşınmazların tahmini bedelini yapan memurlara Kanuna aykırı olarak takdir ücreti ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu, 32’nci maddesinde ise harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu belirtilmiş ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 61’inci maddesinde de, Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevlilerin, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Kamulaştırmadan arta kalan kısımlar” başlıklı 17 nci maddesinde, “Belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tatbiki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları, bitişiğindeki arsa veya bina sahibine bedel takdiri suretiyle satmak, gayrimenkul sahiplerinin yola giden yerlerden dolayı tahakkuk eden istihkaklarını bedel takdiri suretiyle değiştirmek ve komşu gayrimenkul sahibi takdir edilen bedelle satın almaktan imtina ederse, şüyulandırıp satmak suretiyle imar planına uygunluğunu temin eder.
Bunlardan müstakil inşaata elverişli olanları, kamu yararı için, belediye veya valilikçe yeri alınan şahısların muvafakatleri halinde istihkaklarına karşılık olarak bedel takdiri ve icabında denklik temini suretiyle değiştirmeye belediye ve valilik yetkilidir.
Ayrıca belediye veya valilikler ile şüyulu olan müstakil inşaat yapmaya müsait bulunan imar parsellerinde, belediye veya valilikler, hisselerini parselin diğer hissedarlarına bedel takdiri suretiyle satmaya, ilgililer satın almaktan imtina ederse, şüyuun izalesi suretiyle sattırmaya yetkilidir.
Bu maddeye göre bedel takdirleri ve bu bedellere itiraz şekilleri 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Bir giderin yapılabilmesi için o giderin yapılmasına izin veren Kanun veya Kanunun yetki verdiği yönetmelik gibi bir düzenleme olmalıdır. 3194 sayılı Kanunda tahmin edilen bedelin tespitinde görevli kamu görevlilerine ücret ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Yapılacak görev ücret ödemesi olmayan bir kamu görevidir. Savunmalar da encümen kararına istinaden ödemelerin yapıldığı belirtilmişdir. Bahsi geçen encümen kararında 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 8’inci maddesi gereğince oluşturulan kıymet takdir ve uzlaşma komisyon üyeleri için ücret belirlenmiştir. Ancak, 3194 sayılı Kanun’a göre tahmin edilen bedelin tespitinde görevli kamu görevlilerine Encümen tarafından ücret ödeneceğine dair bir karar olmadığı gibi, Encümen tarafından bir karar alınması durumunda da uygulanması mümkün değildir. Çünkü gerek 3194 sayılı Kanun gerekse 5393 sayılı Kanun veya başka kanunlarda Encümenin bu konuda ücret belirlemesine izin veren düzenleme bulunmamaktadır. Kanunların düzenleme yapmasına izin vermediği bir konuda encümenin tutar belirlemesi mümkün değildir.
Savunmada belirtilen 213 sayılı Kanun’un “Ücretler” başlıklı 92’nci maddesinin konu ile ilgisi bulunmamaktadır. 3194 sayılı Kanun’a göre satışını yapacağı taşınmazların bedel takdirinde görevli memurlara tahmin edilen bedel tespitindeki görevleri dolayısıyla ödeme yapılmıştır. Yine savunmada bedel tespiti yapılırken gayrimenkullerin incelenip değerlerinin belirlenmesi işinin bir emek ve hizmet karşılığı olması gerektiği hususu ve ayrıca işin maddi ve vicdani sorumluluk boyutu da düşünülerek ücret ödenmesine ile ilgili encümen kararı alındığı ifade edilmiş ise de, yukarıda belirtildiği üzere yapılan bu ödemenin Kanuni dayanağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre satışı yapılacak taşınmazların tahmini bedelini yapan memurlara Kanuna aykırı olarak takdir ücreti ödenmesi suretiyle oluşan ......TL kamu zararının sorumlularına
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle