yurtdışı gezi giderleri:
Belediye Meclis Üyeleri ile müdür ve müdür vekilleri ve ... Kaymakamının İtalya yurtdışı gezi giderinin belediye bütçesinden karşılanması ve geziye İçişleri Bakanlığı’ndan yurtdışı çıkış izni alamadığı için katılamayan Belediye Başkanı için önceden yapılan yol ve konaklama giderinin belediyenin uhdesinde kalması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesinin (p) bendi uyarınca, “Yurt içindeki ve İçişleri Bakanlığının izniyle yurt dışındaki belediyeler ve mahalli idare birlikleriyle karşılıklı iş birliği yapılmasına, kardeş kent ilişkileri kurulmasına, ekonomik ve soyal ilişkileri geliştirmek amacıyla kültür, sanat ve spor gibi alanlarda faaliyet ve projeler gerçekleştirilmesine… karar vermek.” Belediye Meclisi’nin görev ve yetkileri arasındadır.
20.06.2005 tarih ve 2005/62 sayılı İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün Yurtdışı İlişkiler konulu Genelgesine göre, belediyelerin Belediye Meclis Kararı ile yurtdışındaki yerel yönetimlerle projeler gerçekleştirmek veya kardeş kent ilişkileri kurmak maksadıyla yurtdışında ziyaretlerde bulunması ve bu kapsamda görevlendirilen personele harcırah ödenmesi mümkündür. Ancak yapılan görevlendirmeler için Belediye Meclis Kararı bulunması ve ödenecek gündelik ve konaklama giderlerinin de 2016/8363 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen miktara uygun olması gerekmektedir.
02.02.2016 tarih ve ... sayılı Belediye Meclis Kararında, “2016 yılı içerisinde, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 2005/62 sayılı Genelgesine uygun olarak Kamu Kurum ve Kuruluşları, Belediye Birlikleri ve Kamuya yararlı dernek statüsünde bulunan mahalli idare derneklerince yapılacak eğitim, seminer, inceleme ve tetkik gezisi, toplantı gibi yurtdışı organizasyonlara katılacakların görevlendirilmesi için Belediye Başkanına yetki verilmesine, yol ve yevmiyelerinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre belediye bütçesinden karşılanmasına oybirliği ile karar verilmiştir.” denilmiştir.
Anılan Meclis kararının genel nitelikli bir karar olduğu ve dolayısıyla da söz konusu İtalya seyahatine özgü bir meclis kararının bulunmadığı iddia edilmiş ise de, kararın Belediye Başkanı’na yetki veren niteliği itibariyle ...Ekokent Sürdürülebilir Projesi kapsamında İtalya’nın ... kentinde bir kardeş kent kurulması maksadıyla gerçekleştirilen toplantılar için yapılacak görevlendirmelere uygun olduğu görülmüş olup, mevzuatın aradığı meclis kararının mevcut olduğu anlaşılmıştır.
06.11.2016-13.11.2016 tarihleri arasında ...Ekokent Sürdürülebilir Projesi ve belediyeler arası işbirliği çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen söz konusu İtalya seyahatine ...Kaymakamı, Belediye Başkanı, 1 Belediye Meclis üyesi ve 3 müdürün katılmasına karar verilmiştir.
İçişleri Bakanlığı’nın 14.10.2016 tarih ve 22836 sayılı yazısında Belediye Başkanlarının yurt dışına çıkabilmesi için Bakanlıktan yazılı izin alması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre Belediye Başkanı ...’in söz konusu seyahate katılabilmesi için 20.10.2016 tarih ve ... sayılı yazı ile Bakanlıktan izin talebinde bulunulmuştur. Ancak turizm şirketi tarafından düzenlenen uçak bileti ve konaklama rezervasyonlarının iptal olmaması için izin talebinin sonucu beklenmeden ...2016 tarihinde Bam Teli Turizm Şirketi’ne toplam 6 kişinin uçak biletleri ve konaklama giderleri belediye bütçesinden ödenmiştir. Savunmalarda da ifade edildiği üzere, Belediye Başkanı’na Bakanlık tarafından yurtdışı çıkış izni verilmemesi neticesinde, turizm şirketine ödenmiş bulunan uçak biletlerinin ve konaklama bedellerinin iptal edilmesi mümkün olamamış ve Belediye Başkanı fiilen bu seyahati gerçekleştirmediği halde kendisi için ödenen uçak bileti tutarı ve konaklama bedeli belediyenin uhdesinde kalmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca “iş veya hizmet yaptırılmadan ödemede bulunulması” kamu zararı teşkil etmektedir. Bu bağlamda İçişleri Bakanlığı’na yapılan yurtdışına çıkış iznine dair talebin sonucu beklenmeden Belediye Başkanı’nın olası seyahatine ilişkin yapılan ödemenin, fiilen seyahatin gerçekleşmemiş olması sebebiyle tazmini gerekmektedir.
Diğer yandan söz konusu geziye ... Kaymakamı ... de katılmış ve kendisi için belediye bütçesinden yol ve konaklama gideri ödenmiştir. Kaymakamın geziye yıllık izin kullanarak katıldığı, dolayısıyla katılımının resmi olmadığı ve bu doğrultuda Belediye tarafından Kaymakam için yol ve konaklama gideri ödenmesinin mümkün olamayacağı iddia edilmiş ise de,
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 27’nci maddesine göre Kaymakam, ilçe genel idaresinin başı olup, ilçede Hükümetin temsilcisidir. Anayasa’nın 127’nci maddesine göre de, belediyeler üzerinde mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla mevzuat dahilinde vesayet yetkisine sahiptir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60’ncı maddesinin (m) bendinde ise, “Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri” belediyelerin giderleri arasında sayılmıştır.
Bu doğrultuda, aynı mahallin yerel idaresi ile merkezi idaresinin beldenin kalkınmasında eşdeğer nitelikli görevleri bulunmakta olup, asli görev ve hizmeti gereği beldenin en büyük mülki amirinin belediyenin taraf olduğu uluslararası bir projede ilçeyi temsilen katılması ve buna ilişkin giderlerin belediye bütçesinden ödenmesi mümkündür. Nitekim bu seyahate ilişkin tüm konaklama gideri ve uçak biletleri belediye bütçesinin Temsil, Ağırlama, Tören Giderleri tertibinden ödenmiştir. Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama Ve Tören Giderleri Yönergesi’nin 5’inci maddesinde de hükümet merkezine ve illerin protokolüne dahil kişiler için ağırlama gideri yapılabileceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 34’üncü maddesinde yer alan, “Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur.” hükmü gereği 2016 yılı için ödenecek yurtdışı gündeliklerine dair 2016/8363 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda gündelik ödeme esasları ve her ülke için ödenecek gündelik miktarları belirlenmiştir.
Bahis konusu 2016/8363 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararı’nın 1’inci ve 4’üncü maddelerine göre, yurtdışına geçici görevle gönderilenlere yurtdışı geçici görev harcırahı olarak bulunduğu ülke için Bakanlar Kurulu Kararına ekli cetvelde belirtilen gündeliğin ilk 10 gün için %50 artırımlı tutarı kadar gündelik ve bu artırımlı gündeliğin %40’ını aşan miktarda yapılan konaklama ücreti ödemesi için, aşan kısmın %70’i tutarında konaklama ödemesi verilmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle, otel faturalarının hak edilen gündeliğin %40’ına kadar olan kısmı için ayrıca konaklama ödemesinde bulunulamayacak, hak edilen gündeliğin %40’ını aşan kısım için ise sadece bu aşan kısmın %70’i ödenebilecektir.
Bahis konusu İtalya seyahatine katılan belediye personelinin harcırah beyannameleri incelendiğinde, kendilerine 2016/8363 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen tutarda gündelik ve ikametleri ile havaalanı arası yol giderlerinin ödendiği görülmüştür. Uçak biletleri ve konaklama bedelleri ise fatura karşılığı olarak ...Seyahat Acentası’na ödenmiştir. Dolayısıyla hak ettikleri gündeliklerin %40’ını aşan miktarının %70’i tutarında konaklama bedeli ödenmesi gerekirken, konaklamaya ilişkin faturaların tamamının ödendiği görülmüştür.
Bu bağlamda, söz konusu seyahat için ödenen ve 2016/8363 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda belirtilen sınırlamalara uyulmadan ödenen konaklama bedelinin yasal sınırı aşan kısmı mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Bu itibarla, bahsi geçen İtalya seyahati için ödenen konaklama, yol gideri ve yurtdışı gündelik ödemeleri toplamı ...TL’nin,
İçişleri Bakanlığı’ndan yurtdışı çıkış izni alamadığı için seyahate katılamayan Belediye Başkanı ... için bu seyahate katılamadığı halde izin sonucu beklenmeden ödenen uçak biletleri ve konaklama bedellerinin belediyenin uhdesinde kalması suretiyle sebep olunan toplam ...TL (...TL kişi başı İtalya ... Otel konaklama + ...TL kişi başı Floransa Otel Konaklama + ...TL vergi dahil uçak biletleri) tutarındaki kamu zararı teşkil eden kısmının,
Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ... ile Üst Yönetici Belediye Başkanı ...’e müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
oy birliğiyle,
Kaymakamın ilçeyi temsilen yurtdışı temaslarda bulunmasında mevzuata aykırılık olmadığından, Kaymakam ...’ün söz konusu seyahate katılımı için ödenen ...TL uçak bileti ve ...TL (2.012,83 TL kişi başı İtalya ... Otel konaklama + ...TL kişi başı ... Otel konaklama) konaklama gideri olmak üzere toplam ...TL tutarındaki kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına,
Belediye Başkanı ve Kaymakam haricinde, seyahate katılan belediye personeli olarak bir meclis üyesi ve 3 müdür için 2016/8363 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda yurtdışı harcırahında konaklama için belirtilen tavan sınıra kadar yapılan ...TL (...TL x 6 gün) TL konaklama, ...TL yurtdışı gündelik ve ...TL uçak biletleri toplamı ...TL tutarındaki kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına,
Söz konusu konaklama tavan sınırına göre hesaplama yapılmayarak tamamının ödenmesi neticesinde sebep olunan ve hesabı aşağıda gösterilen toplam ...TL tutarındaki kamu zararı teşkil eden kısmının ise,
Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ... ile Üst Yönetici Belediye Başkanı ...’e müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere
oy çokluğuyla karar verildi.
(Azınlık Görüşü:
Üye ...’nın karşı oy gerekçesi: Seyahate yıllık izin ile katılan Kaymakam için, ilçeyi temsilen yurtdışı temaslarda bulunduğunu söylemek mümkün değildir. Bu bağlamda, Kaymakam için yapılan toplam ...TL tutarındaki konaklama ve yol gideri ödemesi de kamu zararı teşkil etmektedir ve sorumlularına ödettirilmesi gerekir.
Diğer yandan, seyahate katılan diğer 4 belediye personelinin konaklama bedelinin hesabında 2016/8363 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda belirtilen tavan sınırın uygulanmaması gerekir. Zira bu ödemeler belediyenin temsil ağırlama bütçe kaleminden yapılmıştır. Bu itibarla da belediye personeline tavan sınırı aşan toplam ...TL konaklama ödemesi için de ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.)